logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Uzm.Dr. Nihat KAYA            

Güncelleme: 8.05.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

Çocuklarda Okul Fobisi

Her yýl yeniden baþlayan, eðitim ve öðretim yýlýnýn baþýnda daha önceden okula giden çocuklarýmýz; öðretmen, ar­kadaþ ve okullarýna tekrar kavuþmanýn sevincini yaþýyor­lar...
Diðer yandan çocuklarýný ilk defa okula gönderecek ebe­veynlerde de tatlý bir heyecan ve telaþ yaþanýr. Ev ortamýn­dan ayrýlýp deðiþik bir dünyanýn kapýsýný aralayacak olan çocuklarýmýz ise kiþiliklerine, beklentilerine göre deðiþik tepkiler gösterirler...
Her yüz çocuktan yaklaþýk 4‑5 tanesi bu tepkisini okul korkusuyla ortaya koyar. Okula gitmek istemez, zorlanýnca büyük tepkiler gösterir. Bu durum okula gidiþin ilk günle­rinde ortaya çýkabildiði gibi herhangi bir zamanda da or­taya çýkabilir.
Okul Fobisinin Ön Belirtileri:
Baþ aðrýlarý,
Karýn aðrýlarý, bulantý-kusma hissi,
Ýþtahsýzlýk, keyifsizlik,
Uyku düzeninde bozukluklar,
Okul sorumluluklarýnýn yerine getirilmesinde aksamalar.
Yukarýdaki belirtiler özellikle sabahlarý ve okul saatle­rinde ortaya çýkar ve yoðunlaþýr. Bu tabloyu iyi deðerlendi­remeyen anne-baba ve öðretmenler, hatalý tutumlarýyla ço­cuðun korkusunu pekiþtirebilirler.
... Ve bir gün çocuk okula gitmeyi reddeder. Zorlanýnca aðlayýp sýzlar. Bedensel yakýnmalarý þiddetlenir. Niçin gitmek istemediði sorulunca deðiþik cevaplar alýnýr. Kimi çocuk baþ aðrýsý, mide bulantýsýný gerekçe gösterir; kimisi arkadaþlarýnýn veya öðretmeninin kendisine kötü davrandý­ðýný söyler; bazý çocuklar ise neden korktuklarýný anlatamaz ve tanýmlayamazlar. Anne-babalarý haklý olarak bir endiþe sarar; acaba çocuklarýna ne olmuþtur?
Okul Korkusu Kimlerde Ortaya Çýkmaktadýr?
Ana okuluna giden çocuklarda,
Ýlkokula giden çocuklarda, (ki en fazla bunlarda görülür.)
Daha az oranda orta ve lise öðrencilerinde görülür.
Bu Çocuklarýn Ortak Özellikleri þunlardýr:
Ebeveynlerince aþýrý bir þekilde korunup kollanmýþlar­dýr.
Attýklarý her adýmda anne-babanýn onayýný beklerler.
Uslu, uyumlu ve anneye aþýrý baðýmlýlýklarý vardýr. An­nelerinden hiç ayrýlmak istemezler; sanki onlara yapýþýk gibidirler. Anneden ayrýlma korkusu yaþarlar.
Her istedikleri anýnda karþýlanmýþ ve anýnda tatmin is­teyen, bu olmayýnca “hileye” baþvurabilen yapýdadýrlar.
Okul Korkusu Ne Zaman Ortaya Çýkar?
Yukarýdaki kiþilik özelliklerini taþýyan çocuklarda aile­de, çevrede meydana gelen bir yaþam olayýyla okul korkusu kendisini gösterir. Örneðin;
Yeni bir kardeþin doðumu ve kýskançlýk olayý,
Ailenin ev deðiþtirmesi, göç etmesi, çevre deðiþikliði,
Çocuðun ebeveynlerden birini veya baþka bir yakýnýný kaybetmesi, aileden birinin hastahaneye yatmasý,
Anne-babanýn uzun süren geçimsizlikleri,
Okulda öðretmen ya da arkadaþlarýnca küçük düþürülme, korkutulma,
Ailede sosyo-ekonomik kriz halleri gibi nedenlerle ço­cuklarda okul korkusu geliþebilir.
Okul fobisi olan çocuklar ve aileleri üzerinde yapýlan bir­çok araþtýrmada þu sonuçlar görülmüþtür:
Anne-baba çocukla iliþkilerinde aþýrý verici, koruyucu kollayýcý bir tutum takýnmaktadýr. Çocuðun yapabileceði her þeyi onlar yapmaktadýr. Böylelikle çocuk pasif ve baðýmlý kiþilikte yetiþmektedir.
Anne-baba gergin, sýkýntýlý doðadadýrlar. Çocuklarý için “baþlarýna bir olumsuzluk, felaket gelirse” endiþesini taþýr­lar.
Ebeveynlerin korku ve endiþesi aynen çocuða yansýtýlýr. “Acaba yolda bir trafik kazasý geçirir mi? Arkadaþlarýnca dövülür mü?”
Çocuklardaki özgüven eksikliði nedeniyle çocuk anne-ba­badan ayrý kaldýðýnda baþýna bir þey geleceði korkusunu ya­þamaktadýr.
Çocuk ayný korkuyu anne-baba için de taþýr. Onlardan ayrý kaldýðýnda onlarýn da baþýna bir þey gelecek diye korkmak­tadýr. Veya çocuk, ebeveynlerinin kendisini terk edecekle­rini düþünmektedir.
Bazý ailelerde babanýn anneye yeterli ilgi ve anlayýþý gös­termediði; annenin de bu nedenle çocuðuna aþýrý baðlandýðý dikkat çekmiþtir.
Okul Fobisi Karþýsýnda Ne Yapmalý?
Birinci olarak çocuðu anlayýþla karþýlamalý; kýzmak, öf­kelenmek, dayak atmak sorunu aðýrlaþtýrabilir. Çocuðu ko­lundan tutup zorla okula götürmek çözüm deðildir. Suçlama­dan, ona deðer vererek, onu dinleyerek soruna neden olan faktörleri bulmak, çözüm için ilk adým olmalýdýr. Çocuða bu korkunun birçok çocukta görülebildiði ve tedavisinin mümkün olduðu anlatýlmalý, ona güven verilmelidir.
Okul ve öðretmeniyle iþbirliði saðlanmalýdýr.
Bir psikiyatriste, psikoloða danýþýp yardým istenmelidir.
Olumsuz aile tutumlarýnýn deðiþtirilip yerine olmasý gere­ken davranýþlar konmalýdýr.
Çocuðun güven duyduðu insanla okula gitmesi teþvik edil­melidir. ilk günlerde okulun bahçesine, sonra okul içine, daha sonra sýnýfa götürülmeli. Böylelikle adým adým çocuðu tekrar okulla buluþturmak, korkusunu yok etmesine yardýmcý olacaktýr.
Sonuç olarak iyi bir okul, psikiyatrist-psikolog, aile ve ço­cuk iþbirliði saðlanýrsa sorun kýsa sürede çözülür.

