Herhangi bir nedenle rahmin iç yüzeyinde meydana gelen yapýþýklýklardýr.Asherman sendromu geliþmiþ ülkelerde çok sýk karþýlaþýlan bir problem deðildir. Bu ülkelerde sendroma yol açan en önemli faktör rahim içine uygulanan cerrahi giriþimlerdir. Bu giriþimlerden en sýk uygulanan ise gebelik sonlandýrýlmasý yani Tahliye Küretajdýr. Özellikle iþlem sýrasýnda bir enfeksiyon varsa, küretaj sonrasý enfeksiyon ortaya çýkarsa ya da içeride parça kalýrsa rahim içinde nedbe dokusu oluþma ve yapýþýklýk meydana gelme riski artar. Özensiz ve eski tekniklere göre uygulanan iþlemler de endometrium (rahim zarý) tabakasýnýn derinliklerine zarar vererek yapýþýklýk olma riskini arttýrýr. Yapýlan bir çalýþmada içeride parça kalmasý nedeni ile yeniden kürtaj yapýlmak zorunda kalan kadýnlarda Asherman Sendromu görülme oranýnýn %40’a kadar çýkabileceði gösterilmiþtir. Öte yandan myomektomi(rahimden myom çýkarýlmasý) ve hatta sezaryen gibi operasyonlarý takiben de asherman sendromunun geliþtiði bildirilmiþtir.

Cerrahi bir giriþim olmaksýzýn da Asherman sendromu geliþebilir. Özellikle þiddetli pelvik iltihabi hastalýðýn bu duruma neden olabileceði gösterilmiþtir. Geliþmiþ ülkelerde neredeyse hiç görülmeyen ancak ülkemizin de dahil olduðu geliþmekte olan ya da geri kalmýþ ülkelerde sýkça karþýlaþýlan bir baþka neden de tüberküloz yani verem hastalýðýdýr. Akciðerlerden kan yolu ile pelvik bölgeye gelen verem enfeksiyonu hem tüplerde hem de rahim içinde yapýþýklýklara neden olabilir. Benzer þekilde schistosomiasis adý verilen bir parazit enfeksiyonu da nadir görülen diðer bir nedendir.

Daha önceden herhangi bir yakýnmasý olmayan bir kadýnda aþaðýdaki bulgularýn kürtaj iþleminden sonra ortaya çýkmasý durumunda Asherman sendromu ilk planda akla gelmelidir.

Adet kanamalarýnýn kesilmesi (amenore) (%42 olguda),adet kanamasý miktarýnýn azalmasý

,kýsýrlýk (%63 olguda),tekrarlayan düþükler gibi sonuçlarý olabilir.

TANI:Yukarýdaki yakýnmalarýn varlýðýnda ve öyküde geçirilmiþ kürtaj saptanmasý durumunda Asherman sendromundan þüphelenilir. Jinekolojik muayenede herhangi bir anormal bulguya rastlanmaz. Rutin ultrasonografide endometrium normale yakýn görülebilir ancak rahim içine sývý verilerek yapýlan ultrasonografide rahim boþluðu içindeki yapýþýklýklar görülebilir. Kesin taný çekilecek olan bir histerosalpingografi (HSG, boyalý rahim filmi) ile konur.

TEDAVÝ:Asherman sendromu kýsýrlýða ya da adetlerin kesilmesine neden oluyor ise tedavi edilmelidir. Hastalýðýn tedavisi cerrahidir ve yapýþýklýklarýn kesilmesi þeklinde uygulanýr. Bu iþlem ancak histeroskopik yöntem ile mümkündür.

Bazý çok ince ve yüzeysel yapýþýklýklar rahim aðzýnýn geniþletilmesi sýrasýnda ya da yapýlacak olan ikinci bir kürtajla açýlabilir. Ancak bu tedavi yaklaþýmý histeroskopinin olmadýðý eski dönemlere ait bir uygulamadýr ve modern jinekoloji ile kýsýrlýk tedavilerinde yeri kalmamýþtýr.

Skar dokusu yani yapýþýklar açýldýktan sonra yeniden oluþmasýný engellemek amacýyla belirli bir süre için spiral ya da balon konularak kavitenin dolu olmasý saðlanýr. Bu sýrada endometrium tabakasýnýn geliþmesi ve tüm rahim içini kaplamasý için hastaya östrojen hormonu verilir.

Histeroskopik cerrahiye baðlý olarak kanama, rahimde delinme ve pelvik enfeksiyon görülebilir. Ancak bunlar çok nadir karþýlaþýlan sorunlardýr. Histeroskopik cerrahi hastanede yatmayý gerektirmeyen hatta bazý durumlarda muayenehane þartlarýnda anestezi dahi gerektirmeyen bir cerrahi tekniktir.

