Yüksek kolesterol, kanýnýzda vücudunuzun gereksinim duydu­ðundan daha fazla kolesterol bulunduðu anlamýna gelmektedir. Kolesterol, hücrelin oluþmasý için gerekli olan madde ya da vücudun enerji kaynaðý olarak görev yapan bir grup yaðdan (lipidler) biridir. Karaciðeriniz, vücudunuzun gereksinim duyduðu kolesterolün büyük bir kýsmýný üretebilir.

Kanýnýzdaki total koleste­rolün düzeyini bilmenin yaný sýra, deðiþik türdeki yaðlarýn seviyele­rini bilmek de önemlidir. Düþük dansiteli lipoprotein (LDL, “kötü” kolesterol) düzeylerinin yüksek olmasý aterosklerozu kötüleþti-rirken, yüksek dansiteli lipopro­tein (HDL, “iyi” kolesterol) düzey­lerinin yüksek olmasý sizi aterosk-leroza karþý korur: HDL koles­terol aslýnda arterlerinizin kýlýfýndaki kolesterolü ortadan kaldýrýr.

Üçüncü bir yað türünün, tirigliseridlerin, yüksek düzeylerde olmasý da aterosklerozu kötüleþtirir.Doymamýþ yaðlar ve tam doymamýþ yaðlar açýsýndan zengin olan diyetler (beslenmeler), LDL kolesterol düzeyini yükseltir. Trans yaðlar ayný zamanda HDL koleste­rolü de düþürür. Doymuþ yaðlar ve trans yaðlar açýsýndan zengin olan yiyecekleri tekli tam doymamýþ yaðlar ve çoklu tam doymamýþ yaðlar açýsýndan zengin olan yiyeceklerle deðiþtirmek, kolesterol profilinizi büyük ölçüde iyileþtirir. Bu; kýrmýzý ve iþlenmiþ etler yerine balýk, kuruyemiþ, baklagiller ve kümes hayvanlarý eti kombinas­yonundan oluþan bir beslenmeyle (diyetle) gerçekleþtirilebilir.

Hiç þüphesiz; total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliseridlerin seviyesini düþürmek -ve buna ek olarak HDL kolesterol seviyesini yükseltmek- saðlýðýnýz açýsýndan iyidir. Yeni araþtýrmalarýn sonuç­larý rapor edildikçe, bu yað türle­rinin her biri için belirtilen hedef seviyeler de deðiþmiþtir.

Çok yüksek bir kolesterol seviye­sinin ciltte ya da Asil tendonu gibi bir tendonu saran bir zar boyunca ksantom olarak adlandýrýlan yaðlý yamalara neden olmasýna raðmen, yüksek bir kolesterol seviyesi hiç bir semptoma neden olmaz. Yüksek kolesterol atereskloroza yol açtýðýnda, atereskloroz semptomlara neden olabilir.

Yüksek kolesterolü olan çoðu kiþiye, doktorlarý, rutin bir tetkikin bir parçasý olarak kolesterol testi yaptýðýnda teþhis konulur Yüksek kolesterolünüz varsa, daha sýk test edilmeniz gerekebilir.

Yüksek kolesterolle bir sorununuz varsa, ilk adým, diyeti­nizi (beslenmenizi) deðiþtirmektir. Genel olarak, doymuþ yað ve kolesterol açýsýndan zengin olan tüm besinleri (kýrmýzý et, tereyaðý ve tereyaðý içeren yiyecekler) sýnýrlandýrýnýz.Bunlarýn yerine meyve, sebze ve doðal olarak düþük oranda yað ve yüksek oranda kompleks karbohidratlar ile lif içeren tam tahýllý ürünler gibi besinleri tercih ediniz.

Sigara içiyorsanýz, sigarayý býrakmak için dokto­runuzdan yardým isteyiniz. Koles­terolünüz yüksekse, sigaranýn neden olduðu riskler de daha büyüktür.

Haftada en az üç kez yapýlan günde en az 30 dakikalýk düzenli egzersizler, kanýnýzdaki HDL seviyelerini arttýrabilir. Eðer egzersiz ve diyet kolesterolü­nüzü yeteri kadar düþürmezse, ve özellikle baþka ateroskleroz risk faktörleriniz varsa, doktorunuz ilaç reçete edebilir.

Araþtýrmalar, kolesterol düzeyle­rini agresif bir þekilde düþürmenin, koroner arter hastalýðý riski çok yüksek olan ya da koroner arter hastalýðý olan kiþilerin – kolesterol düzeyleri normal aralýkta olsa bile ortalama ömürlerini büyük ölçüde arttýrdýðýný göstermektedir.

