Bize gelen kiþiler bazen gelmekte çok geç kalmýþ oluyorlar. Halbuki küçükken getirilecek olsalar çok erken önlemler alýnabilmektedir. Örneðin “Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu” nda çocuklarýn yirmi yaþýndan önce bizlere getirilmiþ olunmasý baþarý oranýmýzý arttýrmaktadýr. Ama aileler, “Çocuktur geçer” ya da” Biz de küçükken böyleydik” diyerek olaylarý geçiþtirirler. Ama zamanla sorunlar sorunlara eklendikçe, iþin içinden çýkýlmaz bir hale geliniyor. Bu nedenle bugün eðer müsaade eder iseniz bir okurumun bana yazdýðý mektubu sizlerle paylaþmak istiyorum. 

“ Beþ yýl önce oðlumun aynada saatlerce saçý ile uðraþmasý, aynada kendisine ters bakarak saçýný taramasý bende bir garipliklerin olduðunu düþündürmüþtü. Babasýna anlattýðýmda duyarsýz kaldý. Yüzüme boþ boþ baktý. Okuldaki rehber öðretmeni de bir gün beni yanýna çaðýrarak oðlumu bir psikiyatriste götürmem gerektiðini söyledi. Ama bunu oðluma söylediðimde “Ben .... miyim?” diyerek beni suçladý. Çok öfkelendi. Eþimin de, oðlumdan geri kalýr yaný yoktu. Bir anda ben oðlumun kötülüðünü isteyen bir anne konumuna düþmüþtüm. Çok kuþkucu davranýyordu. Beni herkesten kýskanýyordu. Babasýna karþý düþman gibi davranýyordu. Bir anda en büyük düþmaný babasý olmuþtu. Evden dýþarýya pek çýkmaz ve her þeyden þüphelenir bir kiþi olmuþtu. Oðluma yardým arayýþý içinde iken çevremden destek yardým istediðim zaman yüzeysel bir þekilde üstüne çok düþtüðümü oðlumun aslan gibi olduðunu olaylarý benim büyüttüðüm söyleniyordu. Bu sorunlar zamanla düzelir derken git gide kötüye gitmeye baþladý. Yolda yürürken her þeye sinirleniyordu. Yer yer kendi kendisine gülmeleri oluyordu. En son oðlum artýk çok kötü olduðunda bir þey yok diyenler elime doktor telefonlarý sýkýþtýrmaya baþlamýþtý. Þu an düzenli tedavi görüyor ve durumu iyi, tekrar iþe baþladý.”

Bu sadece bize anlatýlan yaþam öykülerinden birisi. Çok geç kalýnmasý halinde gerçekten iþ iþten geçmiþ oluyor. Kendinizde, yakýnýnýzda ya da çocuðunuzda bir deðiþiklik gördüðünüzde mutlaka baðlý olduðunuz kurumdaki bir psikiyatrist arkadaþýmýza göstermeyi ya da görünmeyi lütfen ihmal etmeyin. Ýki þeyin deðerini insanoðlu elinden gitmeden takdir edemiyor. Birisi saðlýk, diðeri ise gençlik...