Asherman sendromunun en önemli komplikasyonu tedavinin baþarýsýz olmasý ve durumun tekrarlamasýdýr. Yapýþýklýklarýn açýlarak endometriumun bir gebeliði taþýyacak hale gelebilmesi için birden fazla sefer histeroskopik giriþim gerekebilir ve bu hastalarýn önemli bir kýsmýnda gebelik için yardýmcý üreme tekniklerine baþvurmak gerekli olabilir.

Yapýþýklýklarýn çok yoðun olduðu ve rahim içindeki boþluðun tamen kapalý olduðu durumlarda tedavi mümkün olmayabilir.

Yapýlan çalýþmalarda kürtaja baðlý Asherman sendromu geliþen olgularda histeroskopi ile yapýþýklýk açýlmasýný takiben gebelik oranýnýn %42, canlý doðum oranýnýn ise %32 civarýnda olduðu görülmüþtür. Ancak bu olgular plasentanýn rahimin kas tabakasýna doðru ilerlemesi olarak tanýmlayabileceðimiz placenta accreata ve buna baðlý doðum sonrasý kanama problemleri açýsýndan yüksek risk altýndadýrlar.

Benzer þekilde yapýþýklýklarýn histeroskopik olarak açýldýðý hastalar hamile kaldýklarýnda, hamileliðin ilerleyen dönemlerinde rahmin kendiliðinde yýrtýlmasý (uterin rüptür) olgularýna da rastlandýðýndan bu hastalarýn gebelik takipleri özenli þekilde yapýlmalý ve rüptür açýsýdan uyanýk olunmalýdýr.

Histeroskopik sineþi açýlmasý sonrasý baþarý þansýnýn önceden kestirilmesi neredeyse olanaksýzdýr. Tedavinin baþarýsýný deðerledirmek için 1-2 ay sonra rahim filminin yeniden çekilmesi uygun olur.

Küretaja baðlý Asherman sendromu geliþen olgularda tedavinin baþarýlý olma þansý %60-90 arasýndayken tüberküloza baðlý olgularda bu oran çok daha düþüktür.

Herhangi bir nedenle rahmin iç yüzeyinde meydana gelen yapýþýklýklardýr.Asherman sendromu geliþmiþ ülkelerde çok sýk karþýlaþýlan bir problem deðildir. Bu ülkelerde sendroma yol açan en önemli faktör rahim içine uygulanan cerrahi giriþimlerdir. Bu giriþimlerden en sýk uygulanan ise gebelik sonlandýrýlmasý yani Tahliye Küretajdýr. Özellikle iþlem sýrasýnda bir enfeksiyon varsa, küretaj sonrasý enfeksiyon ortaya çýkarsa ya da içeride parça kalýrsa rahim içinde nedbe dokusu oluþma ve yapýþýklýk meydana gelme riski artar. Özensiz ve eski tekniklere göre uygulanan iþlemler de endometrium (rahim zarý) tabakasýnýn derinliklerine zarar vererek yapýþýklýk olma riskini arttýrýr. Yapýlan bir çalýþmada içeride parça kalmasý nedeni ile yeniden kürtaj yapýlmak zorunda kalan kadýnlarda Asherman Sendromu görülme oranýnýn %40’a kadar çýkabileceði gösterilmiþtir. Öte yandan myomektomi(rahimden myom çýkarýlmasý) ve hatta sezaryen gibi operasyonlarý takiben de asherman sendromunun geliþtiði bildirilmiþtir.

Cerrahi bir giriþim olmaksýzýn da Asherman sendromu geliþebilir. Özellikle þiddetli pelvik iltihabi hastalýðýn bu duruma neden olabileceði gösterilmiþtir. Geliþmiþ ülkelerde neredeyse hiç görülmeyen ancak ülkemizin de dahil olduðu geliþmekte olan ya da geri kalmýþ ülkelerde sýkça karþýlaþýlan bir baþka neden de tüberküloz yani verem hastalýðýdýr. Akciðerlerden kan yolu ile pelvik bölgeye gelen verem enfeksiyonu hem tüplerde hem de rahim içinde yapýþýklýklara neden olabilir. Benzer þekilde schistosomiasis adý verilen bir parazit enfeksiyonu da nadir görülen diðer bir nedendir.

