Genel Bilgiler

Çocuk Diþ Hekimliði
Çocuklara uygulanan her türlü tedavi ve koruyucu diþ hekimliði iþlemlerinin yapýldýðý bilim dalýna pedodonti(Çocuk Diþ Hekimliði) denir.
Pedodonti temelde 2 kýsma ayrýlýr. Birincisi oluþmuþ problemlerin tedavi edilmesi; ikinci husus ise oluþabilecek problemlerin önceden önlenmesi. Yani koruyucu ve tedavi edici hekimliði kapsamaktadýr.
Tedaviyi kapsayan kýsmý; rutin diþ hekimliði hizmetidir. Koruyucu tedaviyi kapsayan kýsmý ise daha çok diþlerin kaybedilmesine neden olacak problemleri engellemeye yöneliktir.
Pedodontide en önemli husus çocuðun diþ hekimi muayenesine alýþmasý ve ilerleyen dönemlerde diþ hekimi ile daha iyi diyalog kurmasýný saðlamaktýr
Çocuklarýn diþleri niye çürüyor?
Süt diþleri normal diþlere oranla daha çok organik madde içerirler, bu nedenle çürümeye daha yatkýnlardýr, daha kolay ve hýzlý çürürler.
Çocuklar, çürüðün erken döneminde görülebilen soðuk sýcak hassasiyeti ve hafif aðrý gibi sinyalleri zamanýnda yorumlayamazlar. Olayý ancak dayanýlamayacak kadar aðrý olmasýnda fark ederler ki bu durumda çok geç kalýnmýþ olabilir.
Çocuklar aðýz bakýmýna yetiþkinler kadar dikkat edemezler. Çocuðun el becerisi, meraký ve ebeveynin tutumu diþ fýrçalama alýþkanlýðýný belirler.
Özellikle annelerin sýklýkla yaptýðý bir hata da emzik ya da biberonu þeker, reçel vb. gibi gýdalara batýrarak çocuklara vermeleri veya uyku aralarýnda þekerli süt, meyve suyu gibi gýdalara alýþtýrmalarýdýr. Böylece beslenme düzensizliðinden dolayý diþler çürümeye yatkýn hale gelir.
Çürük oluþumu engellenebilir mi?
Çürüðü tamamen engelleyebilecek bir aþý yada ilaç henüz geliþtirilemedi. Ancak, çürük sayýsýný azaltmaya yönelik bazý malzemeler günümüzde kullanýlmaktadýr, bunlardan birisi; “fissür örtücü” dediðimiz malzemedir. Diþ çürükleri genellikle azý ve küçükazý diþlerinin, çiðneyici yüzlerinde bulunan “fissür” adý verilen oluklarda baþlar. Bahsettiðimiz malzemeyle oluklarýn üzeri kapatýlýp, o bölgeye mikrop, yemek artýðý vs. nin sýzmasý engellenerek çürük baþlamasý önlenir. Bu iþlem, 6 yaþýndan itibaren çýkan kalýcý azý ve küçükazý diþlerine de uygulanabilir.
Çürüðü engellemenin baþka bir yolu da diþlerin çürüðe karþý direncini artýrmaktýr. Diþlere yüzeysel florür uygulanmasý suretiyle bu direnç kazandýrýlýr.
Süt diþlerinin önemi nedir?
Süt diþlerinin birinci görevi çocuðun düzgün beslenmesini saðlamaktýr. Ayrýca konuþmanýn düzgün geliþimi de süt diþlerinin varlýðýna baðlýdýr.
Süt diþleri kapladýklarý alaný kendilerinin yerine gelecek olan kalýcý diþ için korumakta ve kalýcý diþ sürerken ona rehberlik yapmaktadýrlar. Süt diþi erken çekildiði zaman bu doðal yer tutuculuk fonksiyonu da ortadan kalkmaktadýr.
Süt diþi çürüðünü tedavi ettirmeli miyim?
Evet süt diþi çürüðünü kesinlikle tedavi ettirmelisiniz. Çünkü süt diþleri de çürükleri ilerlediðinde enfekte olup yaygýn iltihaplara sebep olurlar.Bu iltihaplar hem çocuðun tüm vücut saðlýðý için, hem de aðýz saðlýðý için çok zararlýdýr. Böbrek ve kalp saðlýðý üzerinde olumsuz etkileri vardýr. Süt diþi enfeksiyonlarý daha sonra çýkacak olan sürekli diþ germlerini de olumsuz etkileyip, erken çürümelerine neden olur. Ayrýca erken süt diþi kayýplarý sürekli diþlerin geç veya çapraþýk sürmesine yol açar. Süt diþlerini de yaklaþýk 10-15 yýllýk iþ görecek normal diþler olarak kabul edip zamanýnda dolgularýný yaptýrmalýsýnýz.