Bana kendisini önemli hissetmek istemediðini söyleyen birini gösterin, bende size koskocaman bir yalancý göstereyim. Elbette bazý kiþilerin baþkasýnýn sözlerine yada deðer göstermesine ihtiyacý yoktur. Ama aynaya baktýðýnda karþýsýndaki kiþinin de kýrk yýlda birde olsa bu deðer duygusuna ihtiyacý vardýr. Çoðu yazýmda belirttiðim gibi hepimizin yaþama amacý, kendisini deðerli hissetmek içindir. Bu kimisi için en iyi eve, en iyi arabaya sahip olmaktýr. Kimisine göre dürüst olmak, kimisine göre ise çocuklarýný ceketini satarak da olsa okutabilmektir. Her deðer duygusu insanlarýn yaþýna, bulunduðu duruma ve elbette kiþiliðine göre deðiþir. Yedi yaþýndayken kendinizi deðerli hissettiðiniz uðraþlarýnýz ile þimdikiler ayný mý? Esasýnda ayný ama, araçlar farklý. Yedi yaþýnda sýnavda baþarýlý olmayý isteyen bir çocuðun ihtiyacý kýrk yaþýnda da iþinde baþarýlý olmaktýr. Temelde olan nedir peki? Belki de “Baþarýlý olmazsam insanlar beni sevmez” ya da baþka bir þey, ama bu kiþinin kendisini deðerli hissetmesi sanki baþarýlý olmasýna baðlýdýr. Ya olamazsa ne olacak peki? Bu hayatta her istediðimiz olmuyor maalesef. Her þey insanýn isteklerine baðlý geliþmiyor. Dýþ etkenler,dýþ güçler de oluyor. Sonuç olarak hepimizin az çok da olsa tanýnmaya ve övülmeye gereksinimi vardýr. Övülme gereksinimimiz yemek yeme gereksinimimiz gibidir, hiçbir zaman uzun bir süreliðine karþýlanmaz. Ünlü insanlar bile, kendilerine düzenli olarak, iyi göründüklerinin ve iyi iþ çýkarttýklarýnýn söylenmesini isterler. Kendinize bir kez benim için þu anda sorun lütfen” Bana güzel, akýllý, yeterli, etkili, sevimli, dürüst, vicdanlý, harika vb. olduðum istediðim sýklýkta söyleniyor mu?” Yanýtýnýz “Hayýr” deðil mi. Dünyadaki herkes için durum aynýdýr. Hiçbir zaman istediðimiz kadar övülmeyiz. Geleceðim noktayý az çok tahmin ediyorsunuzdur diye düþünüyorum. Ýnsanlara siz ne kadar sýklýkta bunlarý yaparsanýz size yansýmasý da o sýklýkta olur. Öncelikle bir kiþi ile iletiþim kurarken lütfen önce ona iyice bakýn ama iyice, doyasýya ... Cümleye, onun sizde uyandýrdýðý pozitif tarafýný söyleyerek baþlayýn. Ama asla bunun adý yaðcýlýk olmasýn. Zaten yaðcýlýk, dilden; iltifat ise gönülden çýkar. Bunu da karþýdaki kiþi hisseder. Her insanýn iyi bir yaný vardýr. Yeterki bakmasýný bilin. Karþýdaki þýmarýr diye, yada eleþtirdikçe insanlar çalýþýr diye bir fikre sahipseniz sadece yanýlýyorsunuz kayýplarýnýzdan haberiniz bile yok. Bir kez arada güzel sözler söyleyin, çevrenizi deðerli hissettirin bakýn sonra neler oluyor. Bunu duyan kiþinin gözlerindeki anlýk parýltýyý göreceksinizdir.Yoksa sizin en sevdiðiniz insanlar sizi her zaman en çok eleþtiren , gerginlik yada huzursuz hissettiren kiþiler midir? Biraz kendimizden düþünmek lazým. En son ne zaman çocuðunuza yada eþinize, onlarýn sizde uyandýrdýðý olumlu taraflarý söylediniz. “Hiç yok ki “mi dediniz? Lütfen iyice bakýn. Eþinize güveniyor musunuz? Sizce iyi bir anne mi? Hastalandýðýnýzda yanýnýzda mý? Ýyi bir arkadaþ mý? Gülüþü hoþunuza mý gidiyor? Vb. Biraz düþünün ve ona bunu söyleyin? Biraz gerildi iseniz yada bunu saçma buluyorsanýz bilin ki korkuyorsunuz. Ýnsanlar yapmadýklarý þeyi ilk yaptýklarýnda hep korkarlar. Kolu kýrýlýp ta alçýya alýnanlar iyi bilirler. Bir ay sonra alçý açýldýðýnda kolu resmen erimiþtir. Kullanýlmayan organ zayýflar. Davranýþlarda öyle. O kolu geliþtirmek için fizik tedavi uzmaný egzersiz programý verir. Bugünlük bende sizin eðer izin verirseniz davranýþ fizyoterapistiniz olmak istedim. Bir kez düþünün ve bu sabah eþinize, çocuðunuza yada sevdiklerinize sizlerde onlarýn uyandýrdýðý pozitif bir tarafý söyleyin. Bakýn neler oluyor? Mutlu, huzurlu ve çevrenizdekileri dolayýsýyla da kendinizi deðerli hissedeceðiniz bir Pazar günü geçirmeniz dileðiyle.

