Son birkaç yýldýr, özellikle genç yaþta, kalp krizi ve benzeri kalp veya damar hastalýðý sonucu ani ölüm olaylarýnýn sayýsýndaki artýþ hepimizi rahatsýz edecek düzeye varýnca,haklý olarak dergimizin yayýn kurulu, bu sayýda bu konu üzerine bir þeyler yazmamý arzuladý.

Özellikle son bir ayda basýný meþgul eden medyatik bazý dostlarýmýzýn ardý ardýna ani ölümü, Türkiye’nin dikkatini genç yaþta kalp hastalýklarýna yöneltti. Toplumumuzda yaygýn ama yanlýþ bir inanýþla kalp hastalýklarý hep ileri yaþla beraber anýlmaktaydý. Oysa modern ve sanayileþen toplumun getirilerinden olan yanlýþ beslenme ve yoðun stres altýnda çalýþma, kalp hastalýklarýný hýzla erken yaþlara çekiverdi.

Aslýnda kalp hastalýklarý açýsýndan hiç de küçümsenmeyecek bir sayýya ve yüzdeye sahip olan Türkiye’de yýllarca "Bana bir þey olmaz" inanýþý içinde kulak arkasý yapýlan saðlýk kontrollü yaþam, sanýrým yavaþ yavaþ, yaþamýmýzýn olmazsa olmaz kurallarýndan biri olacaktýr. Zaten doðrusuda budur.

Amerika Birleþik Devletlerinde kiþilerin sözleþmelerinin devam etmesi için zorunlu olan yýllýk olaðan saðlýk kontrolü, artýk Türkiye’de de yerleþmeye baþladý. Bunu ardý ardýna açýlan chech up merkezlerinden anlamak mümkün.

Evet, Türkiye’de ve dünyada erkekler için birinci sýrada ölüm nedeni olan kalp ve damar hastalýklarýna sahip nüfus Türkiye için yaklaþýk 2-2.5 milyon olarak tahmin ediliyor. Kalp hastalýklarýndan ölenlerin sayýsý da yaklaþýk 200.000 civarýnda. Yine yapýlan araþtýrmalara göre Türkiye’de erkeklerde ölümlerin yarýsýndan kalp ve damar hastalýklarý sorumlu. Kadýnlarda ise bu oran %30 ’lar civarýnda. Kadýnlarda dikkat çeken bir özellikte menopoz sonrasý bu oranýn giderek yükselmesi.

Yine son dönemlerde moda olan "Saðlýk için spor yapmalý" düþüncesi, yanlýþ ve bilinçsiz yapýlan spor nedeniyle insanlarýmýz için faydalý olmaktan çok zararlý olmaya baþladý. Hiçbir kontrolden geçmeden yapýlan maksimum spor anlayýþýnýn getirisi kaçýnýlmaz olarak ani ölümlere kadar ulaþýyor.

Þimdi isterseniz yavaþ yavaþ kalp hastalýklarýnýn nedenlerine göz atalým.

Kalp hastalýklarýnýn temel nedeni olarak ele alýnmalýdýr. Ülkemiz için dikkat çeken bir araþtýrmaya göre kalp krizinden ölümlerin en çok görüldüðü bölge Karadeniz, en az görüldüðü bölge ise Akdeniz Bölgesi ’dir. Bize göre burada esas neden beslenme tarzýyla ilgili. Tereyaðý gibi hayvansal ve katý yaðlarýn ve bu yaðlarla yapýlan kýzartma et ürünlerinin en çok tüketildiði bölge olan Karadeniz’e karþý, zeytinyaðý ve sebze ürünlerinin en çok tüketildiði Akdeniz.

Diðer açýdan, rafine ürünlerin en çok tüketildiði sanayileþmiþ ülkelerde hýzla arttýðý saptanan kalp hastalýklarý. Bütün bu veriler kötü beslenmenin kalp hastalýklarýnýn temel nedenlerinden biri olduðunu ispatlýyor.

