Genel Bilgiler

Giriş

Bel ve boyun fýtýðý, birbirine temel olarak benzer. Çoðunlukla aðrýlý, hareket kýsýtlýlýðýna sebep olabilen; boyundan kollara veya belden bacaklara yayýlan aðrý, uyuþukluk gibi þikayetler yapabilen, genellikle kötü kullaným sonucu ortaya çýkan hastalýklardýr.

Belde ve boyunda, eklemi oluþturan omurlar arasýnda, ‘intervertebral disk’ denen, kýkýrdak yapýda yastýkçýklar bulunur. Bu diskin bulunduðu yerden arka yöne, omurilik kanalý içindeki omurilik veya sinirlere doðru yer deðiþtirerek basý yapmasý haline, bel fýtýðý veya boyun fýtýðý diyoruz. Fýtýðýn meydana gelme sebepleri çok çeþitli olabilir. Fakat temelde, fýtýðýn oluþumunda uzun vadeli kötü veya uygun olmayan bir kullanýmdan, ya da ani ve zorlayýcý bir kullanýmdan söz edebiliriz. Boyun ve belin taþýma kapasiteleri yýllar içinde azalmýþ olabilir. Bu kolaylaþtýrýcý faktörlere, ani ve hazýrlýksýz bir hareket eklendiðinde, bel ve boyun fýtýðý kolaylýkla karþýmýza çýkabilir.

Bel ve boyun fýtýðýnýn þikayetleri çok deðiþkenlik gösterebilir. Aðrý, hareket kýsýtlýlýðý, uyuþma-karýncalanma, en sýk þikayetlerdir. Daha ilerlemiþ durumlarda kuvvet kaybý ortaya çýkabilir. Aðrýnýn yeri ve yayýlýmý gibi, þiddeti de kiþiden kiþiye deðiþiklik gösterebilir. Her hastada her þikayet bulunmayabilir. Bazý bel fýtýðý durumlarýnda, büyük ve küçük abdeste çýkamama veya tutamama durumu da ortaya çýkabilir (Kauda equina sendromu).

Laboratuvar testleri

Bel Fýtýðý ve Boyun Fýtýðýnda Taný

Medikal tedaviler

Bel Fýtýðý ve Boyun Fýtýðýnda Tedavi

Tedavi yöntemini, hastanýn ayrýntýlý hikayesi ve kapsamlý muayenesi belirler. Bel MR’ý gibi görüntüleme yöntemleri de tedavi planýnda önemlidir. Ýlk muayene ve deðerlendirmeler sonucunda, hastalarýn % 1-2 si ameliyata yönlendirilir. Az bir kýsmý sadece ilaç ve istirahatle düzelir. Yaklaþýk %90’ýnýn ise ciddi ve kapsamlý planlanmýþ fizik tedaviye ihtiyacý vardýr. Tedavi, fýtýðýn yaptýðý problemleri ortadan kaldýrmalý ve yeni fýtýklarýn oluþumunu önlemelidir. Fizik tedavi uygulamasý, belli cihazlarý bir tedavide kullanmaktan çok, deðiþik tedavi yöntemlerinin bir bütün halinde kalýcý bir iyileþme elde edecek þekilde organize edilmesi ve uygulanmasýdýr. Hareket tedavileri (egzersizler), tedavide çok önemli bir yere sahiptir. Her hastaya uygun ve özel olarak planlanmalý, öðretilmeli, tedavi sýrasýnda birebir izlenmelidir.

Giriþ

Bel ve boyun fýtýðý, birbirine temel olarak benzer. Çoðunlukla aðrýlý, hareket kýsýtlýlýðýna sebep olabilen; boyundan kollara veya belden bacaklara yayýlan aðrý, uyuþukluk gibi þikayetler yapabilen, genellikle kötü kullaným sonucu ortaya çýkan hastalýklardýr.

Belde ve boyunda, eklemi oluþturan omurlar arasýnda, ‘intervertebral disk’ denen, kýkýrdak yapýda yastýkçýklar bulunur. Bu diskin bulunduðu yerden arka yöne, omurilik kanalý içindeki omurilik veya sinirlere doðru yer deðiþtirerek basý yapmasý haline, bel fýtýðý veya boyun fýtýðý diyoruz. Fýtýðýn meydana gelme sebepleri çok çeþitli olabilir. Fakat temelde, fýtýðýn oluþumunda uzun vadeli kötü veya uygun olmayan bir kullanýmdan, ya da ani ve zorlayýcý bir kullanýmdan söz edebiliriz. Boyun ve belin taþýma kapasiteleri yýllar içinde azalmýþ olabilir. Bu kolaylaþtýrýcý faktörlere, ani ve hazýrlýksýz bir hareket eklendiðinde, bel ve boyun fýtýðý kolaylýkla karþýmýza çýkabilir.

Bel ve boyun fýtýðýnýn þikayetleri çok deðiþkenlik gösterebilir. Aðrý, hareket kýsýtlýlýðý, uyuþma-karýncalanma, en sýk þikayetlerdir. Daha ilerlemiþ durumlarda kuvvet kaybý ortaya çýkabilir. Aðrýnýn yeri ve yayýlýmý gibi, þiddeti de kiþiden kiþiye deðiþiklik gösterebilir. Her hastada her þikayet bulunmayabilir. Bazý bel fýtýðý durumlarýnda, büyük ve küçük abdeste çýkamama veya tutamama durumu da ortaya çýkabilir (Kauda equina sendromu).

Bel Fýtýðý ve Boyun Fýtýðýnda Taný

Bel Fýtýðý ve Boyun Fýtýðýnda Tedavi

Tedavi yöntemini, hastanýn ayrýntýlý hikayesi ve kapsamlý muayenesi belirler. Bel MR’ý gibi görüntüleme yöntemleri de tedavi planýnda önemlidir. Ýlk muayene ve deðerlendirmeler sonucunda, hastalarýn % 1-2 si ameliyata yönlendirilir. Az bir kýsmý sadece ilaç ve istirahatle düzelir. Yaklaþýk %90’ýnýn ise ciddi ve kapsamlý planlanmýþ fizik tedaviye ihtiyacý vardýr. Tedavi, fýtýðýn yaptýðý problemleri ortadan kaldýrmalý ve yeni fýtýklarýn oluþumunu önlemelidir. Fizik tedavi uygulamasý, belli cihazlarý bir tedavide kullanmaktan çok, deðiþik tedavi yöntemlerinin bir bütün halinde kalýcý bir iyileþme elde edecek þekilde organize edilmesi ve uygulanmasýdýr. Hareket tedavileri (egzersizler), tedavide çok önemli bir yere sahiptir. Her hastaya uygun ve özel olarak planlanmalý, öðretilmeli, tedavi sýrasýnda birebir izlenmelidir.