Bel ve Boyun Fýtýðý ,

x

Genel Bilgiler

Giriş

Bel ve Boyun Fýtýklarýnýn Mc Kenzie Tekniði ile Tedavisi

Bel boyun aðrýlarýnýn nedeni %80-%90 mekanik bozukluklardýr.

Mekanik bozukluklar, hareket sisteminin çalýþmasýný saðlayan omurlar arasýndaki diskler, omurgayý birarada tutan baðlar ve eklemlerin zorlanmasýndan veya zedelenmesinden kaynaklanýr. Bunlar arasýnda en çok rastladýðýmýz mekanik bozukluk sebebi omurlar arasýndaki disklerin deforme olmalarý, yýrtýlmalarý ve sonunda fýtýklaþmalardýr.

Bu Teknikten Faydalanacak Hastalara Nasýl Karar Veriliyor?

1- gün içinde 10 dk. bile olsa aðrýsýz anýnýz var mý?

2- Aðrý diz üzerinde bölgede sýnýrlý kalýyor mu?

3- Uzun süre oturduktan sonra ve/veya oturduðunuz yerden kalkarken aðrýnýz oluyor mu?

4- Uzun süreli eðili pozisyonda kalýnca aðrý artýyor mu?

5- Genellikle sabahlarý daha fazla aðrý oluyor, ancak daha sonra iyi oluyor mu?

6-Aðrý genellikle hareketle iyi, hareketsiz kalýnca daha kötü oluyor mu?

7- Yürümekle daha iyi hissediyormusunuz?

8- Genellikle yüz üstü yatmak daha iyi mi? Bunu test ederken önce aðrý artabilir, daha sonra azalacaktýr.

9- Geçmiþ yýllar içinde bel – boyun aðrý ataklarý geçirdiniz mi?

Bu sorularýn hepsine evet cevabý veriyorsanýz bu tedavi için ideal bir adaysýnýz.

· Dört veya daha fazla evet cevabýnýz varsa tedaviden faydalanma þansýnýz yüksektir.

· Evet cevabýnýz 3 veya daha azsa tedaviniz için daha uzun süreli, özel tedavi yöntemleri gerekecek demektir.

· Sorgulama sonrasý hastanýn muayenesine geçilir, klasik muayene sonrasýnda belirli tekrarlanan hareketler uygulanarak santralizasyon bulgusu olup olmadýðýna bakýlýr. Eðer buda olumlu ise, hastanýn bu tedavi tekniðine uygun olduðuna karar verilir veya ertesi gün tekrar deðerlendirmek gerekebilir.

x

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

Bel ve Boyun Fýtýðý Oluþma Sebebi Nelerdir?

Insan omurgasýnda boyun ve bel bölgesinde doðal olarak, içe doðru bir kavislenme vardýr. Bu kavislere biz “boyun lordozu” ve” bel lordozu” adý veriyoruz. Bu kavislenmeler, yani lordozlar, omurga mekaniðinin aðrýsýz ve rahat çalýþabilmesi için oldukça önemlidir. Bu lordozlarýn giderek düzleþmesi, bel ve boyun aðrýlarýna ve sonunda fýtýða neden olmaktadýr.

Boyun ve Bel Düzleþmesinin Nedenleri Nelerdir?

Günlük yaþamýmýzdaki aktiviteler esnasýnda boyun ve bel omurgamýzý düþünelim. Insanlarýn çoðu iþ yerlerinde veya evde çalýþýrken veya istirahat ederken bu doðal lordozlarýn korunmasýna özen göstermezler. Sýk sýk ve uzun süreli öne eðili iþler yaparlar, uzun süreli otururlar ve oturma pozisyonlarýna dikkat etmezler, aðýr kaldýrabilirler, koltuk, kanepe gibi uygun olmayan yerlerde uyuyup dinlenebilirler. Bütün bu hareketler zamanla bel ve boyun lordozunun sürekli zorlanmasýna ve aþýrý gerilmesine neden olur. Bu da zamanla omurgayý bir arada tutan baðlarda zorlanma ve omurlar arasýndaki disk adýný verdiðimiz yumuþak yastýkçýklarda yýrtýlmalar ve deformasyonlara neden olur. Sonuçta zaman içinde lordoz düzleþir. Kiþi sýk sýk geçici bel ve boyun aðrýlarý, tutulmalarý yaþayabilir. Artýk mekanik yapýsý bozulmuþ, diskleri deforme olmuþ omurga, çok da zorlayýcý olmayan yükler karþýsýnda dayanýklýlýðýný yitirir.Omurlar arasýndaki yumuþak yastýðýn dýþarý doðru fýtýklaþmasý veya yýrtýlmasý, ani geliþen bel yada boyun, bacak yada kol aðrýlarý ile kendini gösteren “bel-boyun fýtýðý” tablosuna dönüþür. Bu tablo fýtýklaþan omurlar arasýndaki yumuþak yastýðýn (disk) kol veya bacaða giden sinirlere veya omuriliði saran hassas zara baský yapmasý sonucud