Çocuðumun süt diþleri çürük nedeniyle çekildi, ne yapmalýyým?
Eðer zamanýndan önce süt diþi kaybý meydana gelmiþse mutlaka diþ hekiminize baþvurup yer tutucu yaptýrmalýsýnýz. Erken süt diþi kaybý oluþan boþluðun, olmasý gereken diþ tarafýndan deðil de, yan diþler tarafýndan kayarak kapanmasýna yol açar. Bunu engellemek çene ve yüz geliþimi ile diþlerin düzgün geliþmesi açýsýndan çok önemlidir. Diþ hekiminiz, çocuðunuzun aðzýna uygun bir yer tutucu yaparak sürmesi gereken diþ sürene kadar o boþluðu koruyacaktýr.
Çocuðum diþlerine darbe aldý, ne yapmalýyým?
Çocuklar genellikle düþerler, spor veya oyun sýrasýnda diþlerine veya aðýzlarýna darbe alýrlar. Çocuðunuzun aðzýna aldýðý herhangi bir travma sonucunda hiçbir belirti olmasa bile mutlaka diþ hekiminize baþvurun. Çekilecek kontrol radyografisi ile alýnan darbenin köklere zarar verip vermediði anlaþýlabilir. Kök yaralanmalarý o an için dýþ belirti vermeyebilirler ancak daha sonra enfeksiyona yol açýp diþin kaybýna neden olabilirler.
Darbe sonucu diþ yerinden fýrladýysa veya bir parçasý kýrýldýysa en geç bir saat içinde diþ hekiminize ulaþtýrýn. Bunu yaparken diþin temiz bir gazlý beze sarýlýp, serum fizyolojik veya sütün içinde nemli tutulmasý gerekmektedir. Uygun þartlarda diþ hekimine ulaþan diþler tekrar yerine yerleþtirilebilir. 17 yaþýn sonuna kadar diþi koruma amaçlý kompozit dolgular uygun olacaktýr. Bu yaþtan sonra porselen dolgular veya laminalarla eksik parçanýn restorasyonu mümkündür. Porselen laminalar, diþin kalan kýsmýný koruyarak, sadece eksik bölgenin hazýrlanmasýyla uygulanabilirler.
Çocuklarda diþ fýrçalama ne zaman baþlamalýdýr?
Bebek 6-8 aylýkken, (yani ilk diþler aðýzda göründüðünde) temizleme iþlemi baþlamalýdýr. Sabah kahvaltýsý sonrasý ve gece yatmadan önce diþleri (en azýndan çiðneme yüzeylerini) temiz bir tülbent ya da gazlý bezi ýslatarak silmek, temizlemek yerinde olur.
Diþ fýrçasý kullanýmýna ise çocuðun arka diþlerinin çýkmasýndan sonra (ortalama 2,5 – 3 yaþýnda ) baþlanmasý uygundur.
Okul öncesi çocuklarda diþ fýrçalama için bir teknik uygulatmak çok zordur. Bu yaþlarda önemli olan, çocuða diþ fýrçalama alýþkanlýðý kazandýrmaktýr. Çocuklar diþ fýrçalarken çoðu zaman diþlerin görünen ya da kolay ulaþýlan yüzlerini fýrçalar. Oysa çürüklerin önlenmesi için diþlerin ara yüzleri ve çiðneyici yüzeylerini çok daha iyi temizlemek gerekir. Bu nedenle fýrçalamadan sonra anne-babanýn kontrolü iyi olur
Bebeklerde aðýz bakýmý
Bebeklerin, en azýndan ilk dört ay anne sütü ile beslenmeleri aðýz çevresindeki yumuþak doku ve kas fonksiyonlarýnýn normal geliþimini saðlayacaktýr. Anne sütünün yetersiz olduðu durumlarda fizyolojik baþlýklý (damaklý, kesik uçlu) biberon kullanýmý gerekir.
Bebekler 1 yaþýndan itibaren bardak ve kaþýkla beslenmeye alýþtýrýlmalýdýr.
Biberonla beslenme en fazla 2 yaþýna kadar devam edebilir. Parmak emme, yalancý emzik kullanma gibi alýþkanlýklara 2 – 2,5 yaþýna kadar izin verilebilir. Eðer parmak emme alýþkanlýðý mevcutsa, bunun sebebi araþtýrýlarak 3 – 6 yaþ arasýnda bu alýþkanlýk mutlaka giderilmelidir.
Solunum problemleri, çene geliþmesi üzerine olumsuz etki eder. Burundan deðil de, sadece aðýzdan soluma durumu mevcutsa (bu durum uykuda daha iyi anlaþýlýr) muhakkak kulak burun boðaz uzmanýna danýþýlmalýdýr