Birinci derecede akrabalar arasýnda erkekler için 55, kadýnlar için 65 yaþýn altýnda kalp hastalýðýna yakalanmýþ kiþiler genetik olarak kalp ve damar hastalýðýna yatkýn olarak kabul ediliyor. Bununla birlikte ailede genetik olarak hiper kolesterolemi, hipertansiyon mevcutsa bu kiþilerin çok genç yaþtan itibaren kalp ve damar hastalýklarý açýsýndan düzenli kontrolleri gerekiyor.

Artýk zararlý olduðu konusunda herkesin hemfikir olduðu sigaranýn, kalp krizinden ölüm riskini 3 kat arttýrdýðý biliniyor.

Yoðun stres altýnda çalýþan veya çok yoðun spor yapan kiþilerde magnezyum iyonunda azalma oluyor. Kalp kasýnýn çalýþmasýnda çok önemli role sahip olan magnezyumun azlýðý, aþýrý yada bilinçsiz spor yapanlarda görülen kalp krizine baðlý ani ölümlerin en büyük nedenlerinden biridir.

Bu nedenlerden sonra, genç yaþlarda ölümün çok görülmesine de bir açýklama yapmak durumundayýz. Türkiye’de yanlýþ beslenme sonucu, yaklaþýk 20-25 yaþlarýnda baþladýðý kabul edilen damar sertliði dediðimiz, damarlarýn iç duvarýnda biriken yaðlarýn oluþturduðu aterom plaklarýnýn damarý daraltmasý, o damarýn beslediði bölgeye giden kan akýmýnýn azalmasýna neden olmaktadýr. Vücut, temel özelliði olan savunma mekanizmasý içinde, yavaþ yavaþ yýllara yayýlan bir þekilde, daralan bu damarlara karþý doðal by-pass dediðimiz yan damarlar geliþtiriyor. Bu damarlar ancak 50 ’li yaþlardan sonra geliþebiliyor. Ýleri yaþlarda zaten % 50 ’lerin üzerinde daralmýþ olan damarlara karþý geliþen bu yan damarlar, ana damar týkandýðýnda, ilgili bölgeye asgari oranda kan gitmesini saðlayarak, kiþinin hayatýný kurtarýyor. Oysa, genç yaþlarda bu damarlar henüz geliþmediðinden, üstelik genç yaþlarda damar içindeki bu plaklar daha kolay yýrtýldýðýndan, esas damar týkanýnca ilgili alana kan akýmý tamamen kesildiði için ani ölümlerle sýklýkla karþýlaþýlýyor.

O halde þöyle bir toplam yapacak olursak, ailesinde erken yaþta kalp hastalýðýna yakalanan kiþiler olan genetik yönden kalp hastalýðýna yatkýn kiþiler, kötü beslenme sonucu oluþan yüksek kolesterol seviyesinin yaný sýra yoðun stres altýnda çalýþýp, sigara içmeye devam ederse, bir de bunlarýn üzerine hiçbir kontrolden geçmeden veya yapýlan kontrol sonuçlarýna aldýrmadan saðlýk için(!) yoðun spor yapmaya baþlarsa, kalp hastalýðýna baðlý ölüme davetiye çýkarmýþ olmaz mý? Ne dersiniz?

Kalp krizi riskine karþý ne yapalým sorusuna geçmeden önce, kalp krizi öncesi görülen uyarýlarý da belirtmek istiyorum.

Ýþte alarm belirtileri:

Ara ara gelen göðüs aðrýlarý

Aþýrý stresle veya yorgunlukla göðüs aðrýlarýnýn süresinin uzamasý

Göðüste basýnç ve sýkýntý hissinin oluþmasý

Göðüs aðrýsýnýn sýrta ve sol kola doðru yayýlmasý

Eforla ve yoðun stresle oluþan çarpýntý, terleme, halsizlik ve baþ dönmesi gibi yakýnmalar.