x

Laboratuvar testleri

Bu Taný ve Tedavi Yöntemlerinin Avantajlarý Nelerdir?

· Aðrýnýn disk kaynaklý olup olmadýðýný belirler.

· Uygun vakalarda son derece etkili bir tedavidir.

· Hasta kýsa sürede günlük yaþamýna dönebilir.

· Hiçbir zararý olmayan güvenilir bir yöntemdir.

· Tedavinin önemli bir bölümü hastanýn kendi kendine yapacaðý özel egzersizlerden oluþur.

· Bu yöntem sadece tedaviyi deðil, ayný zamanda hastayý eðitmeyi, ve günlük yaþamýnda bel-boyun aðrýsýna neden olabilecek hareketlerden korunmayý hedefler

· Tekrarlama riski diðer yöntemlere göre daha azdýr.

· Tedavi sonunda hasta bel ve boynunu daha güvenli ve rahat hisseder.

· Çoðu zaman tedavi merkezine gelmeyi gerektirmeden tedavi programý uygulanabilir.

Ameliyat sonrasýnda tekrarlayan veya devam eden bel-boyun aðrýlarýnda da etkili olabilir mi?

· Evet ameliyat sonrasýnda bazen hastalarýn aðrýlarý bir süre sonra tekrarlayabilir. Bu ameliyat yerinde yeniden fýtýklaþma yada yumuþak dokularýn hassas yapýlara yapýþýklýðý nedeniyle olabilir. Bu gibi durumlarda biraz daha zorlayýcý teknikler ve uzun süreli tedavi gerekebilir. Ancak sonuç çoðunlukla iyidir.

x

Medikal tedaviler

Mc Kenzie Tedavi Yöntemi Nedir?

Mc Kenzie Mekanik Taný Tedavi Yöntemi Yeni Zelendalý bir fizyoterapist olan Robin Mc Kenzie tarafýndan geliþtirilmiþtir.

Bu yöntem, tekrarlanan belirli hareketlerle ve sabit pozisyonlarla hastanýn aðrýsýnda meydana gelen deðiþiklikleri tespit ederek, geniþ bir mekanik deðerlendirme saðlar.

Mc Kenzie deðerlendirme yöntemi, aðrýlý bel veya boyun fýtýðýný, aðrýsýz olandan ayýrt etmekte gerçekten güvenilir bir yöntemdir. Bu açýdan MR’dan daha iyi sonuçlar vermektedir. Santralizasyon bu yöntemin temel göstergesidir. Aðrýnýn fýtýk kaynaklý olduðunun ve tedaviye çok iyi yanýt vereceðinin yüksek kesinlikte göstergesidir.

Tedavi Nasýl Yapýlmaktadýr?

Tedavi farklý tipte mekanik bozukluklara göre düzenlenmiþ, farklý yönlerde verilen egzersizlerden oluþur. Öncelikle hastanýn mekanik bozukluðunun bu tekniðe göre, hangi tip mekanik bozukluða dahil olduðu tespit edilir. Daha sonra hastaya uygun yönde egzersiz verilir ve bunu her 2 saatte bir 10 kez tekrarlanmasý istenir. Hastanýn ertesi günkü durum deðerlendirilir. Eðer aðrý azalmýþsa veya santralize oluyorsa programa devam edilir. Hasta 3-4 gün takip edilir. Ayný iyilik halinin devam edip etmediðine bakýlýr. Eðer santralizasyon tamamen oluþmuþsa veya aðrý çok çok azalmýþsa hasta programa devam eder.