Kolesterolü düþürmek için kullanýlan birçok ilaç türü vardýr:

Statinler hem total hem de LDL kolesterolü düþürmede çok etkili olan ve HDL kolesterolü hafifçe yükselten bir gaip benzer ilaçtýr. Nadiren karaciðer ya da kas hasarýna neden olsalar da genellikle yan etkileri yoktur. Son zamanlarda bu ilaçlardan bazýla­rýnýn felci ve kalp krizini önlediði bulunmuþtur.

Niasin total ve LDL kolesterolü düþürmede etkili ve HDL koleste­rolü yükseltmede daha etkili olan bir vitamindir. Bir niasin hapýný yuttuktan kýsa bir süre sonra, bir kýzarma hissi (ciltte yanma ve kýzarýklýk) yaþayabilirsiniz; bu, niaspin almadan kýsa bir süre 81 miligram aspirin alarak önlenebilir.

Safra asidi baðlayýcý reçineler karaciðerin kandan LDL koles­terol almasýna neden olan, hem total hem de LDL kolesterol seviyelerini düþüren toz ya da haplardýr. Bu ilaçlar, statinler ya da niasin kadar kuvvetli deðildir. Ayný zamanda, trigliserid düzey­lerini artýrma eðilimi de göste­rirler (bu da tligresid seviyeleri zaten yüksek olan kiþiler için bir sorun oluþturur). Sýklýkla kabýzlýk.þiþkinlik ve gaza neden olurlar ve ilk iki ilaç türünden daha az popülerlerdir.

Gemfibrosil trigliseridleri düþürmede ve HDL kolesterolü yükseltmede çok etkili fakat total ve LDL kolesterolü düþürmede sadece orta derecede etkili bir haptýr. Karýn aðrýsýna ve karaciðer ile kas hasarýna neden olabilir.

Ezetimip, emilen diyet koles­terol miktarýný azaltan bir haptýr. Diðer kolesterol düþürücü ilaçlarla birlikte kullanýldýðýnda, özellikle statinlerle, kandaki kolesterol seviyelerini daha da düþürebilir.

Yüksek kolesterol, kanýnýzda vücudunuzun gereksinim duydu­ðundan daha fazla kolesterol bulunduðu anlamýna gelmektedir. Kolesterol, hücrelin oluþmasý için gerekli olan madde ya da vücudun enerji kaynaðý olarak görev yapan bir grup yaðdan (lipidler) biridir. Karaciðeriniz, vücudunuzun gereksinim duyduðu kolesterolün büyük bir kýsmýný üretebilir.

Kanýnýzdaki total koleste­rolün düzeyini bilmenin yaný sýra, deðiþik türdeki yaðlarýn seviyele­rini bilmek de önemlidir. Düþük dansiteli lipoprotein (LDL, “kötü” kolesterol) düzeylerinin yüksek olmasý aterosklerozu kötüleþti-rirken, yüksek dansiteli lipopro­tein (HDL, “iyi” kolesterol) düzey­lerinin yüksek olmasý sizi aterosk-leroza karþý korur: HDL koles­terol aslýnda arterlerinizin kýlýfýndaki kolesterolü ortadan kaldýrýr.

Üçüncü bir yað türünün, tirigliseridlerin, yüksek düzeylerde olmasý da aterosklerozu kötüleþtirir.Doymamýþ yaðlar ve tam doymamýþ yaðlar açýsýndan zengin olan diyetler (beslenmeler), LDL kolesterol düzeyini yükseltir. Trans yaðlar ayný zamanda HDL koleste­rolü de düþürür. Doymuþ yaðlar ve trans yaðlar açýsýndan zengin olan yiyecekleri tekli tam doymamýþ yaðlar ve çoklu tam doymamýþ yaðlar açýsýndan zengin olan yiyeceklerle deðiþtirmek, kolesterol profilinizi büyük ölçüde iyileþtirir. Bu; kýrmýzý ve iþlenmiþ etler yerine balýk, kuruyemiþ, baklagiller ve kümes hayvanlarý eti kombinas­yonundan oluþan bir beslenmeyle (diyetle) gerçekleþtirilebilir.