x

x

x

x

x


Giriþ

Çocuklarda Okul Fobisi

Her yýl yeniden baþlayan, eðitim ve öðretim yýlýnýn baþýnda daha önceden okula giden çocuklarýmýz; öðretmen, ar­kadaþ ve okullarýna tekrar kavuþmanýn sevincini yaþýyor­lar...
Diðer yandan çocuklarýný ilk defa okula gönderecek ebe­veynlerde de tatlý bir heyecan ve telaþ yaþanýr. Ev ortamýn­dan ayrýlýp deðiþik bir dünyanýn kapýsýný aralayacak olan çocuklarýmýz ise kiþiliklerine, beklentilerine göre deðiþik tepkiler gösterirler...
Her yüz çocuktan yaklaþýk 4‑5 tanesi bu tepkisini okul korkusuyla ortaya koyar. Okula gitmek istemez, zorlanýnca büyük tepkiler gösterir. Bu durum okula gidiþin ilk günle­rinde ortaya çýkabildiði gibi herhangi bir zamanda da or­taya çýkabilir.
Okul Fobisinin Ön Belirtileri:
Baþ aðrýlarý,
Karýn aðrýlarý, bulantý-kusma hissi,
Ýþtahsýzlýk, keyifsizlik,
Uyku düzeninde bozukluklar,
Okul sorumluluklarýnýn yerine getirilmesinde aksamalar.
Yukarýdaki belirtiler özellikle sabahlarý ve okul saatle­rinde ortaya çýkar ve yoðunlaþýr. Bu tabloyu iyi deðerlendi­remeyen anne-baba ve öðretmenler, hatalý tutumlarýyla ço­cuðun korkusunu pekiþtirebilirler.
... Ve bir gün çocuk okula gitmeyi reddeder. Zorlanýnca aðlayýp sýzlar. Bedensel yakýnmalarý þiddetlenir. Niçin gitmek istemediði sorulunca deðiþik cevaplar alýnýr. Kimi çocuk baþ aðrýsý, mide bulantýsýný gerekçe gösterir; kimisi arkadaþlarýnýn veya öðretmeninin kendisine kötü davrandý­ðýný söyler; bazý çocuklar ise neden korktuklarýný anlatamaz ve tanýmlayamazlar. Anne-babalarý haklý olarak bir endiþe sarar; acaba çocuklarýna ne olmuþtur?
Okul Korkusu Kimlerde Ortaya Çýkmaktadýr?
Ana okuluna giden çocuklarda,
Ýlkokula giden çocuklarda, (ki en fazla bunlarda görülür.)
Daha az oranda orta ve lise öðrencilerinde görülür.
Bu Çocuklarýn Ortak Özellikleri þunlardýr:
Ebeveynlerince aþýrý bir þekilde korunup kollanmýþlar­dýr.
Attýklarý her adýmda anne-babanýn onayýný beklerler.
Uslu, uyumlu ve anneye aþýrý baðýmlýlýklarý vardýr. An­nelerinden hiç ayrýlmak istemezler; sanki onlara yapýþýk gibidirler. Anneden ayrýlma korkusu yaþarlar.
Her istedikleri anýnda karþýlanmýþ ve anýnda tatmin is­teyen, bu olmayýnca “hileye” baþvurabilen yapýdadýrlar.
Okul Korkusu Ne Zaman Ortaya Çýkar?
Yukarýdaki kiþilik özelliklerini taþýyan çocuklarda aile­de, çevrede meydana gelen bir yaþam olayýyla okul korkusu kendisini gösterir. Örneðin;
Yeni bir kardeþin doðumu ve kýskançlýk olayý,
Ailenin ev deðiþtirmesi, göç etmesi, çevre deðiþikliði,
Çocuðun ebeveynlerden birini veya baþka bir yakýnýný kaybetmesi, aileden birinin hastahaneye yatmasý,
