Saldýrganlýk;çocuðun güvenlik, mutluluk gibi ihtiyaçlarýnýn þekil deðiþtirerek baþka bir biçimde ortaya çýkmasýdýr. Çocuðun akranlarýna vurmasý, ýsýrmasý, eþyalarý fýrlatmasý, tekmelemesi, tükürmesi ya da sözel saldýrýlarda bulunmasýdýr. 

Saldýrganlýk doðuþtan getirilen bir dürtüdür. Baþlangýçta, içinden gelen saldýrganlýðý bütün çýplaklýðý ve yalýnlýðýyla dýþa vuran çocuk, zamanla öfkesini ve saldýrgan davranýþlarýný engellemeyi öðrenir.

Saldýrgan davranýþlarý bulunan çocuklar; sinirli, anlaþýlamaz, eyleme hazýr ve aþýrý geçimsizdir. Ýliþkileri gergin ve sürtüþmelidir, hemen parlar, kavgaya hazýrdýr. Durmadan kurallarý çiðner ve ceza görür ancak bu çocuklar cezadan etkilenmez ya da kýsa süreli olarak etkilenmiþ gibi görünürler. Sýradan anlaþmazlýklarý bile bilek gücüyle çözmeye çalýþýrlar. Tepkileri ölçüsüzdür, öfkesini yenemez ve sürekli kendini haklý çýkarmaya çalýþýr. Bu çocuklar evde, okulda ve arkadaþ çevresinde sürekli sorun yaratýrlar; yetiþkinlerle de sürekli çatýþma içindedirler. Saldýrganlýk davranýþý daha çok erkek çocuklarda görülmektedir.

Anne-babanýn birbirleriyle tartýþmalarý, kavga etmeleri, annenin ya da babanýn saldýrganca tutumu ve çocuðun da bunu taklit ederek öðrenmesi saldýrganlýðýn baþlýca nedenleri arasýndadýr.

Bunlarýn yaný sýra çocukta varolan, mevcut enerjinin boþaltýlmasýna izin vermeme ve engelleme, çocuðun çabalarýný görmezlikten gelme ya da yok sayma, sýklýkla eleþtirme, azarlama, anne-babanýn çocuk ile yeterince ilgilenmemesi, anne-babanýn çocuða karþý tutarsýz bir tutum sergilemesi, çocuðu ilgi duyduðu þeylerden mahrum etme ve engelleme (oyun oynamasýna, koþmasýna ya da hareket etmesine izin vermeme ), sýk sýk çocuðu þiddete maruz býrakma, anne-babanýn da sinirlenince evdeki eþyalarý fýrlatmasý ve saldýrganca tavýr sergilemesi, evde sýk sýk kavga sahnelerinin yer aldýðý filmler seyredilmesi ve bu filmleri övücü sözler söyleme, anne-babanýn çocuklarýnýn haklarýný koruyan ve kendini ezdirmeyen bir çocuk olmasý amacýyla “sana vuruyorsa sende ona vuracaksýn, kendini ezdirmeyeceksin” gibi sözler söylemesi saldýrganlýða neden olarak gösterilebilir.

Bunlarýn dýþýnda; beyin zarý iltihabý, beyin zedelenmesi, zeka geriliði, epilepsi, dikkat eksikliði ve hiperaktivite bozukluðu, tiroid bezinin fazla çalýþmasý gibi fizyolojik sorunlar da saldýrgan davranýþlarýn görülmesine neden olmaktadýr.

Anne-baba çocuða saldýrgan davranýþlar konusunda model olmamalýdýr. Anne-babanýn saldýrgan ya da saldýrgan diye nitelendirilebilecek davranýþlarýný gözden geçirmesi ve bunlarý kontrol altýna almasý gerekir. Saldýrganlýk deyince sadece fiziksel deðil, sözlü saldýrganlýðýn da önlenmesi gerekir. Çocuða hakaret etmenin, baðýrýp çaðýrmanýn da bir tür saldýrganlýk olduðu unutulmamalýdýr.

Ev ve okul þartlarý; çocuklarýn saldýrganlýk davranýþýný, destekleyici zeminler olmamalýdýr.