Mutlak ki; bu belirtilerle kalp krizinin olduðunun veya olacaðýnýn kesinliði söz konusu deðildir. Ancak, söylemek istediðim bu belirtilerden bir veya birkaçýný gözlemliyorsanýz, en kýsa sürede bir dahiliye, hatta kardiyoloji uzmanýna görünmeniz gereklidir.

Þimdi isterseniz kalbimizi koruma þartlarýna bir göz atalým.

Aþýrý stres ve aþýrý yorgunluktan kaçýnmak zorundayýz. Kilomuzu ayarlayacaðýz. Fazla kiloya sahipsek bunu vermek için çok aðýr diyetlerden kaçýnacaðýz. Bilmeliyiz ki ideal kilo vermek haftada 1 kg. þeklinde olmalýdýr.

Günlük çalýþma tempomuz içinde, kendimize dinlenebilecek zamanlar yaratmalýyýz. Örnek olarak öðle saatlerinde yatmak için deðil, dinlenmek için kendimize 30 dakika ayýrabiliriz. Günde 3 öðün yemek yemeye dikkat edeceðiz.

Uykumuza dikkat edeceðiz. Her gün en az 6 saat uyumalýyýz. Aþýrý sýcaklarda ve aþýrý soðuklarda çok yoðun programlardan kaçýnýp, aðýr yemekler yemeyeceðiz.

Ailemizde veya kendimizde yüksek tansiyon hastasý varsa kendimizi düzenli kontrol ettirip, tansiyonu ideal sýnýrlarda tutacaðýz.

Kolesterolümüzü ölçtürüp, total kolesterolün 150 civarýnda olmasýna dikkat edeceðiz. Ailede kalp hastalýðý varsa, erkekler için 150 ’nin, kadýnlar için 180 ’nin üzerine çýkmasýna izin vermeyeceðiz. Eðer diyetle kolesterol düþmüyorsa statin grubu ilaçlarla kolesterolümüzü ideal düzeylerde tutacaðýz.Sigara içiyorsak derhal býrakacaðýz. Özellikle sigara kullanýmýnýn yoðun olduðu kapalý yerlerde gerekirse çevremizi uyaracaðýz.

Þeker hastalýðýmýz mevcutsa yada ailede þeker hastalýðý varsa genç yaþlardan itibaren þekerimizi düzenli aralýklarla kontrol ettirip, gerekli önlemleri alacaðýz.

Kadýnlar doðum kontrol hapý kullanýyor ve sigara içiyorsa çok daha fazla risk altýnda olduklarýný bilmelidirler. Spor yapmak saðlýklý olmak için gereklidir. Ancak spor yaparken;

Uzun zaman spor yapmamýþsak birdenbire aðýr sporlara baþlayýp kendimizi zorlamamalýyýz.

Sporu saðlýk için yapmalý, asla kendimizle yarýþmamalýyýz.

Spor yaparken aþýrý hýrslanmaktan ve stresten kaçýnmalýyýz.

Sporu aþýrý sýcaklarda ve yemek sonrasý yapmamalýyýz.

Unutmayalým ki, her gün sabah ve akþam kendimizle yarýþmadan yapacaðýmýz 30-60 dakikalýk düzenli ve tempolu yürüyüþler 40-50 yaþ sonrasý için ideal spordur.

Eðer spor yapacaksak, mutlaka düzenli saðlýk kontrolünden geçmeli ve doktorumuzun dediklerine dikkat etmeliyiz.

Son olarak eforlu EKG dediðimiz testin %80 oranýnda doðru sonuç verdiðini belirtip, bu test sonuçlarý negatif bile olsa yukarýda bahsettiklerime dikkat etmenizi saðlýk veririm.

Hepimize saðlýk dolu güzel günler, haftalar.