Eðer hastanýn þikayetleri tam azalmamýþsa veya kýsa süre sonra tekrarlýyorsa bazý özel teknikler uygulamak gerekir. Bu teknikler doktor veya terapist tarafýndan yapýlan elle yapýlan zorlayýcý manevralardan oluþur. Hasta ertesi gün tekrar deðerlendirilir.

· Bu þekilde hastanýn þikayetleri geçene kadar sýrayla farklý teknikler uygulanabilir.

· Bu egzersiz programý dýþýnda, hastaya omurgasý ve mekanik bozuklukluk sebebleri hakkýnda eðitim verilerek omurgayý doðru kullanma alýþkanlýðý verilmeye çalýþýlýr.

· Kýsmi bir istirahat önerilir. Yatak istirahati çok zorunlu ise ilk birkaç gün dýþýnda önerilmez uzun süre oturmaktan kaçýnmak, öne eðilmemek ve aðýrlýk kaldýrmamak boyun ve bel fýtýðý tedavisi sýrasýnda özen gösterilmesi gereken noktalardýr.

Tedavi Süresi Ne Kadardýr?

Bir tedavi kürü 4-6 hafta sürmektedir. Ilk haftalar daha sýk hasta takibi gerekebilir. Hergün hastayý görmeyi ve tedaviyi gerektirebilir. Daha sonraki haftalarda hasta egzersiz programýna kendisi devam ederek kontrollere gelmektedir.

Kronik, disfonksiyonel sendromlu veya ameliyat sonrasý vakalarda bu tedavi programýna ek olarak fizik tedavi yöntemleri de uygulamak gerekebilir. Bu durum da tedavi süresi biraz daha uzayabilmektedir.

Diðer Fizik Tedavi Yöntemlerinden farký Nedir?

· Egzersize ve manuel yöntemlere dayalý bir tedavi yöntemi olduðundan fizik tedavi aletleri çok gerekli olmadýkça kullanýlmamaktadýr.

· Ilaç tedavisi verilmemektedir. Aðrý kesici, kas gevþetici ilaçlar mekanik tipte aðrýlarýn tedavilerinde etkili deðildir.

· Bel fýtýðý veya boyun fýtýðý tedavisinde verilen egzersiz programý klasik tedavi yöntemlerinde verilen egzersiz programlarýnýn tam tersi yöndedir. Karýn ve sýrt kaslarýný güçlendirme hedeflenmez.

· Çoðunlukla hergün tedavi merkezine gelmeyi gerektirmeden hasta kendi kendine tedavisini evinde uygulayabilir.

Ani Bel ve Boyun , tutulmalarýnda etkili midir?

· Mc Kenzie yöntemi özellikle bu vakalarda oldukça faydalýdýr.

· Ayný seansta hastanýn boyun hareketlerinde veya bel hareketlerinde açýlmaya, aðrý düzeyinde ciddi anlamda azalmaya neden olur. Bunu hiç ilaç tedavisi uygulamadan hareket ve manuel yöntemlerle baþarýr.

· Hasta uzun süreler istirahate gerek kalmadan kýsa sürede günlük yaþama döner.

Hastalarýn Tedavi Sonrasýnda Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?

· Aþaðýda bahsedilenler bel ve boyun aðrýsý bakýmýndan riskli olan kiþiler tarafýndan da uyulmasý gereken konulardýr.

· Bel kavisini destekleyen ortopedik yastýkla oturmak

· Ortopedik boyun yastýðýyla uyumak

· Oturmaya sýk sýk ara vererek boyun ve bele yönelik özel egzersizleri uygulamak.

· Öne eðili pozisyonda uzun süre kalmamak sýk sýk doðrulmak.

· Aðýrlýk kaldýrýrken doðru kaldýrma tekniðini kullanmak uyulmasý gereken temel kurallardýr.

