Çok nadir de olsa, malesef bu tür bir yorum duyabilirsiniz. 

Evet. Lateks hayati tehlike oluþturacak kadar aðýr allerjik reaksiyonlara neden olabilir.

 

Bundan yaklaþýk 2500 yýl önce Mayalar, aðlayan aðaç (Caa-o-chu -kauçuk- aðacý) özsuyunu kaplarda toplar, ayaklarýný bu kaplarýn içine sokar, sonra güneþte kurumasýný bekler, ayaklarýný vahþi ormanýn tehlikeli böceklerinden koruyacak kauçuk ayakkabýlar yaparlardý.Aztekler de tlachtli adý verilen geleneksel oyunlarýný kauçuk aðacý özsuyundan yaptýklarý topla oynarlardý. Kristof Kolomb’un nasýl zýpladýðýna akýl erdiremediði bu topu Ýspanya’ya getirmesiyle Avrupa lateks ile tanýþmýþ oldu

Kauçuk, yani lateksin öyküsü böyle baþlamýþtýr. 

Bundan çok sonra, 1823 yýlýnda Macintosh kumaþý kauçukla kaplayýp su geçirmez yaðmurluðu üretti. 1839 yýlýnda da Goodyear, lateksin sülfür varlýðýnda ýsýtýlmasý ile elastisite ve termostabilitesini artýran vulkonizasyon yöntemini buldu ve o günden sonra lateks (doðal lastik) hayatýmýza her alanda girmeye baþladý. 1980 ‘li yýllarda Hepatit B ve hemen sonrasýnda da HIV (AIDS virusu) enfeksiyonlarýnýn artmaya baþlamasýyla, týbbýn her alanýnda lateks eldivenlerin kullanýmý dramatik bir þekilde arttý. Ve Allerji bilimi sýklýðý gittikçe artan bir hastalýk ile uðraþmaya baþladý: Lateks allerjisi.

 

Lateks, doðal lastik(ya da kauçuk) olarak tanýmlanýr. Afrika ve Güneydoðu Asya’da yetiþen Hevea brasiliensis adlý aðacýn özsuyundan elde edilen ve birtakým iþlemlerden geçtikten sonra günlük hayatýmýzda kullandýðýmýz birçok malzemenin yapýsýna giren bir maddedir. Doðal kauçuk, bütil ya da petrolatum türevi sentetik lastikten farklý bir maddedir.

 

Temas allerjisi (kontakt egzama)

 Lateks içeren ürünlerin temas ettiði deri yüzeyinde kýzarýklýk, kaþýntý, sulanma ve kabuklanma þeklinde belirtiler veren bir allerjidir. Bu tür allerjilerde, lateks proteinleri deðil, doðal lateks maddesinin iþlenmesi sýrasýnda (örnek: lastik eldiven üretimi) kullanýlan merkaptobenzotiazol, tiuram ve karbamat gibi maddeler sorumludur.

Ama temas egzamasý nedeniyle cilt bütünlüðü bozulduðundan, bu hastalarda lateks proteinlerinin cilt çatlaklarýndan emilmesiyle zaman içinde gerçek lateks allerjisi ortaya çýkabilmektedir.

 

Tip I ya da erken tip aþýrý duyarlýlýk olarak ta adlandýrýlan bu hastalýk, lateks allerjisinin en ciddi þeklidir. Ýlk cümlede belirttiðimiz gibi hayati tehlike oluþturacak kadar aðýr allerjik reaksiyonlara neden olabilir. Burada doðrudan lateks maddesi içindeki proteinlere karþý allerji geliþmesi sözkonusudur. Allerjiye yatkýn bünyeli (atopik) kiþilerde görülür.

Allerjik nezle, göz allerjisi, allerjik astým ve anafilaksi (allerjik þok) bulgularýna neden olur. Hava ile yayýlan çok küçük lateks partikülleri solunum yollarýna girdiðinde, ayný polen veya ev tozu allerjilerinde olduðu gibi allerjik reaksiyonlarý baþlatýr:

 

Gözlerde kaþýntý ve sulanma, Burun akýntýsý, Burun kaþýntýsý, Hapþýrma, Nefes darlýðý, Hýrýltýlý ve hýþýrtýlý solunum, Öksürük Göðüste sýkýþma hissi, Deride kaþýntýlý kabarýklýklar (ürtiker) ve þiþlikler (anjioödem), ve tüm belirtilerin birarada olduðu, ayrýca kan (tansiyon) basýncý düþüklüðünün de eþlik ettiði anafilaksi.

 

Toplumun genelinde % 2.5

Doktor ve hemþirelerde % 9-15

Diþ doktorlarýnda % 4

Laboratuvar çalýþanlarýnda % 3

Doðumsal idrar yollarý anomalisi olan çocuklarda % 65

 

Atopik (allerjik) bünyeli kiþiler

Tekrarlayan ameliyat geçiren kiþiler (doðumsal idrar yollarý anomalisi, þant ameliyatlarý gibi)

Ýdrar tutamama nedeniyle idrar yolu kateteri kullananlar (serebral palsy, felçli hastalar)

Lateks üretiminde çalýþan kiþiler

Doktor, diþ doktoru, hemþire ve hasta bakýcýlar

Çok nadir de olsa, malesef bu tür bir yorum duyabilirsiniz. 