Son birkaç yýldýr, özellikle genç yaþta, kalp krizi ve benzeri kalp veya damar hastalýðý sonucu ani ölüm olaylarýnýn sayýsýndaki artýþ hepimizi rahatsýz edecek düzeye varýnca,haklý olarak dergimizin yayýn kurulu, bu sayýda bu konu üzerine bir þeyler yazmamý arzuladý.

Özellikle son bir ayda basýný meþgul eden medyatik bazý dostlarýmýzýn ardý ardýna ani ölümü, Türkiye’nin dikkatini genç yaþta kalp hastalýklarýna yöneltti. Toplumumuzda yaygýn ama yanlýþ bir inanýþla kalp hastalýklarý hep ileri yaþla beraber anýlmaktaydý. Oysa modern ve sanayileþen toplumun getirilerinden olan yanlýþ beslenme ve yoðun stres altýnda çalýþma, kalp hastalýklarýný hýzla erken yaþlara çekiverdi.

Aslýnda kalp hastalýklarý açýsýndan hiç de küçümsenmeyecek bir sayýya ve yüzdeye sahip olan Türkiye’de yýllarca "Bana bir þey olmaz" inanýþý içinde kulak arkasý yapýlan saðlýk kontrollü yaþam, sanýrým yavaþ yavaþ, yaþamýmýzýn olmazsa olmaz kurallarýndan biri olacaktýr. Zaten doðrusuda budur.

Amerika Birleþik Devletlerinde kiþilerin sözleþmelerinin devam etmesi için zorunlu olan yýllýk olaðan saðlýk kontrolü, artýk Türkiye’de de yerleþmeye baþladý. Bunu ardý ardýna açýlan chech up merkezlerinden anlamak mümkün.

Evet, Türkiye’de ve dünyada erkekler için birinci sýrada ölüm nedeni olan kalp ve damar hastalýklarýna sahip nüfus Türkiye için yaklaþýk 2-2.5 milyon olarak tahmin ediliyor. Kalp hastalýklarýndan ölenlerin sayýsý da yaklaþýk 200.000 civarýnda. Yine yapýlan araþtýrmalara göre Türkiye’de erkeklerde ölümlerin yarýsýndan kalp ve damar hastalýklarý sorumlu. Kadýnlarda ise bu oran %30 ’lar civarýnda. Kadýnlarda dikkat çeken bir özellikte menopoz sonrasý bu oranýn giderek yükselmesi.

Yine son dönemlerde moda olan "Saðlýk için spor yapmalý" düþüncesi, yanlýþ ve bilinçsiz yapýlan spor nedeniyle insanlarýmýz için faydalý olmaktan çok zararlý olmaya baþladý. Hiçbir kontrolden geçmeden yapýlan maksimum spor anlayýþýnýn getirisi kaçýnýlmaz olarak ani ölümlere kadar ulaþýyor.

Þimdi isterseniz yavaþ yavaþ kalp hastalýklarýnýn nedenlerine göz atalým.

Kalp hastalýklarýnýn temel nedeni olarak ele alýnmalýdýr. Ülkemiz için dikkat çeken bir araþtýrmaya göre kalp krizinden ölümlerin en çok görüldüðü bölge Karadeniz, en az görüldüðü bölge ise Akdeniz Bölgesi ’dir. Bize göre burada esas neden beslenme tarzýyla ilgili. Tereyaðý gibi hayvansal ve katý yaðlarýn ve bu yaðlarla yapýlan kýzartma et ürünlerinin en çok tüketildiði bölge olan Karadeniz’e karþý, zeytinyaðý ve sebze ürünlerinin en çok tüketildiði Akdeniz.

Diðer açýdan, rafine ürünlerin en çok tüketildiði sanayileþmiþ ülkelerde hýzla arttýðý saptanan kalp hastalýklarý. Bütün bu veriler kötü beslenmenin kalp hastalýklarýnýn temel nedenlerinden biri olduðunu ispatlýyor.