Daha önceden herhangi bir yakýnmasý olmayan bir kadýnda aþaðýdaki bulgularýn kürtaj iþleminden sonra ortaya çýkmasý durumunda Asherman sendromu ilk planda akla gelmelidir.

Adet kanamalarýnýn kesilmesi (amenore) (%42 olguda),adet kanamasý miktarýnýn azalmasý

,kýsýrlýk (%63 olguda),tekrarlayan düþükler gibi sonuçlarý olabilir.

TANI:Yukarýdaki yakýnmalarýn varlýðýnda ve öyküde geçirilmiþ kürtaj saptanmasý durumunda Asherman sendromundan þüphelenilir. Jinekolojik muayenede herhangi bir anormal bulguya rastlanmaz. Rutin ultrasonografide endometrium normale yakýn görülebilir ancak rahim içine sývý verilerek yapýlan ultrasonografide rahim boþluðu içindeki yapýþýklýklar görülebilir. Kesin taný çekilecek olan bir histerosalpingografi (HSG, boyalý rahim filmi) ile konur.

TEDAVÝ:Asherman sendromu kýsýrlýða ya da adetlerin kesilmesine neden oluyor ise tedavi edilmelidir. Hastalýðýn tedavisi cerrahidir ve yapýþýklýklarýn kesilmesi þeklinde uygulanýr. Bu iþlem ancak histeroskopik yöntem ile mümkündür.

Bazý çok ince ve yüzeysel yapýþýklýklar rahim aðzýnýn geniþletilmesi sýrasýnda ya da yapýlacak olan ikinci bir kürtajla açýlabilir. Ancak bu tedavi yaklaþýmý histeroskopinin olmadýðý eski dönemlere ait bir uygulamadýr ve modern jinekoloji ile kýsýrlýk tedavilerinde yeri kalmamýþtýr.

Skar dokusu yani yapýþýklar açýldýktan sonra yeniden oluþmasýný engellemek amacýyla belirli bir süre için spiral ya da balon konularak kavitenin dolu olmasý saðlanýr. Bu sýrada endometrium tabakasýnýn geliþmesi ve tüm rahim içini kaplamasý için hastaya östrojen hormonu verilir.

Histeroskopik cerrahiye baðlý olarak kanama, rahimde delinme ve pelvik enfeksiyon görülebilir. Ancak bunlar çok nadir karþýlaþýlan sorunlardýr. Histeroskopik cerrahi hastanede yatmayý gerektirmeyen hatta bazý durumlarda muayenehane þartlarýnda anestezi dahi gerektirmeyen bir cerrahi tekniktir.

Asherman sendromunun en önemli komplikasyonu tedavinin baþarýsýz olmasý ve durumun tekrarlamasýdýr. Yapýþýklýklarýn açýlarak endometriumun bir gebeliði taþýyacak hale gelebilmesi için birden fazla sefer histeroskopik giriþim gerekebilir ve bu hastalarýn önemli bir kýsmýnda gebelik için yardýmcý üreme tekniklerine baþvurmak gerekli olabilir.

Yapýþýklýklarýn çok yoðun olduðu ve rahim içindeki boþluðun tamen kapalý olduðu durumlarda tedavi mümkün olmayabilir.

Yapýlan çalýþmalarda kürtaja baðlý Asherman sendromu geliþen olgularda histeroskopi ile yapýþýklýk açýlmasýný takiben gebelik oranýnýn %42, canlý doðum oranýnýn ise %32 civarýnda olduðu görülmüþtür. Ancak bu olgular plasentanýn rahimin kas tabakasýna doðru ilerlemesi olarak tanýmlayabileceðimiz placenta accreata ve buna baðlý doðum sonrasý kanama problemleri açýsýndan yüksek risk altýndadýrlar.

Benzer þekilde yapýþýklýklarýn histeroskopik olarak açýldýðý hastalar hamile kaldýklarýnda, hamileliðin ilerleyen dönemlerinde rahmin kendiliðinde yýrtýlmasý (uterin rüptür) olgularýna da rastlandýðýndan bu hastalarýn gebelik takipleri özenli þekilde yapýlmalý ve rüptür açýsýdan uyanýk olunmalýdýr.

Histeroskopik sineþi açýlmasý sonrasý baþarý þansýnýn önceden kestirilmesi neredeyse olanaksýzdýr. Tedavinin baþarýsýný deðerledirmek için 1-2 ay sonra rahim filminin yeniden çekilmesi uygun olur.

Küretaja baðlý Asherman sendromu geliþen olgularda tedavinin baþarýlý olma þansý %60-90 arasýndayken tüberküloza baðlý olgularda bu oran çok daha düþüktür.