Saldýrgan davranýþlara tolerans gösterilmemelidir.Çocuðun istekleri bu tip davranýþlar yapýlýnca yerine getiriliyorsa, çocuk isteklerini yaptýrmada saldýrganlýðý araç olarak görmeye baþlar.

Saldýrgan davranýþlar ödüllendirilmemeli ve çocuðun bu davranýþýnýn, istenmeyen bir davranýþ olduðu hemen gösterilmelidir.

Saldýrgan davranýþlar kesinlikle dayakla cezalandýrýlmamalýdýr. Anne-babanýn ilgisi, sevgisi azaldýðýnda ve fiziksel cezalar uzun süre devam ettiðinde, çocukta saldýrgan ve sorumsuz davranýþlar geliþir. Saldýrgan davranýþlar ortaya çýktýðýnda, yetiþkinler sakin davranmaya çalýþmalý, anormal duygusal tepkiler yerine ben dilini kullanmalýdýr (“ yine arkadaþýnýn kolunu morartmýþsýn, býktým artýk eve þikayet gelmesinden!..” yerine “seninle ilgili þikayet duyduðum zaman kendimi çok kötü hissediyorum” gibi). Dayak saldýrgan davranýþýn hemen bitiminde uygulandýðý zaman, davranýþýn o an için sönmesini saðlayabilir ancak, çocukta düþmanca duygularýn geliþmesine neden olur.

Çocuk gergin ve sinirliyken onunla tartýþmamalý, sakinleþmesini beklemeli ve daha sonra davranýþý ile ilgili konuþulmalýdýr.

Çocuða sosyal olgunluðuna uygun çeþitli sorumluluklar verilmelidir. Çocukla iþbirliði yapýlmalý, evde görev ve sorumluluk almasý saðlanmalýdýr.Örneðin;özellikle zarar verdiði þeylerin korunmasýnýn sorumluluðu ona verilebilir.

Çocuða saldýrgan davranýþlarýnýn dezavantajlarý gösterilmelidir.Saldýrgan davranýþlarý ile isteklerini elde edemeyecekleri anlatýlmalý, üstelik elde ettiklerini de kaybedebilecekleri vurgulanmalýdýr.

Anne-baba ve diðer yetiþkinler çocuðun olumlu davranýþlarýný görüp, olumsuz davranýþlarýný görmezlikten gelmelidir. Çocuk saldýrgan davranýþlarda bulunmadýðýnda sözel olarak ödüllendirilmelidir. 

Çocuk baþka çocuklarla kýyaslanmamalý ve yarýþtýrýlmamalýdýr.

Çocuðun dýþarýda oynamasýna izin verilmelidir. Bu, çocuðun geriliminin azalmasýna ve enerjisini boþaltmasýna imkaný saðlayacaktýr.

Saldýrgan davranýþ diðer çocuklarýn güvenliðini ciddi bir þekilde tehdit etmedikçe, bu davranýþýn üstünde durmamak gerekir.

Çocuk oldukça dürtüsel davranýyorsa ve bu yönünü kontrol etmede güçlük yaþýyorsa; çocuða baþkalarýna vuracaðý zaman, kendi kendini engelleyici cümleler söylemesi öðretilmelidir.Örneðin; “10’na kadar say ve ona vurma “ gibi.

Kýzgýnlýktan kurtulmak için alternatifler bulunabilir. Yumruklanabilen kil, çakýlabilen çiviler, resim çizme, boyama çocuðun kýzgýnlýk duygularýný kontrol altýna almayý saðlayabilir. Ayrýca futbol, basketbol gibi sporlarda alternatifler arasýndadýr.

Çocuk saldýrgan modellerle karþý karþýya getirilmemelidir.TV.deki þiddet içeren programlarý seyretmesi engellenmelidir.Eðer kesinlikle engel olunamýyorsa, anne-baba çocukla birlikte seyrederek þiddetin sonuçlarýný tartýþabilirler. Ayrýca bu þiddet filmlerinin gerçek yaþamýn modeli deðil, “ kurmaca “ olduðu çocuða anlatýlmalýdýr.

Anne-babalar saldýrgan davranýþlar gösteren çocuklarýnýn grup etkinliklerine katýlmasýný saðlamalýdýr. Çünkü bu çocuklara grup içinde “liderlik” rolünün verilmesi, iyileþtirici bir faktör oluþturmaktadýr.