Ogün okumuþ olduðum bir yazýda yazar, okuyuculara þu tavsiyelerde bulunuyordu. “ Bir þeye sinirlendiðinizde kendinizi yatýþtýrýn ve sakinleþtirin, dürtülerinizi kontrol edin, duygularýnýzý uygun olmayan yerlerde dýþa vurmayýn,engellenmelere dayanabilin, kendinize deðer verin vb...” þeklinde uzuyordu. Yani gerçekten yazar þimdi yanýmda olsa ve ona, acaba bunu her an yapabilen kaç insan vardýr diye sormak isterdim. Ýnsanoðlu bunlarý okuduðunda kendisini daha da yetersiz hissediyor. Çoðu insan zaten bunlarý biliyor ama yapamýyor. Sorun zaten burada. Yani bunu nasýl yapacaðýný bilmiyor. Bunlarý kazanmak küçüklük yýllarýndan baþlýyor. Bu yukarda sayýlan özellikler saðlýklý bir ego oryantasyonudur. Yani hepsi sizler gibi saðlýklý ebeveynler sayesinde çocuklara kazandýrýlmaktadýr. Ufak tefek bazý genetik faktörleri dýþlarsak bu yetenek ebeveynler tarafýndan çocuklara kazandýrýlmaktadýr. 

Ogün katýlmýþ olduðum bir toplantýda dinleyicilerden birisi bana çocuðunun oyuncaklarýný kýrdýðýný tepki olarak kendisinin de bunu yaptýðýný söyledi. Þimdi nerede kaldý öfke kontrolü. Þimdi bu yazarýmýzýn yazýsý yarýn bu çocuk okursa kendisini yetersiz hissetmez mi? Annesi ona öfkeli olursan bunu kontrol edebilmenin yolunun oyuncaklarýný kýrmak dýþýnda baþka yollarýnýn da olabileceðini göstermemiþki. Hatta býrakýn göstermeyi, birde kötü bir model olarak onaylamýþ. Ayný þekilde bir baþka anne de þu soruyu sordu. “Çocuk çok küsüyor ne yapabilirim?” Bende þu soruyu sordum. “Acaba çocuðunuz bu davranýþý nereden öðrenmiþ olabilir? Çevresinde ona küsme davranýþýný modelleyen bir kiþi var mý acaba? diye sordum. Anne hafifçe yere baktýðýnda esasýnda ben çoktan cevabý almýþtým. Gerçekten çocuklarýmýza çok öðüt vermektense iyi birer örnek olalým ve onlarý bilinçli yetiþtirelim. Saðlýklý bir ego yani dürtü kontrolü, öfke kontrolü, kurallara uyma gibi çeþitli toplumsal kurallar bizlerin çocuklarýmýza sunduðu iyi modeller ve çocuklarýmýza dengeli bir ödül ceza sistemini öðretmekten geçiyor.Maalesef bunu gerçekleþtirmek için çokta uzun bir zamanýmýz yok. Çünkü karakterin %80’i ilk altý yýlda oluþuyor. Ýyi bir anne babalýk, çocuðun her dediðine engel olmak olmadýðý gibi, her dediðini yapmakta asla olmamalýdýr. Verilen bilinçli ceza ve ödüller, çocuðun öfkesini kontrol etmesini, düþünmesini ve iyi davranýþlarýn egosuna yerleþmesini saðlar. Bunlarý öðrenmemiþ olan bir çocuða yarýn bir gün büyüdüðünde sinirlenmemelisin, öfkeni kontrol etmelisin diyemeyiz. Gerçekten bence komik duruma düþeriz. Peki bu insanlara neler mi yapmalýyýz? “Adam 25 yaþýna gelmiþse ve ailesi bu kiþiyi yetiþtirirken ilk altý yýlý da kötü bir þekilde deðerlendirdiyse hiç mi þansý yok?” diye bir soru aklýnýza gelebilir. Elbette vardýr iþimiz daha zordur. Yani bir aðacýn yerini deðiþtireceksiniz. Bir yerden bir yere transfer edeceksiniz.Sizce küçük bir fidaný mý daha kolay ve hasarsýz bir þekilde nakil edersiniz yoksa koca bir aðacý mý?.

Fidanlarýnýz ile birlikte mutlu, saðlýklý ve huzur dolu nice yýllar geçirmeniz dileðiyle. 