Birinci derecede akrabalar arasýnda erkekler için 55, kadýnlar için 65 yaþýn altýnda kalp hastalýðýna yakalanmýþ kiþiler genetik olarak kalp ve damar hastalýðýna yatkýn olarak kabul ediliyor. Bununla birlikte ailede genetik olarak hiper kolesterolemi, hipertansiyon mevcutsa bu kiþilerin çok genç yaþtan itibaren kalp ve damar hastalýklarý açýsýndan düzenli kontrolleri gerekiyor.

Artýk zararlý olduðu konusunda herkesin hemfikir olduðu sigaranýn, kalp krizinden ölüm riskini 3 kat arttýrdýðý biliniyor.

Yoðun stres altýnda çalýþan veya çok yoðun spor yapan kiþilerde magnezyum iyonunda azalma oluyor. Kalp kasýnýn çalýþmasýnda çok önemli role sahip olan magnezyumun azlýðý, aþýrý yada bilinçsiz spor yapanlarda görülen kalp krizine baðlý ani ölümlerin en büyük nedenlerinden biridir.

Bu nedenlerden sonra, genç yaþlarda ölümün çok görülmesine de bir açýklama yapmak durumundayýz. Türkiye’de yanlýþ beslenme sonucu, yaklaþýk 20-25 yaþlarýnda baþladýðý kabul edilen damar sertliði dediðimiz, damarlarýn iç duvarýnda biriken yaðlarýn oluþturduðu aterom plaklarýnýn damarý daraltmasý, o damarýn beslediði bölgeye giden kan akýmýnýn azalmasýna neden olmaktadýr. Vücut, temel özelliði olan savunma mekanizmasý içinde, yavaþ yavaþ yýllara yayýlan bir þekilde, daralan bu damarlara karþý doðal by-pass dediðimiz yan damarlar geliþtiriyor. Bu damarlar ancak 50 ’li yaþlardan sonra geliþebiliyor. Ýleri yaþlarda zaten % 50 ’lerin üzerinde daralmýþ olan damarlara karþý geliþen bu yan damarlar, ana damar týkandýðýnda, ilgili bölgeye asgari oranda kan gitmesini saðlayarak, kiþinin hayatýný kurtarýyor. Oysa, genç yaþlarda bu damarlar henüz geliþmediðinden, üstelik genç yaþlarda damar içindeki bu plaklar daha kolay yýrtýldýðýndan, esas damar týkanýnca ilgili alana kan akýmý tamamen kesildiði için ani ölümlerle sýklýkla karþýlaþýlýyor.

O halde þöyle bir toplam yapacak olursak, ailesinde erken yaþta kalp hastalýðýna yakalanan kiþiler olan genetik yönden kalp hastalýðýna yatkýn kiþiler, kötü beslenme sonucu oluþan yüksek kolesterol seviyesinin yaný sýra yoðun stres altýnda çalýþýp, sigara içmeye devam ederse, bir de bunlarýn üzerine hiçbir kontrolden geçmeden veya yapýlan kontrol sonuçlarýna aldýrmadan saðlýk için(!) yoðun spor yapmaya baþlarsa, kalp hastalýðýna baðlý ölüme davetiye çýkarmýþ olmaz mý? Ne dersiniz?

Kalp krizi riskine karþý ne yapalým sorusuna geçmeden önce, kalp krizi öncesi görülen uyarýlarý da belirtmek istiyorum.

Ýþte alarm belirtileri:

Ara ara gelen göðüs aðrýlarý

Aþýrý stresle veya yorgunlukla göðüs aðrýlarýnýn süresinin uzamasý

Göðüste basýnç ve sýkýntý hissinin oluþmasý

Göðüs aðrýsýnýn sýrta ve sol kola doðru yayýlmasý

Eforla ve yoðun stresle oluþan çarpýntý, terleme, halsizlik ve baþ dönmesi gibi yakýnmalar.