Her yaþ ve dönemde çocuðun temel ihtiyaçlarý zamanýnda yerine getirilmelidir.

Anne-babalar, saldýrgan davranýþlarýn sonuçlarýný, çocuklarýn anlayabileceði bir dille anlatmalý ve çocuða kendini korumasý ve haklarýný savunmasý öðretilirken, baþkalarýna da zarar vermemesi gerektiði hatýrlatýlmalýdýr. 

Çocuklarda öfke nöbetleri, eðitim hatalarýndan kaynaklanabileceði gibi bastýrýlmýþ duygularýn, ruhsal gerginliðin ve kýzgýnlýðýn sonucu da olabilir. 

Neden eðitim hatalarý ise,öfke nöbetleri; çocuðun seçkin seyirciler (özellikle anne-baba) önünde sergilediði dramatik bir gösteri haline gelir. Aslýnda çocuk görüldüðü kadar kendinden geçmiþ ya da öfkeli deðildir. Tüm bunlar anne-babayý etkilemek ve anne-babanýn fikrini deðiþtirmek için çocuk tarafýndan ortaya konulan bir sahnenin oynanmasýndan ibarettir. Her isteði yapýlmýþ, aþýrý þýmartýlýþ, kural tanýmayan çocuklarda sýk görülür. 

Neden ruhsal bir sorundan kaynaklanýyorsa, çocuk birikmiþ saldýrganlýk duygularýný uzun süre taþýyamaz, bir olayý ya da yerine getirilmeyen bir isteði bahane ederek birikmiþ sýkýntýlarýný öfke patlamasý þeklinde boþaltabilir. Aðlayarak kendini yerden yere atan çocuk, baþýný yerlere, duvarlara vurabilir, katýlana kadar aðlama krizi yaþayabilir.

Çocukta öfke nöbetlerinin yerleþmesi çocuk ve çevresi açýsýndan sakýncalý bir durumdur. Bu nedenle profesyonel bir yardým alýnmasý uygundur.

Saldýrganlýk;çocuðun güvenlik, mutluluk gibi ihtiyaçlarýnýn þekil deðiþtirerek baþka bir biçimde ortaya çýkmasýdýr. Çocuðun akranlarýna vurmasý, ýsýrmasý, eþyalarý fýrlatmasý, tekmelemesi, tükürmesi ya da sözel saldýrýlarda bulunmasýdýr. 

Saldýrganlýk doðuþtan getirilen bir dürtüdür. Baþlangýçta, içinden gelen saldýrganlýðý bütün çýplaklýðý ve yalýnlýðýyla dýþa vuran çocuk, zamanla öfkesini ve saldýrgan davranýþlarýný engellemeyi öðrenir.

Saldýrgan davranýþlarý bulunan çocuklar; sinirli, anlaþýlamaz, eyleme hazýr ve aþýrý geçimsizdir. Ýliþkileri gergin ve sürtüþmelidir, hemen parlar, kavgaya hazýrdýr. Durmadan kurallarý çiðner ve ceza görür ancak bu çocuklar cezadan etkilenmez ya da kýsa süreli olarak etkilenmiþ gibi görünürler. Sýradan anlaþmazlýklarý bile bilek gücüyle çözmeye çalýþýrlar. Tepkileri ölçüsüzdür, öfkesini yenemez ve sürekli kendini haklý çýkarmaya çalýþýr. Bu çocuklar evde, okulda ve arkadaþ çevresinde sürekli sorun yaratýrlar; yetiþkinlerle de sürekli çatýþma içindedirler. Saldýrganlýk davranýþý daha çok erkek çocuklarda görülmektedir.

Anne-babanýn birbirleriyle tartýþmalarý, kavga etmeleri, annenin ya da babanýn saldýrganca tutumu ve çocuðun da bunu taklit ederek öðrenmesi saldýrganlýðýn baþlýca nedenleri arasýndadýr.