Bize gelen kiþiler bazen gelmekte çok geç kalmýþ oluyorlar. Halbuki küçükken getirilecek olsalar çok erken önlemler alýnabilmektedir. Örneðin “Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Bozukluðu” nda çocuklarýn yirmi yaþýndan önce bizlere getirilmiþ olunmasý baþarý oranýmýzý arttýrmaktadýr. Ama aileler, “Çocuktur geçer” ya da” Biz de küçükken böyleydik” diyerek olaylarý geçiþtirirler. Ama zamanla sorunlar sorunlara eklendikçe, iþin içinden çýkýlmaz bir hale geliniyor. Bu nedenle bugün eðer müsaade eder iseniz bir okurumun bana yazdýðý mektubu sizlerle paylaþmak istiyorum. 

“ Beþ yýl önce oðlumun aynada saatlerce saçý ile uðraþmasý, aynada kendisine ters bakarak saçýný taramasý bende bir garipliklerin olduðunu düþündürmüþtü. Babasýna anlattýðýmda duyarsýz kaldý. Yüzüme boþ boþ baktý. Okuldaki rehber öðretmeni de bir gün beni yanýna çaðýrarak oðlumu bir psikiyatriste götürmem gerektiðini söyledi. Ama bunu oðluma söylediðimde “Ben .... miyim?” diyerek beni suçladý. Çok öfkelendi. Eþimin de, oðlumdan geri kalýr yaný yoktu. Bir anda ben oðlumun kötülüðünü isteyen bir anne konumuna düþmüþtüm. Çok kuþkucu davranýyordu. Beni herkesten kýskanýyordu. Babasýna karþý düþman gibi davranýyordu. Bir anda en büyük düþmaný babasý olmuþtu. Evden dýþarýya pek çýkmaz ve her þeyden þüphelenir bir kiþi olmuþtu. Oðluma yardým arayýþý içinde iken çevremden destek yardým istediðim zaman yüzeysel bir þekilde üstüne çok düþtüðümü oðlumun aslan gibi olduðunu olaylarý benim büyüttüðüm söyleniyordu. Bu sorunlar zamanla düzelir derken git gide kötüye gitmeye baþladý. Yolda yürürken her þeye sinirleniyordu. Yer yer kendi kendisine gülmeleri oluyordu. En son oðlum artýk çok kötü olduðunda bir þey yok diyenler elime doktor telefonlarý sýkýþtýrmaya baþlamýþtý. Þu an düzenli tedavi görüyor ve durumu iyi, tekrar iþe baþladý.”

Bu sadece bize anlatýlan yaþam öykülerinden birisi. Çok geç kalýnmasý halinde gerçekten iþ iþten geçmiþ oluyor. Kendinizde, yakýnýnýzda ya da çocuðunuzda bir deðiþiklik gördüðünüzde mutlaka baðlý olduðunuz kurumdaki bir psikiyatrist arkadaþýmýza göstermeyi ya da görünmeyi lütfen ihmal etmeyin. Ýki þeyin deðerini insanoðlu elinden gitmeden takdir edemiyor. Birisi saðlýk, diðeri ise gençlik...