Mutlak ki; bu belirtilerle kalp krizinin olduðunun veya olacaðýnýn kesinliði söz konusu deðildir. Ancak, söylemek istediðim bu belirtilerden bir veya birkaçýný gözlemliyorsanýz, en kýsa sürede bir dahiliye, hatta kardiyoloji uzmanýna görünmeniz gereklidir.

Þimdi isterseniz kalbimizi koruma þartlarýna bir göz atalým.

Aþýrý stres ve aþýrý yorgunluktan kaçýnmak zorundayýz. Kilomuzu ayarlayacaðýz. Fazla kiloya sahipsek bunu vermek için çok aðýr diyetlerden kaçýnacaðýz. Bilmeliyiz ki ideal kilo vermek haftada 1 kg. þeklinde olmalýdýr.

Günlük çalýþma tempomuz içinde, kendimize dinlenebilecek zamanlar yaratmalýyýz. Örnek olarak öðle saatlerinde yatmak için deðil, dinlenmek için kendimize 30 dakika ayýrabiliriz. Günde 3 öðün yemek yemeye dikkat edeceðiz.

Uykumuza dikkat edeceðiz. Her gün en az 6 saat uyumalýyýz. Aþýrý sýcaklarda ve aþýrý soðuklarda çok yoðun programlardan kaçýnýp, aðýr yemekler yemeyeceðiz.

Ailemizde veya kendimizde yüksek tansiyon hastasý varsa kendimizi düzenli kontrol ettirip, tansiyonu ideal sýnýrlarda tutacaðýz.

Kolesterolümüzü ölçtürüp, total kolesterolün 150 civarýnda olmasýna dikkat edeceðiz. Ailede kalp hastalýðý varsa, erkekler için 150 ’nin, kadýnlar için 180 ’nin üzerine çýkmasýna izin vermeyeceðiz. Eðer diyetle kolesterol düþmüyorsa statin grubu ilaçlarla kolesterolümüzü ideal düzeylerde tutacaðýz.Sigara içiyorsak derhal býrakacaðýz. Özellikle sigara kullanýmýnýn yoðun olduðu kapalý yerlerde gerekirse çevremizi uyaracaðýz.

Þeker hastalýðýmýz mevcutsa yada ailede þeker hastalýðý varsa genç yaþlardan itibaren þekerimizi düzenli aralýklarla kontrol ettirip, gerekli önlemleri alacaðýz.

Kadýnlar doðum kontrol hapý kullanýyor ve sigara içiyorsa çok daha fazla risk altýnda olduklarýný bilmelidirler. Spor yapmak saðlýklý olmak için gereklidir. Ancak spor yaparken;

Uzun zaman spor yapmamýþsak birdenbire aðýr sporlara baþlayýp kendimizi zorlamamalýyýz.

Sporu saðlýk için yapmalý, asla kendimizle yarýþmamalýyýz.

Spor yaparken aþýrý hýrslanmaktan ve stresten kaçýnmalýyýz.

Sporu aþýrý sýcaklarda ve yemek sonrasý yapmamalýyýz.

Unutmayalým ki, her gün sabah ve akþam kendimizle yarýþmadan yapacaðýmýz 30-60 dakikalýk düzenli ve tempolu yürüyüþler 40-50 yaþ sonrasý için ideal spordur.

Eðer spor yapacaksak, mutlaka düzenli saðlýk kontrolünden geçmeli ve doktorumuzun dediklerine dikkat etmeliyiz.

Son olarak eforlu EKG dediðimiz testin %80 oranýnda doðru sonuç verdiðini belirtip, bu test sonuçlarý negatif bile olsa yukarýda bahsettiklerime dikkat etmenizi saðlýk veririm.

Hepimize saðlýk dolu güzel günler, haftalar.