Bunlarýn yaný sýra çocukta varolan, mevcut enerjinin boþaltýlmasýna izin vermeme ve engelleme, çocuðun çabalarýný görmezlikten gelme ya da yok sayma, sýklýkla eleþtirme, azarlama, anne-babanýn çocuk ile yeterince ilgilenmemesi, anne-babanýn çocuða karþý tutarsýz bir tutum sergilemesi, çocuðu ilgi duyduðu þeylerden mahrum etme ve engelleme (oyun oynamasýna, koþmasýna ya da hareket etmesine izin vermeme ), sýk sýk çocuðu þiddete maruz býrakma, anne-babanýn da sinirlenince evdeki eþyalarý fýrlatmasý ve saldýrganca tavýr sergilemesi, evde sýk sýk kavga sahnelerinin yer aldýðý filmler seyredilmesi ve bu filmleri övücü sözler söyleme, anne-babanýn çocuklarýnýn haklarýný koruyan ve kendini ezdirmeyen bir çocuk olmasý amacýyla “sana vuruyorsa sende ona vuracaksýn, kendini ezdirmeyeceksin” gibi sözler söylemesi saldýrganlýða neden olarak gösterilebilir.

Bunlarýn dýþýnda; beyin zarý iltihabý, beyin zedelenmesi, zeka geriliði, epilepsi, dikkat eksikliði ve hiperaktivite bozukluðu, tiroid bezinin fazla çalýþmasý gibi fizyolojik sorunlar da saldýrgan davranýþlarýn görülmesine neden olmaktadýr.

Anne-baba çocuða saldýrgan davranýþlar konusunda model olmamalýdýr. Anne-babanýn saldýrgan ya da saldýrgan diye nitelendirilebilecek davranýþlarýný gözden geçirmesi ve bunlarý kontrol altýna almasý gerekir. Saldýrganlýk deyince sadece fiziksel deðil, sözlü saldýrganlýðýn da önlenmesi gerekir. Çocuða hakaret etmenin, baðýrýp çaðýrmanýn da bir tür saldýrganlýk olduðu unutulmamalýdýr.

Ev ve okul þartlarý; çocuklarýn saldýrganlýk davranýþýný, destekleyici zeminler olmamalýdýr.

Saldýrgan davranýþlara tolerans gösterilmemelidir.Çocuðun istekleri bu tip davranýþlar yapýlýnca yerine getiriliyorsa, çocuk isteklerini yaptýrmada saldýrganlýðý araç olarak görmeye baþlar.

Saldýrgan davranýþlar ödüllendirilmemeli ve çocuðun bu davranýþýnýn, istenmeyen bir davranýþ olduðu hemen gösterilmelidir.

Saldýrgan davranýþlar kesinlikle dayakla cezalandýrýlmamalýdýr. Anne-babanýn ilgisi, sevgisi azaldýðýnda ve fiziksel cezalar uzun süre devam ettiðinde, çocukta saldýrgan ve sorumsuz davranýþlar geliþir. Saldýrgan davranýþlar ortaya çýktýðýnda, yetiþkinler sakin davranmaya çalýþmalý, anormal duygusal tepkiler yerine ben dilini kullanmalýdýr (“ yine arkadaþýnýn kolunu morartmýþsýn, býktým artýk eve þikayet gelmesinden!..” yerine “seninle ilgili þikayet duyduðum zaman kendimi çok kötü hissediyorum” gibi). Dayak saldýrgan davranýþýn hemen bitiminde uygulandýðý zaman, davranýþýn o an için sönmesini saðlayabilir ancak, çocukta düþmanca duygularýn geliþmesine neden olur.

Çocuk gergin ve sinirliyken onunla tartýþmamalý, sakinleþmesini beklemeli ve daha sonra davranýþý ile ilgili konuþulmalýdýr.

Çocuða sosyal olgunluðuna uygun çeþitli sorumluluklar verilmelidir. Çocukla iþbirliði yapýlmalý, evde görev ve sorumluluk almasý saðlanmalýdýr.Örneðin;özellikle zarar verdiði þeylerin korunmasýnýn sorumluluðu ona verilebilir.

Çocuða saldýrgan davranýþlarýnýn dezavantajlarý gösterilmelidir.Saldýrgan davranýþlarý ile isteklerini elde edemeyecekleri anlatýlmalý, üstelik elde ettiklerini de kaybedebilecekleri vurgulanmalýdýr.