Bana kendisini önemli hissetmek istemediðini söyleyen birini gösterin, bende size koskocaman bir yalancý göstereyim. Elbette bazý kiþilerin baþkasýnýn sözlerine yada deðer göstermesine ihtiyacý yoktur. Ama aynaya baktýðýnda karþýsýndaki kiþinin de kýrk yýlda birde olsa bu deðer duygusuna ihtiyacý vardýr. Çoðu yazýmda belirttiðim gibi hepimizin yaþama amacý, kendisini deðerli hissetmek içindir. Bu kimisi için en iyi eve, en iyi arabaya sahip olmaktýr. Kimisine göre dürüst olmak, kimisine göre ise çocuklarýný ceketini satarak da olsa okutabilmektir. Her deðer duygusu insanlarýn yaþýna, bulunduðu duruma ve elbette kiþiliðine göre deðiþir. Yedi yaþýndayken kendinizi deðerli hissettiðiniz uðraþlarýnýz ile þimdikiler ayný mý? Esasýnda ayný ama, araçlar farklý. Yedi yaþýnda sýnavda baþarýlý olmayý isteyen bir çocuðun ihtiyacý kýrk yaþýnda da iþinde baþarýlý olmaktýr. Temelde olan nedir peki? Belki de “Baþarýlý olmazsam insanlar beni sevmez” ya da baþka bir þey, ama bu kiþinin kendisini deðerli hissetmesi sanki baþarýlý olmasýna baðlýdýr. Ya olamazsa ne olacak peki? Bu hayatta her istediðimiz olmuyor maalesef. Her þey insanýn isteklerine baðlý geliþmiyor. Dýþ etkenler,dýþ güçler de oluyor. Sonuç olarak hepimizin az çok da olsa tanýnmaya ve övülmeye gereksinimi vardýr. Övülme gereksinimimiz yemek yeme gereksinimimiz gibidir, hiçbir zaman uzun bir süreliðine karþýlanmaz. Ünlü insanlar bile, kendilerine düzenli olarak, iyi göründüklerinin ve iyi iþ çýkarttýklarýnýn söylenmesini isterler. Kendinize bir kez benim için þu anda sorun lütfen” Bana güzel, akýllý, yeterli, etkili, sevimli, dürüst, vicdanlý, harika vb. olduðum istediðim sýklýkta söyleniyor mu?” Yanýtýnýz “Hayýr” deðil mi. Dünyadaki herkes için durum aynýdýr. Hiçbir zaman istediðimiz kadar övülmeyiz. Geleceðim noktayý az çok tahmin ediyorsunuzdur diye düþünüyorum. Ýnsanlara siz ne kadar sýklýkta bunlarý yaparsanýz size yansýmasý da o sýklýkta olur. Öncelikle bir kiþi ile iletiþim kurarken lütfen önce ona iyice bakýn ama iyice, doyasýya ... Cümleye, onun sizde uyandýrdýðý pozitif tarafýný söyleyerek baþlayýn. Ama asla bunun adý yaðcýlýk olmasýn. Zaten yaðcýlýk, dilden; iltifat ise gönülden çýkar. Bunu da karþýdaki kiþi hisseder. Her insanýn iyi bir yaný vardýr. Yeterki bakmasýný bilin. Karþýdaki þýmarýr diye, yada eleþtirdikçe insanlar çalýþýr diye bir fikre sahipseniz sadece yanýlýyorsunuz kayýplarýnýzdan haberiniz bile yok. Bir kez arada güzel sözler söyleyin, çevrenizi deðerli hissettirin bakýn sonra neler oluyor. Bunu duyan kiþinin gözlerindeki anlýk parýltýyý göreceksinizdir.Yoksa sizin en sevdiðiniz insanlar sizi her zaman en çok eleþtiren , gerginlik yada huzursuz hissettiren kiþiler midir? Biraz kendimizden düþünmek lazým. En son ne zaman çocuðunuza yada eþinize, onlarýn sizde uyandýrdýðý olumlu taraflarý söylediniz. “Hiç yok ki “mi dediniz? Lütfen iyice bakýn. Eþinize güveniyor musunuz? Sizce iyi bir anne mi? Hastalandýðýnýzda yanýnýzda mý? Ýyi bir arkadaþ mý? Gülüþü hoþunuza mý gidiyor? Vb. Biraz düþünün ve ona bunu söyleyin? Biraz gerildi iseniz yada bunu saçma buluyorsanýz bilin ki korkuyorsunuz. Ýnsanlar yapmadýklarý þeyi ilk yaptýklarýnda hep korkarlar. Kolu kýrýlýp ta alçýya alýnanlar iyi bilirler. Bir ay sonra alçý açýldýðýnda kolu resmen erimiþtir. Kullanýlmayan organ zayýflar. Davranýþlarda öyle. O kolu geliþtirmek için fizik tedavi uzmaný egzersiz programý verir. Bugünlük bende sizin eðer izin verirseniz davranýþ fizyoterapistiniz olmak istedim. Bir kez düþünün ve bu sabah eþinize, çocuðunuza yada sevdiklerinize sizlerde onlarýn uyandýrdýðý pozitif bir tarafý söyleyin. Bakýn neler oluyor? Mutlu, huzurlu ve çevrenizdekileri dolayýsýyla da kendinizi deðerli hissedeceðiniz bir Pazar günü geçirmeniz dileðiyle.