· Yüzme, yürüyüþ, bisiklet, kas gücünü ve dayanýklýlýðý artýrmaya yönelik en faydalý sportif aktivitelerdir.

x

Giriþ

Bel ve Boyun Fýtýklarýnýn Mc Kenzie Tekniði ile Tedavisi

Bel boyun aðrýlarýnýn nedeni %80-%90 mekanik bozukluklardýr.

Mekanik bozukluklar, hareket sisteminin çalýþmasýný saðlayan omurlar arasýndaki diskler, omurgayý birarada tutan baðlar ve eklemlerin zorlanmasýndan veya zedelenmesinden kaynaklanýr. Bunlar arasýnda en çok rastladýðýmýz mekanik bozukluk sebebi omurlar arasýndaki disklerin deforme olmalarý, yýrtýlmalarý ve sonunda fýtýklaþmalardýr.

Bu Teknikten Faydalanacak Hastalara Nasýl Karar Veriliyor?

1- gün içinde 10 dk. bile olsa aðrýsýz anýnýz var mý?

2- Aðrý diz üzerinde bölgede sýnýrlý kalýyor mu?

3- Uzun süre oturduktan sonra ve/veya oturduðunuz yerden kalkarken aðrýnýz oluyor mu?

4- Uzun süreli eðili pozisyonda kalýnca aðrý artýyor mu?

5- Genellikle sabahlarý daha fazla aðrý oluyor, ancak daha sonra iyi oluyor mu?

6-Aðrý genellikle hareketle iyi, hareketsiz kalýnca daha kötü oluyor mu?

7- Yürümekle daha iyi hissediyormusunuz?

8- Genellikle yüz üstü yatmak daha iyi mi? Bunu test ederken önce aðrý artabilir, daha sonra azalacaktýr.

9- Geçmiþ yýllar içinde bel – boyun aðrý ataklarý geçirdiniz mi?

Bu sorularýn hepsine evet cevabý veriyorsanýz bu tedavi için ideal bir adaysýnýz.

· Dört veya daha fazla evet cevabýnýz varsa tedaviden faydalanma þansýnýz yüksektir.

· Evet cevabýnýz 3 veya daha azsa tedaviniz için daha uzun süreli, özel tedavi yöntemleri gerekecek demektir.

· Sorgulama sonrasý hastanýn muayenesine geçilir, klasik muayene sonrasýnda belirli tekrarlanan hareketler uygulanarak santralizasyon bulgusu olup olmadýðýna bakýlýr. Eðer buda olumlu ise, hastanýn bu tedavi tekniðine uygun olduðuna karar verilir veya ertesi gün tekrar deðerlendirmek gerekebilir.

Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri

Bel ve Boyun Fýtýðý Oluþma Sebebi Nelerdir?

Insan omurgasýnda boyun ve bel bölgesinde doðal olarak, içe doðru bir kavislenme vardýr. Bu kavislere biz “boyun lordozu” ve” bel lordozu” adý veriyoruz. Bu kavislenmeler, yani lordozlar, omurga mekaniðinin aðrýsýz ve rahat çalýþabilmesi için oldukça önemlidir. Bu lordozlarýn giderek düzleþmesi, bel ve boyun aðrýlarýna ve sonunda fýtýða neden olmaktadýr.

Boyun ve Bel Düzleþmesinin Nedenleri Nelerdir?

Günlük yaþamýmýzdaki aktiviteler esnasýnda boyun ve bel omurgamýzý düþünelim. Insanlarýn çoðu iþ yerlerinde veya evde çalýþýrken veya istirahat ederken bu doðal lordozlarýn korunmasýna özen göstermezler. Sýk sýk ve uzun süreli öne eðili iþler yaparlar, uzun süreli otururlar ve oturma pozisyonlarýna dikkat etmezler, aðýr kaldýrabilirler, koltuk, kanepe gibi uygun olmayan yerlerde uyuyup dinlenebilirler. Bütün bu hareketler zamanla bel ve boyun lordozunun sürekli zorlanmasýna ve aþýrý gerilmesine neden olur. Bu da zamanla omurgayý bir arada tutan baðlarda zorlanma ve omurlar arasýndaki disk adýný verdiðimiz yumuþak yastýkçýklarda yýrtýlmalar ve deformasyonlara neden olur. Sonuçta zaman içinde lordoz düzleþir. Kiþi sýk sýk geçici bel ve boyun aðrýlarý, tutulmalarý yaþayabilir. Artýk mekanik yapýsý bozulmuþ, diskleri deforme olmuþ omurga, çok da zorlayýcý olmayan yükler karþýsýnda dayanýklýlýðýný yitirir.Omurlar arasýndaki yumuþak yastýðýn dýþarý doðru fýtýklaþmasý veya yýrtýlmasý, ani geliþen bel yada boyun, bacak yada kol aðrýlarý ile kendini gösteren “bel-boyun fýtýðý” tablosuna dönüþür. Bu tablo fýtýklaþan omurlar arasýndaki yumuþak yastýðýn (disk) kol veya bacaða giden sinirlere veya omuriliði saran hassas zara baský yapmasý sonucud