Anne-baba ve diðer yetiþkinler çocuðun olumlu davranýþlarýný görüp, olumsuz davranýþlarýný görmezlikten gelmelidir. Çocuk saldýrgan davranýþlarda bulunmadýðýnda sözel olarak ödüllendirilmelidir. 

Çocuk baþka çocuklarla kýyaslanmamalý ve yarýþtýrýlmamalýdýr.

Çocuðun dýþarýda oynamasýna izin verilmelidir. Bu, çocuðun geriliminin azalmasýna ve enerjisini boþaltmasýna imkaný saðlayacaktýr.

Saldýrgan davranýþ diðer çocuklarýn güvenliðini ciddi bir þekilde tehdit etmedikçe, bu davranýþýn üstünde durmamak gerekir.

Çocuk oldukça dürtüsel davranýyorsa ve bu yönünü kontrol etmede güçlük yaþýyorsa; çocuða baþkalarýna vuracaðý zaman, kendi kendini engelleyici cümleler söylemesi öðretilmelidir.Örneðin; “10’na kadar say ve ona vurma “ gibi.

Kýzgýnlýktan kurtulmak için alternatifler bulunabilir. Yumruklanabilen kil, çakýlabilen çiviler, resim çizme, boyama çocuðun kýzgýnlýk duygularýný kontrol altýna almayý saðlayabilir. Ayrýca futbol, basketbol gibi sporlarda alternatifler arasýndadýr.

Çocuk saldýrgan modellerle karþý karþýya getirilmemelidir.TV.deki þiddet içeren programlarý seyretmesi engellenmelidir.Eðer kesinlikle engel olunamýyorsa, anne-baba çocukla birlikte seyrederek þiddetin sonuçlarýný tartýþabilirler. Ayrýca bu þiddet filmlerinin gerçek yaþamýn modeli deðil, “ kurmaca “ olduðu çocuða anlatýlmalýdýr.

Anne-babalar saldýrgan davranýþlar gösteren çocuklarýnýn grup etkinliklerine katýlmasýný saðlamalýdýr. Çünkü bu çocuklara grup içinde “liderlik” rolünün verilmesi, iyileþtirici bir faktör oluþturmaktadýr.

Her yaþ ve dönemde çocuðun temel ihtiyaçlarý zamanýnda yerine getirilmelidir.

Anne-babalar, saldýrgan davranýþlarýn sonuçlarýný, çocuklarýn anlayabileceði bir dille anlatmalý ve çocuða kendini korumasý ve haklarýný savunmasý öðretilirken, baþkalarýna da zarar vermemesi gerektiði hatýrlatýlmalýdýr. 

Çocuklarda öfke nöbetleri, eðitim hatalarýndan kaynaklanabileceði gibi bastýrýlmýþ duygularýn, ruhsal gerginliðin ve kýzgýnlýðýn sonucu da olabilir. 

Neden eðitim hatalarý ise,öfke nöbetleri; çocuðun seçkin seyirciler (özellikle anne-baba) önünde sergilediði dramatik bir gösteri haline gelir. Aslýnda çocuk görüldüðü kadar kendinden geçmiþ ya da öfkeli deðildir. Tüm bunlar anne-babayý etkilemek ve anne-babanýn fikrini deðiþtirmek için çocuk tarafýndan ortaya konulan bir sahnenin oynanmasýndan ibarettir. Her isteði yapýlmýþ, aþýrý þýmartýlýþ, kural tanýmayan çocuklarda sýk görülür. 

Neden ruhsal bir sorundan kaynaklanýyorsa, çocuk birikmiþ saldýrganlýk duygularýný uzun süre taþýyamaz, bir olayý ya da yerine getirilmeyen bir isteði bahane ederek birikmiþ sýkýntýlarýný öfke patlamasý þeklinde boþaltabilir. Aðlayarak kendini yerden yere atan çocuk, baþýný yerlere, duvarlara vurabilir, katýlana kadar aðlama krizi yaþayabilir.

Çocukta öfke nöbetlerinin yerleþmesi çocuk ve çevresi açýsýndan sakýncalý bir durumdur. Bu nedenle profesyonel bir yardým alýnmasý uygundur.