Ogün okumuþ olduðum bir yazýda yazar, okuyuculara þu tavsiyelerde bulunuyordu. “ Bir þeye sinirlendiðinizde kendinizi yatýþtýrýn ve sakinleþtirin, dürtülerinizi kontrol edin, duygularýnýzý uygun olmayan yerlerde dýþa vurmayýn,engellenmelere dayanabilin, kendinize deðer verin vb...” þeklinde uzuyordu. Yani gerçekten yazar þimdi yanýmda olsa ve ona, acaba bunu her an yapabilen kaç insan vardýr diye sormak isterdim. Ýnsanoðlu bunlarý okuduðunda kendisini daha da yetersiz hissediyor. Çoðu insan zaten bunlarý biliyor ama yapamýyor. Sorun zaten burada. Yani bunu nasýl yapacaðýný bilmiyor. Bunlarý kazanmak küçüklük yýllarýndan baþlýyor. Bu yukarda sayýlan özellikler saðlýklý bir ego oryantasyonudur. Yani hepsi sizler gibi saðlýklý ebeveynler sayesinde çocuklara kazandýrýlmaktadýr. Ufak tefek bazý genetik faktörleri dýþlarsak bu yetenek ebeveynler tarafýndan çocuklara kazandýrýlmaktadýr. 

Ogün katýlmýþ olduðum bir toplantýda dinleyicilerden birisi bana çocuðunun oyuncaklarýný kýrdýðýný tepki olarak kendisinin de bunu yaptýðýný söyledi. Þimdi nerede kaldý öfke kontrolü. Þimdi bu yazarýmýzýn yazýsý yarýn bu çocuk okursa kendisini yetersiz hissetmez mi? Annesi ona öfkeli olursan bunu kontrol edebilmenin yolunun oyuncaklarýný kýrmak dýþýnda baþka yollarýnýn da olabileceðini göstermemiþki. Hatta býrakýn göstermeyi, birde kötü bir model olarak onaylamýþ. Ayný þekilde bir baþka anne de þu soruyu sordu. “Çocuk çok küsüyor ne yapabilirim?” Bende þu soruyu sordum. “Acaba çocuðunuz bu davranýþý nereden öðrenmiþ olabilir? Çevresinde ona küsme davranýþýný modelleyen bir kiþi var mý acaba? diye sordum. Anne hafifçe yere baktýðýnda esasýnda ben çoktan cevabý almýþtým. Gerçekten çocuklarýmýza çok öðüt vermektense iyi birer örnek olalým ve onlarý bilinçli yetiþtirelim. Saðlýklý bir ego yani dürtü kontrolü, öfke kontrolü, kurallara uyma gibi çeþitli toplumsal kurallar bizlerin çocuklarýmýza sunduðu iyi modeller ve çocuklarýmýza dengeli bir ödül ceza sistemini öðretmekten geçiyor.Maalesef bunu gerçekleþtirmek için çokta uzun bir zamanýmýz yok. Çünkü karakterin %80’i ilk altý yýlda oluþuyor. Ýyi bir anne babalýk, çocuðun her dediðine engel olmak olmadýðý gibi, her dediðini yapmakta asla olmamalýdýr. Verilen bilinçli ceza ve ödüller, çocuðun öfkesini kontrol etmesini, düþünmesini ve iyi davranýþlarýn egosuna yerleþmesini saðlar. Bunlarý öðrenmemiþ olan bir çocuða yarýn bir gün büyüdüðünde sinirlenmemelisin, öfkeni kontrol etmelisin diyemeyiz. Gerçekten bence komik duruma düþeriz. Peki bu insanlara neler mi yapmalýyýz? “Adam 25 yaþýna gelmiþse ve ailesi bu kiþiyi yetiþtirirken ilk altý yýlý da kötü bir þekilde deðerlendirdiyse hiç mi þansý yok?” diye bir soru aklýnýza gelebilir. Elbette vardýr iþimiz daha zordur. Yani bir aðacýn yerini deðiþtireceksiniz. Bir yerden bir yere transfer edeceksiniz.Sizce küçük bir fidaný mý daha kolay ve hasarsýz bir þekilde nakil edersiniz yoksa koca bir aðacý mý?.

Fidanlarýnýz ile birlikte mutlu, saðlýklý ve huzur dolu nice yýllar geçirmeniz dileðiyle.