Laboratuvar testleri, özel testler

Bu Taný ve Tedavi Yöntemlerinin Avantajlarý Nelerdir?

· Aðrýnýn disk kaynaklý olup olmadýðýný belirler.

· Uygun vakalarda son derece etkili bir tedavidir.

· Hasta kýsa sürede günlük yaþamýna dönebilir.

· Hiçbir zararý olmayan güvenilir bir yöntemdir.

· Tedavinin önemli bir bölümü hastanýn kendi kendine yapacaðý özel egzersizlerden oluþur.

· Bu yöntem sadece tedaviyi deðil, ayný zamanda hastayý eðitmeyi, ve günlük yaþamýnda bel-boyun aðrýsýna neden olabilecek hareketlerden korunmayý hedefler

· Tekrarlama riski diðer yöntemlere göre daha azdýr.

· Tedavi sonunda hasta bel ve boynunu daha güvenli ve rahat hisseder.

· Çoðu zaman tedavi merkezine gelmeyi gerektirmeden tedavi programý uygulanabilir.

Ameliyat sonrasýnda tekrarlayan veya devam eden bel-boyun aðrýlarýnda da etkili olabilir mi?

· Evet ameliyat sonrasýnda bazen hastalarýn aðrýlarý bir süre sonra tekrarlayabilir. Bu ameliyat yerinde yeniden fýtýklaþma yada yumuþak dokularýn hassas yapýlara yapýþýklýðý nedeniyle olabilir. Bu gibi durumlarda biraz daha zorlayýcý teknikler ve uzun süreli tedavi gerekebilir. Ancak sonuç çoðunlukla iyidir.

Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri

Mc Kenzie Tedavi Yöntemi Nedir?

Mc Kenzie Mekanik Taný Tedavi Yöntemi Yeni Zelendalý bir fizyoterapist olan Robin Mc Kenzie tarafýndan geliþtirilmiþtir.

Bu yöntem, tekrarlanan belirli hareketlerle ve sabit pozisyonlarla hastanýn aðrýsýnda meydana gelen deðiþiklikleri tespit ederek, geniþ bir mekanik deðerlendirme saðlar.

Mc Kenzie deðerlendirme yöntemi, aðrýlý bel veya boyun fýtýðýný, aðrýsýz olandan ayýrt etmekte gerçekten güvenilir bir yöntemdir. Bu açýdan MR’dan daha iyi sonuçlar vermektedir. Santralizasyon bu yöntemin temel göstergesidir. Aðrýnýn fýtýk kaynaklý olduðunun ve tedaviye çok iyi yanýt vereceðinin yüksek kesinlikte göstergesidir.

Tedavi Nasýl Yapýlmaktadýr?

Tedavi farklý tipte mekanik bozukluklara göre düzenlenmiþ, farklý yönlerde verilen egzersizlerden oluþur. Öncelikle hastanýn mekanik bozukluðunun bu tekniðe göre, hangi tip mekanik bozukluða dahil olduðu tespit edilir. Daha sonra hastaya uygun yönde egzersiz verilir ve bunu her 2 saatte bir 10 kez tekrarlanmasý istenir. Hastanýn ertesi günkü durum deðerlendirilir. Eðer aðrý azalmýþsa veya santralize oluyorsa programa devam edilir. Hasta 3-4 gün takip edilir. Ayný iyilik halinin devam edip etmediðine bakýlýr. Eðer santralizasyon tamamen oluþmuþsa veya aðrý çok çok azalmýþsa hasta programa devam eder.

