Genel Bilgiler

Gömülü diþ ne demektir?
Sürme zamaný geldiði halde çeþitli nedenlerle aðýzda yerini alamayan diþlere ” gömülü diþler” denir. Üçüncü büyük azý diþleri ( yirmi yaþ diþleri veya akýl diþleri olarak da bilinir ), en sýk rastlanan gömülü diþlerdendir. Üçüncü azý diþlerinin sürebilmesi için aðýzda yer bulunmuyorsa ve kiþi 25 yaþýna geldiði halde halen sürmemiþse, ” gömülü ” olarak deðerlendirilirler. Bazen de bu diþler kýsmen sürer, ancak hiçbir zaman tam yüksekliðe ulaþamazlar. Üçüncü azýlarýnýz henüz sürmemiþse, diþ hekiminizi ziyaret ederek durum hakkýnda bilgi edinebilir ve gömülü kalan diþlerin neden olabildiði aðrý, þiþme, enfeksiyon, çürük ve diþ eti hastalýklarý gibi bazý problemler ortaya çýkmadan etken diþin çekilmesini saðlayabilirsiniz.
30 yaþýndayken de yirmi yaþ diþi çýkar mý?
20 yaþ diþlerinin tomurcuðu 15–16 yaþýnda oluþmaya baþlar. Ýlerleyen yaþlarda aðýz içinde sürmemiþ, sürmüþ yada yarý sürmüþ olarak bulunabilirler. Dolayýsýyla 30 yaþýndaki bir hastada eðer 20 yaþ diþi tomurcuðu oluþmuþ ise, tamamen sürmüþ, yarý sürmüþ yada sürmemiþ olarak bulunabilir.
Gömülü diþlerin aðýz içerisinde sürememe nedeni nedir?
Bir teoriye göre bir kiþi anne-babasýnýn birinden genetik olarak dar bir çene diðerinden ise geniþ çaplý diþler miras aldýðýnda yirmi yaþ diþleri sürmek için yeterli yer bulamamakta ve gömük kalmaktadýr.Bir baþka neden de yirmi yaþ diþlerinin normal geliþimleri sýrasýnda ilk olarak çenede yatay olarak geliþmesi, çenenin büyümesi ve diþin geliþimi ile açýsýnýn önce mesio-angular sonra da vertikale(dikey) dönmesidir. Diþin eksenindeki bu dönme hareketi tam gerçekleþmezse diþler gömük kalmaktadýr.
Yirmilik diþlerde bir rahatsýzlýk olmasa da çekilmesi gerekir mi?
Diþinizden rahatsýzlýðýnýz olmasa bile kontrol olmasý açýsýndan doktorunuzla görüþüp, muayene olup, bir panaromik filmle durumuna bakmak gerekir. Eðer pozisyonunda bir sýkýntý yoksa, enfeksiyon, yer darlýðý, çürük problemi, aðýz kokusu yoksa daha sonra deðerlendirilebilir. Ama unutulmamalýdýr ki bunlarýn hepsi aniden beklenmedik bir zamanda ortaya çýkýp çok daha fazla sýkýntý ve aðrýya neden olabilirler. Bu durumun ortaya çýkmamasý için koruma amaçlýda çekilebilirler.
Gömük 20 yaþ diþlerinin çekilmemesi ne gibi sorunlara yol açar?
Gömülü yirmi yaþ diþi ikinci büyük azý diþinin kemik desteðini zayýflatýr ve zaten rahat temizlenemeyen bu bölgede periodontal(diþ eti) sorunlar olabilir. Bu þekildeki gömülü diþlerin erken dönemde çekilmesi periodontal problemlerin çýkmasýný engeller.
Diþ eti absesine (perikoronitise)neden olur. bir kýsmý sürmüþ diþlerde , o bölgedeki enfeksiyon yumuþak dokuya da sýçrar ve aðýz kokusuna , aðrýya ve ödeme neden olur.bazý durumlarda aðzýn tam açýlamamasý halide oluþur(trismus).Bu durum daha da ilerlerse lenfler aracýlýðý ile yanak ve boyun bölgesine de yayýlýr. Bu bölge iyi temizlenemediði için enfekte olmaya yatkýndýr.
Yirmi yaþ diþi kýsmen veya tamamen gömülü olduðunda diþ çürüðüne neden olan bakteriler hem 2.büyük azýyý hem de yirmi yaþ diþini etkileyerek her iki diþte de çürük oluþturabilir.
Gömülü diþ komþu olduðu diþin kökü üzerine belli bir basýnç yaparak onun rezorbe(erimsine) olmasýna neden olabilir.
Gömülü diþler sürerken çevresindeki folikülün(kýlýf) rezorbe olmamasýndan kaynaklanan kistik oluþumlar görülebilir. Bu oluþumlar büyüyüp kemikte rezorpsiyona(aþýnmaya) neden olabilir ve kemikte büyük boþluklar oluþturup çene kemiðini zayýflatabilir. Bunlarda çene kemiðinde kýrýklara yol açabilir. Nadirde olsa bu kistler tümörlere dönüþebilir. Bu riski almamak için yirmilik diþlerin çekimi geciktirilmeden yapýlmaktadýr.
Gömülü diþler yukarýda sayýlan tüm bu komplikasyonlardan korunmak için cerrahi olarak çýkartýlmalýdýr.
Gömülü diþlerinin aðrýsý hangi bölgelerde kendini hisettirir?
Sürme sýrasýnda 20 yaþ diþleri komþu diþlere de baský yapýp o bölgede basýnç aðrýsýna neden olabilir.Genellikle alt çenedeki gömük diþler kulak ve boðaz aðrýsý ile karakterizedir.Üst gömük diþler ise sinüs bölgesinde hissedilen aðrýlara neden olur.Ayný zamanda göz ve burunda da aðrýlar olabilmektedir.Çoðu zaman oradaki gömülü diþin çýkartýlmasý aðrý þikayetenin kaybolmasýný saðlayabilir.
Aðrýlý bir durum varsa þiþlik oluþmuþsa yirmilik diþ çekilebilir mi?
Genellikle akut ve aktif bir enfeksiyon söz konusudur. Bu durumda antibiyotik kullandýrýlýp aðýz hijyeni de kontrol altýna alýnýp çekim yapýlýr. Aksi takdirde enfeksiyonun çevreye yayýlma faktörü oluþur, anestezik maddenin uyuþturma etkisi az olur ve bu da operasyonda aðrý duyulmasýna neden olur. Operasyondan sonra enfekte alanýn iyileþme dönemi de zor ve uzun olur.
Peki, yirmilik diþlerin çekimi için en uygun zaman nedir?
Böyle bir zaman olmamakla beraber eðer iyileþmenin daha hýzlý ve problemsiz olmasý açýsýndan 20-30 yaþlarý arasýnda çekilmesi iyi olur. 40 yaþýn üzerinde operasyonlar zorlaþýr, hem operasyon sonrasý dönem daha zor geçer, iyileþme dönemi uzar.