Evet. Lateks hayati tehlike oluþturacak kadar aðýr allerjik reaksiyonlara neden olabilir.

 

Bundan yaklaþýk 2500 yýl önce Mayalar, aðlayan aðaç (Caa-o-chu -kauçuk- aðacý) özsuyunu kaplarda toplar, ayaklarýný bu kaplarýn içine sokar, sonra güneþte kurumasýný bekler, ayaklarýný vahþi ormanýn tehlikeli böceklerinden koruyacak kauçuk ayakkabýlar yaparlardý.Aztekler de tlachtli adý verilen geleneksel oyunlarýný kauçuk aðacý özsuyundan yaptýklarý topla oynarlardý. Kristof Kolomb’un nasýl zýpladýðýna akýl erdiremediði bu topu Ýspanya’ya getirmesiyle Avrupa lateks ile tanýþmýþ oldu

Kauçuk, yani lateksin öyküsü böyle baþlamýþtýr. 

Bundan çok sonra, 1823 yýlýnda Macintosh kumaþý kauçukla kaplayýp su geçirmez yaðmurluðu üretti. 1839 yýlýnda da Goodyear, lateksin sülfür varlýðýnda ýsýtýlmasý ile elastisite ve termostabilitesini artýran vulkonizasyon yöntemini buldu ve o günden sonra lateks (doðal lastik) hayatýmýza her alanda girmeye baþladý. 1980 ‘li yýllarda Hepatit B ve hemen sonrasýnda da HIV (AIDS virusu) enfeksiyonlarýnýn artmaya baþlamasýyla, týbbýn her alanýnda lateks eldivenlerin kullanýmý dramatik bir þekilde arttý. Ve Allerji bilimi sýklýðý gittikçe artan bir hastalýk ile uðraþmaya baþladý: Lateks allerjisi.

 

Lateks, doðal lastik(ya da kauçuk) olarak tanýmlanýr. Afrika ve Güneydoðu Asya’da yetiþen Hevea brasiliensis adlý aðacýn özsuyundan elde edilen ve birtakým iþlemlerden geçtikten sonra günlük hayatýmýzda kullandýðýmýz birçok malzemenin yapýsýna giren bir maddedir. Doðal kauçuk, bütil ya da petrolatum türevi sentetik lastikten farklý bir maddedir.

 

Temas allerjisi (kontakt egzama)

 Lateks içeren ürünlerin temas ettiði deri yüzeyinde kýzarýklýk, kaþýntý, sulanma ve kabuklanma þeklinde belirtiler veren bir allerjidir. Bu tür allerjilerde, lateks proteinleri deðil, doðal lateks maddesinin iþlenmesi sýrasýnda (örnek: lastik eldiven üretimi) kullanýlan merkaptobenzotiazol, tiuram ve karbamat gibi maddeler sorumludur.

Ama temas egzamasý nedeniyle cilt bütünlüðü bozulduðundan, bu hastalarda lateks proteinlerinin cilt çatlaklarýndan emilmesiyle zaman içinde gerçek lateks allerjisi ortaya çýkabilmektedir.

 

Tip I ya da erken tip aþýrý duyarlýlýk olarak ta adlandýrýlan bu hastalýk, lateks allerjisinin en ciddi þeklidir. Ýlk cümlede belirttiðimiz gibi hayati tehlike oluþturacak kadar aðýr allerjik reaksiyonlara neden olabilir. Burada doðrudan lateks maddesi içindeki proteinlere karþý allerji geliþmesi sözkonusudur. Allerjiye yatkýn bünyeli (atopik) kiþilerde görülür.

Allerjik nezle, göz allerjisi, allerjik astým ve anafilaksi (allerjik þok) bulgularýna neden olur. Hava ile yayýlan çok küçük lateks partikülleri solunum yollarýna girdiðinde, ayný polen veya ev tozu allerjilerinde olduðu gibi allerjik reaksiyonlarý baþlatýr:

 

Gözlerde kaþýntý ve sulanma, Burun akýntýsý, Burun kaþýntýsý, Hapþýrma, Nefes darlýðý, Hýrýltýlý ve hýþýrtýlý solunum, Öksürük Göðüste sýkýþma hissi, Deride kaþýntýlý kabarýklýklar (ürtiker) ve þiþlikler (anjioödem), ve tüm belirtilerin birarada olduðu, ayrýca kan (tansiyon) basýncý düþüklüðünün de eþlik ettiði anafilaksi.

 

Toplumun genelinde % 2.5

Doktor ve hemþirelerde % 9-15

Diþ doktorlarýnda % 4

Laboratuvar çalýþanlarýnda % 3

Doðumsal idrar yollarý anomalisi olan çocuklarda % 65

 

Atopik (allerjik) bünyeli kiþiler

Tekrarlayan ameliyat geçiren kiþiler (doðumsal idrar yollarý anomalisi, þant ameliyatlarý gibi)

Ýdrar tutamama nedeniyle idrar yolu kateteri kullananlar (serebral palsy, felçli hastalar)

Lateks üretiminde çalýþan kiþiler

Doktor, diþ doktoru, hemþire ve hasta bakýcýlar