Hiç þüphesiz; total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliseridlerin seviyesini düþürmek -ve buna ek olarak HDL kolesterol seviyesini yükseltmek- saðlýðýnýz açýsýndan iyidir. Yeni araþtýrmalarýn sonuç­larý rapor edildikçe, bu yað türle­rinin her biri için belirtilen hedef seviyeler de deðiþmiþtir.

Çok yüksek bir kolesterol seviye­sinin ciltte ya da Asil tendonu gibi bir tendonu saran bir zar boyunca ksantom olarak adlandýrýlan yaðlý yamalara neden olmasýna raðmen, yüksek bir kolesterol seviyesi hiç bir semptoma neden olmaz. Yüksek kolesterol atereskloroza yol açtýðýnda, atereskloroz semptomlara neden olabilir.

Yüksek kolesterolü olan çoðu kiþiye, doktorlarý, rutin bir tetkikin bir parçasý olarak kolesterol testi yaptýðýnda teþhis konulur Yüksek kolesterolünüz varsa, daha sýk test edilmeniz gerekebilir.

Yüksek kolesterolle bir sorununuz varsa, ilk adým, diyeti­nizi (beslenmenizi) deðiþtirmektir. Genel olarak, doymuþ yað ve kolesterol açýsýndan zengin olan tüm besinleri (kýrmýzý et, tereyaðý ve tereyaðý içeren yiyecekler) sýnýrlandýrýnýz.Bunlarýn yerine meyve, sebze ve doðal olarak düþük oranda yað ve yüksek oranda kompleks karbohidratlar ile lif içeren tam tahýllý ürünler gibi besinleri tercih ediniz.

Sigara içiyorsanýz, sigarayý býrakmak için dokto­runuzdan yardým isteyiniz. Koles­terolünüz yüksekse, sigaranýn neden olduðu riskler de daha büyüktür.

Haftada en az üç kez yapýlan günde en az 30 dakikalýk düzenli egzersizler, kanýnýzdaki HDL seviyelerini arttýrabilir. Eðer egzersiz ve diyet kolesterolü­nüzü yeteri kadar düþürmezse, ve özellikle baþka ateroskleroz risk faktörleriniz varsa, doktorunuz ilaç reçete edebilir.

Araþtýrmalar, kolesterol düzeyle­rini agresif bir þekilde düþürmenin, koroner arter hastalýðý riski çok yüksek olan ya da koroner arter hastalýðý olan kiþilerin – kolesterol düzeyleri normal aralýkta olsa bile ortalama ömürlerini büyük ölçüde arttýrdýðýný göstermektedir.

Kolesterolü düþürmek için kullanýlan birçok ilaç türü vardýr:

Statinler hem total hem de LDL kolesterolü düþürmede çok etkili olan ve HDL kolesterolü hafifçe yükselten bir gaip benzer ilaçtýr. Nadiren karaciðer ya da kas hasarýna neden olsalar da genellikle yan etkileri yoktur. Son zamanlarda bu ilaçlardan bazýla­rýnýn felci ve kalp krizini önlediði bulunmuþtur.

Niasin total ve LDL kolesterolü düþürmede etkili ve HDL koleste­rolü yükseltmede daha etkili olan bir vitamindir. Bir niasin hapýný yuttuktan kýsa bir süre sonra, bir kýzarma hissi (ciltte yanma ve kýzarýklýk) yaþayabilirsiniz; bu, niaspin almadan kýsa bir süre 81 miligram aspirin alarak önlenebilir.

Safra asidi baðlayýcý reçineler karaciðerin kandan LDL koles­terol almasýna neden olan, hem total hem de LDL kolesterol seviyelerini düþüren toz ya da haplardýr. Bu ilaçlar, statinler ya da niasin kadar kuvvetli deðildir. Ayný zamanda, trigliserid düzey­lerini artýrma eðilimi de göste­rirler (bu da tligresid seviyeleri zaten yüksek olan kiþiler için bir sorun oluþturur). Sýklýkla kabýzlýk.þiþkinlik ve gaza neden olurlar ve ilk iki ilaç türünden daha az popülerlerdir.

Gemfibrosil trigliseridleri düþürmede ve HDL kolesterolü yükseltmede çok etkili fakat total ve LDL kolesterolü düþürmede sadece orta derecede etkili bir haptýr. Karýn aðrýsýna ve karaciðer ile kas hasarýna neden olabilir.

Ezetimip, emilen diyet koles­terol miktarýný azaltan bir haptýr. Diðer kolesterol düþürücü ilaçlarla birlikte kullanýldýðýnda, özellikle statinlerle, kandaki kolesterol seviyelerini daha da düþürebilir.