Eðer hastanýn þikayetleri tam azalmamýþsa veya kýsa süre sonra tekrarlýyorsa bazý özel teknikler uygulamak gerekir. Bu teknikler doktor veya terapist tarafýndan yapýlan elle yapýlan zorlayýcý manevralardan oluþur. Hasta ertesi gün tekrar deðerlendirilir.

· Bu þekilde hastanýn þikayetleri geçene kadar sýrayla farklý teknikler uygulanabilir.

· Bu egzersiz programý dýþýnda, hastaya omurgasý ve mekanik bozuklukluk sebebleri hakkýnda eðitim verilerek omurgayý doðru kullanma alýþkanlýðý verilmeye çalýþýlýr.

· Kýsmi bir istirahat önerilir. Yatak istirahati çok zorunlu ise ilk birkaç gün dýþýnda önerilmez uzun süre oturmaktan kaçýnmak, öne eðilmemek ve aðýrlýk kaldýrmamak boyun ve bel fýtýðý tedavisi sýrasýnda özen gösterilmesi gereken noktalardýr.

Tedavi Süresi Ne Kadardýr?

Bir tedavi kürü 4-6 hafta sürmektedir. Ilk haftalar daha sýk hasta takibi gerekebilir. Hergün hastayý görmeyi ve tedaviyi gerektirebilir. Daha sonraki haftalarda hasta egzersiz programýna kendisi devam ederek kontrollere gelmektedir.

Kronik, disfonksiyonel sendromlu veya ameliyat sonrasý vakalarda bu tedavi programýna ek olarak fizik tedavi yöntemleri de uygulamak gerekebilir. Bu durum da tedavi süresi biraz daha uzayabilmektedir.

Diðer Fizik Tedavi Yöntemlerinden farký Nedir?

· Egzersize ve manuel yöntemlere dayalý bir tedavi yöntemi olduðundan fizik tedavi aletleri çok gerekli olmadýkça kullanýlmamaktadýr.

· Ilaç tedavisi verilmemektedir. Aðrý kesici, kas gevþetici ilaçlar mekanik tipte aðrýlarýn tedavilerinde etkili deðildir.

· Bel fýtýðý veya boyun fýtýðý tedavisinde verilen egzersiz programý klasik tedavi yöntemlerinde verilen egzersiz programlarýnýn tam tersi yöndedir. Karýn ve sýrt kaslarýný güçlendirme hedeflenmez.

· Çoðunlukla hergün tedavi merkezine gelmeyi gerektirmeden hasta kendi kendine tedavisini evinde uygulayabilir.

Ani Bel ve Boyun , tutulmalarýnda etkili midir?

· Mc Kenzie yöntemi özellikle bu vakalarda oldukça faydalýdýr.

· Ayný seansta hastanýn boyun hareketlerinde veya bel hareketlerinde açýlmaya, aðrý düzeyinde ciddi anlamda azalmaya neden olur. Bunu hiç ilaç tedavisi uygulamadan hareket ve manuel yöntemlerle baþarýr.

· Hasta uzun süreler istirahate gerek kalmadan kýsa sürede günlük yaþama döner.

Hastalarýn Tedavi Sonrasýnda Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?

· Aþaðýda bahsedilenler bel ve boyun aðrýsý bakýmýndan riskli olan kiþiler tarafýndan da uyulmasý gereken konulardýr.

· Bel kavisini destekleyen ortopedik yastýkla oturmak

· Ortopedik boyun yastýðýyla uyumak

· Oturmaya sýk sýk ara vererek boyun ve bele yönelik özel egzersizleri uygulamak.

· Öne eðili pozisyonda uzun süre kalmamak sýk sýk doðrulmak.

· Aðýrlýk kaldýrýrken doðru kaldýrma tekniðini kullanmak uyulmasý gereken temel kurallardýr.

· Yüzme, yürüyüþ, bisiklet, kas gücünü ve dayanýklýlýðý artýrmaya yönelik en faydalý sportif aktivitelerdir.

SaglikDanis.com