Anne-babanýn uzun süren geçimsizlikleri,
Okulda öðretmen ya da arkadaþlarýnca küçük düþürülme, korkutulma,
Ailede sosyo-ekonomik kriz halleri gibi nedenlerle ço­cuklarda okul korkusu geliþebilir.
Okul fobisi olan çocuklar ve aileleri üzerinde yapýlan bir­çok araþtýrmada þu sonuçlar görülmüþtür:
Anne-baba çocukla iliþkilerinde aþýrý verici, koruyucu kollayýcý bir tutum takýnmaktadýr. Çocuðun yapabileceði her þeyi onlar yapmaktadýr. Böylelikle çocuk pasif ve baðýmlý kiþilikte yetiþmektedir.
Anne-baba gergin, sýkýntýlý doðadadýrlar. Çocuklarý için “baþlarýna bir olumsuzluk, felaket gelirse” endiþesini taþýr­lar.
Ebeveynlerin korku ve endiþesi aynen çocuða yansýtýlýr. “Acaba yolda bir trafik kazasý geçirir mi? Arkadaþlarýnca dövülür mü?”
Çocuklardaki özgüven eksikliði nedeniyle çocuk anne-ba­badan ayrý kaldýðýnda baþýna bir þey geleceði korkusunu ya­þamaktadýr.
Çocuk ayný korkuyu anne-baba için de taþýr. Onlardan ayrý kaldýðýnda onlarýn da baþýna bir þey gelecek diye korkmak­tadýr. Veya çocuk, ebeveynlerinin kendisini terk edecekle­rini düþünmektedir.
Bazý ailelerde babanýn anneye yeterli ilgi ve anlayýþý gös­termediði; annenin de bu nedenle çocuðuna aþýrý baðlandýðý dikkat çekmiþtir.
Okul Fobisi Karþýsýnda Ne Yapmalý?
Birinci olarak çocuðu anlayýþla karþýlamalý; kýzmak, öf­kelenmek, dayak atmak sorunu aðýrlaþtýrabilir. Çocuðu ko­lundan tutup zorla okula götürmek çözüm deðildir. Suçlama­dan, ona deðer vererek, onu dinleyerek soruna neden olan faktörleri bulmak, çözüm için ilk adým olmalýdýr. Çocuða bu korkunun birçok çocukta görülebildiði ve tedavisinin mümkün olduðu anlatýlmalý, ona güven verilmelidir.
Okul ve öðretmeniyle iþbirliði saðlanmalýdýr.
Bir psikiyatriste, psikoloða danýþýp yardým istenmelidir.
Olumsuz aile tutumlarýnýn deðiþtirilip yerine olmasý gere­ken davranýþlar konmalýdýr.
Çocuðun güven duyduðu insanla okula gitmesi teþvik edil­melidir. ilk günlerde okulun bahçesine, sonra okul içine, daha sonra sýnýfa götürülmeli. Böylelikle adým adým çocuðu tekrar okulla buluþturmak, korkusunu yok etmesine yardýmcý olacaktýr.
Sonuç olarak iyi bir okul, psikiyatrist-psikolog, aile ve ço­cuk iþbirliði saðlanýrsa sorun kýsa sürede çözülür.


Ýlgili Kelimeler Listesi: okul fobisi,okuldan kaçmak,okuldan soðumak,okul korkusu,çocuklarda okul korkusu,

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..


Bu Soru 3481 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..

SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER