logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Prof.Dr. Hasan OÐUZ            

Güncelleme: 10.04.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

Hastalýklar // Diz Aðrýlarý



Diz osteoartritinin (gonartroz, kireçleme) belirtileri nelerdir? Nasýl tedavi edilir?Dizin artrozu eklem hastalýklarý içinde omurgadan sonra gelir. Dizinde osteoartroz olan hastanýn ilk yakýnmasý aðrýdýr. Aðrý aktivite ile artar, genellikle istirahatla kaybolur. Merdiven inip çýkarken, oturup kalkarken diz aðrýsý artar. Yük taþýma ve yürümeyle de aðrý artabilir ve hasta aðrý nedeniyle oturup dinlenmek zorunda kalabilir. Meteorolojik deðiþimler de aðrýyý artýran faktörlerdendir. Aðrýyla birlikte fakat daha az sýklýkta olan ikinci yakýnma eklem tutukluðudur. Aktiviteyle kýsa sürede geçer. Hasta hareketle eklemlerinden gelen kýtýrtý, kütürtü þeklindeki sesten ve þiþlikten de yakýnabilir. Grafi ile osteoartroz tanýsý doðrulanýr ve derecesi tespit edilir.

Akut alevlenmelerde osteoartritik dizin istirahatý gereklidir. Aðrý ve þiþlik azalýncaya kadar geçici olarak baston verilebilir. Yaþlýlara ve devamlý aðrýsý olanlara sürekli baston kullanmalarý önerilmelidir. Baston ve koltuk deðneði istirahatý saðlamanýn yanýnda o dize binen yükü de azaltacak ve yaþlý hastalarýn dengede durmasýna yardýmcý olacaktýr. Osteoartritik dizli hastalarýn çoðu þiþmandýr. Fazla kilolarýn diz eklemi üzerine binen yükü artýracaðý, bunun da aðrýya neden olacaðý hastaya anlatýlmalýdýr. Hastalar ayakta durmaktan ziyade koltukta oturarak çalýþmalý, çömelme ve diz çökmeden kaçýnmalýdýr. Kas gücünü artýrmak ve eklem çevresindeki kaslarýn erimesini engellemek için egzersizlerden yararlanýlýr. Fizik tedavi eklem mobilitesini artýrmanýn yanýnda aðrýyý da azaltýr. Bu tedavilere cevap vermeyen, günlük iþlerini yapamayan ve deformitesi olan hastalara cerrahi tedavi uygulanýr. 

Patellofemoral aðrý sendromu belirtileri nelerdir? Nasýl tedavi edilir? Patella diz kapaðý kemiðidir. Patellofemoral aðrý diz kapaðý ile diðer kemikler arasýndaki bozukluklardan kaynaklanýr. Hastalar genç yaþ grubundadýr. Patellofemoral aðrý sendromu dizin ön tarafýnda aðrý ve kýtýrtý sesiyle karakterizedir. Uzun süre oturduktan sonra, merdiven çýkarken ve özellikle inerken aðrý olmasý karakteristiktir. Dizler 90° bükülmüþ olarak bir saat kadar oturmak hastayý rahatsýz eder. Dizin düzeltilmesiyle yakýnmalar geçer. Hasta sandalyeden doðrulma, merdiven çýkma gibi aktiviteler sýrasýnda kýtýrtý sesi duyduðunu söyler. Tedavide hasta diz çökmekten kaçýnmalý, egzersiz düzenlenmelidir. Aðrý kesici ilaçlardan kýsa süreli yararlanýlýr. Fizik tedavi uygulanýr. 

Diz çevresinde kist olur mu? Nasýl fark edilir? Nasýl tedavi edilir? Sinovyal kistler sinovyal zarýn eklem kapsülü yoluyla eklem çevresindeki doku içine girmesi veya fýtýklaþmasýdýr. Gerçek kist deðildirler. Travma, osteooartroz, kristal artropatisi, romatoid artrit gibi bir eklem hastalýðý ile birliktedirler. Her eklemde rastlanabilirse de en sýk dizin arka yüzünde, sýklýkla osteoartrozla birlikte, görülür. Görülme sýklýðý yönünden dizi omuz ve kalça izler. Sinovyal kist eklem aðrýsý, þiþme, eklem hareket kýsýtlýlýðý semptomlarýyla ortaya çýkabilir. Tedavisi lokalizasyonlarýna ve eþlik eden semptomlara göre deðiþir. Tedavide aðrý kesici romatizma ilaçlarý verilir. Kist büyükse veya ilaçlara cevap alýnmýyorsa, içindeki sývý boþaltýlarak kortikosteroid enjekte edilir ve bandajlanýr. Bazen cerrahi gerekebilir.

x

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

 Osteoartroz, patellafemoral aðrý sendromu, bað lezyonlarý, meniskus yýrtýklarý, artritler (romatoid artrit, hemofilik artrit, piyojenik artrit, gut artriti), seronegatif poliartritler, periyodik artritik sendromlar (Behçet hastalýðý, intermittent hidrartroz, palindromik romatizma), nöropatik artropati, aseptik nekrozlar (Osgood-Schlatter hastalýðý, osteokondritis dissekans), bursitler, konjenital ve edinsel deformiteler, Sudeck atrofisi, pigmente villonodüler sinovit, eritema nodozum, sinovyal kondromalazi, bel ve kalçadan yayýlan aðrýlar.

x


Yakınmalar

Meniskus yýrtýðý belirtileri nelerdir? Nasýl tedavi edilir? Meniskuslar eklemlerde kemik uyumunu saðlayan kýkýrdak parçalarýdýr. Meniskus yýrtýklarýnda aðrý genellikle þiddetli ve anidir. Hasta aktivitesini durdurmak zorunda kalýr. Diz þiþer, bazen kilitlenebilir. Diz grafileri, artroskopi ve MR taný yöntemleridir. Diz þiþliðinin kaldýrýlmasý için önce lokal buz tatbiki yapýlýr. Sonra sývý aspire edilebilir veya sýcak uygulamaya geçilebilir. Hastanýn meniskus yýrtýðý olan dizi üstüne basmasý koltuk deðneði gibi araçlarla önlenmelidir. Dizde þiþlik yoksa fizik tedavi yapýlabilir. Semptomlar zamanla düzelirse hasta, aðrý olmadýðý sürece, yavaþ yavaþ aktivitelerine dönebilir. Semptomlar ýsrar ederse veya artarsa artroskopi ve cerrahi endikasyon doðar. 

x


Laboratuvar testleri

Hemofilik artrit nedir? Nasýl taný konur ve tedavi edilir? Hemofililerin görülme oraný on bin doðumda bir olarak hesaplanmýþtýr. Hemofili sadece erkek çocuklarda görülür. Akut hemartroz yani eklemde kanama olmasý ve þiþmesi çocuk yürümeye baþladýktan sonra ortaya çýkar. Özellikle diz, ayak bilekleri ve dirsekler olmak üzere eklemlerin hafif travmasýný izleyen þiddetli aðrý ile birlikte þiþlik geliþir. Tekrarlayan akut hemartroz sonucu kronik hemofilik artrit geliþir. Genellikle diz eklemleri þiþer ve aðrýlýdýr. Tedavide aspirin gibi kanama eðilimini artýrýcý ilaçlardan kaçýnýlmalýdýr. Faktör VIII ve faktör IX tedavisi yapýlýr. Çok fazla miktarda ve aðrýlý olmadýkça aspirasyon gereksizdir. Eklemler istirahata alýnmalýdýr. Kas erimesini engellemek için egzersiz yapýlmalýdýr. Kronik hemofilik artrit döneminde daha yoðun fizik tedavi programý uygulanabilir. 

Behçet Hastalýðý nasýl tanýnýr? Tedavisi var mýdýr? Ýlk defa 1937’de bir Türk dermatoloðu olan Hulusi Behçet tarafýndan tanýmlanmýþtýr. Hastalýðýn daha yaygýn olduðu yerler Akdeniz ülkeleri ve özellikle Türkiye, Ýran ve Japonya’dýr. Behçet Hastalýðý genç eriþkinleri tutar. Hastalýk atak ve sönmelerle seyreder ve yaþ ilerledikçe aktivitesi azalýr. Erkekler hastalýða daha çok yakalanýr. Yaklaþýk her hastada aðýz yaralarý (ülser) ortaya çýkar ve genellikle ilk lezyondur. Ülserler baþlýca dudak, diþ eti, yanak ve dil mukozasýnda görülür. Genellikle çok sayýdadýr, deðiþik aralýklarla tekrarlar ve bir iki hafta içinde iz býrakmadan iyileþir. Genital ülserler aðýz ülserleri görünümündedirler. Aðýz ülserlerinden daha az tekrarlar ve erkeklerde kadýnlara göre daha aðrýlýdýrlar. Hastalarýn yaklaþýk yarýsýnda görme kaybýna kadar gidebilen tekrarlayan üveit ataklarý olur. Göz tutulumu 2-3 yýl içinde ortaya çýkar. Hastalarýn yarýsýnda büyük eklemlerde artrit geliþir. Genellikle diz, ayak bilekleri, dirsekler ve el bileklerini tutar. Artrit bir kaç hafta içinde kaybolur. Behçet hastalýðýnda damarlar, merkezi sinir sistemi ve mide-baðýrsak sistemi de tutulabilir. Spesifik tedavisi yoktur. Erkeklerde ve gençlerde aðýr seyrettiði için daha dikkatli davranýlmalýdýr. Kolþisin mukokütanöz ve eklem semptomlarý üzerine, özellikle kadýnlarda, etkilidir. Artrit genellikle kendiliðinden geçer. Kronikleþen ve sýk tekrarlayan olgularda azatiopirin, sulfasalazin ve interferon-α kullanýlabilir. 



x

x


Giriþ

Hastalýklar // Diz Aðrýlarý



Diz osteoartritinin (gonartroz, kireçleme) belirtileri nelerdir? Nasýl tedavi edilir?Dizin artrozu eklem hastalýklarý içinde omurgadan sonra gelir. Dizinde osteoartroz olan hastanýn ilk yakýnmasý aðrýdýr. Aðrý aktivite ile artar, genellikle istirahatla kaybolur. Merdiven inip çýkarken, oturup kalkarken diz aðrýsý artar. Yük taþýma ve yürümeyle de aðrý artabilir ve hasta aðrý nedeniyle oturup dinlenmek zorunda kalabilir. Meteorolojik deðiþimler de aðrýyý artýran faktörlerdendir. Aðrýyla birlikte fakat daha az sýklýkta olan ikinci yakýnma eklem tutukluðudur. Aktiviteyle kýsa sürede geçer. Hasta hareketle eklemlerinden gelen kýtýrtý, kütürtü þeklindeki sesten ve þiþlikten de yakýnabilir. Grafi ile osteoartroz tanýsý doðrulanýr ve derecesi tespit edilir.

Akut alevlenmelerde osteoartritik dizin istirahatý gereklidir. Aðrý ve þiþlik azalýncaya kadar geçici olarak baston verilebilir. Yaþlýlara ve devamlý aðrýsý olanlara sürekli baston kullanmalarý önerilmelidir. Baston ve koltuk deðneði istirahatý saðlamanýn yanýnda o dize binen yükü de azaltacak ve yaþlý hastalarýn dengede durmasýna yardýmcý olacaktýr. Osteoartritik dizli hastalarýn çoðu þiþmandýr. Fazla kilolarýn diz eklemi üzerine binen yükü artýracaðý, bunun da aðrýya neden olacaðý hastaya anlatýlmalýdýr. Hastalar ayakta durmaktan ziyade koltukta oturarak çalýþmalý, çömelme ve diz çökmeden kaçýnmalýdýr. Kas gücünü artýrmak ve eklem çevresindeki kaslarýn erimesini engellemek için egzersizlerden yararlanýlýr. Fizik tedavi eklem mobilitesini artýrmanýn yanýnda aðrýyý da azaltýr. Bu tedavilere cevap vermeyen, günlük iþlerini yapamayan ve deformitesi olan hastalara cerrahi tedavi uygulanýr. 

Patellofemoral aðrý sendromu belirtileri nelerdir? Nasýl tedavi edilir? Patella diz kapaðý kemiðidir. Patellofemoral aðrý diz kapaðý ile diðer kemikler arasýndaki bozukluklardan kaynaklanýr. Hastalar genç yaþ grubundadýr. Patellofemoral aðrý sendromu dizin ön tarafýnda aðrý ve kýtýrtý sesiyle karakterizedir. Uzun süre oturduktan sonra, merdiven çýkarken ve özellikle inerken aðrý olmasý karakteristiktir. Dizler 90° bükülmüþ olarak bir saat kadar oturmak hastayý rahatsýz eder. Dizin düzeltilmesiyle yakýnmalar geçer. Hasta sandalyeden doðrulma, merdiven çýkma gibi aktiviteler sýrasýnda kýtýrtý sesi duyduðunu söyler. Tedavide hasta diz çökmekten kaçýnmalý, egzersiz düzenlenmelidir. Aðrý kesici ilaçlardan kýsa süreli yararlanýlýr. Fizik tedavi uygulanýr. 

Diz çevresinde kist olur mu? Nasýl fark edilir? Nasýl tedavi edilir? Sinovyal kistler sinovyal zarýn eklem kapsülü yoluyla eklem çevresindeki doku içine girmesi veya fýtýklaþmasýdýr. Gerçek kist deðildirler. Travma, osteooartroz, kristal artropatisi, romatoid artrit gibi bir eklem hastalýðý ile birliktedirler. Her eklemde rastlanabilirse de en sýk dizin arka yüzünde, sýklýkla osteoartrozla birlikte, görülür. Görülme sýklýðý yönünden dizi omuz ve kalça izler. Sinovyal kist eklem aðrýsý, þiþme, eklem hareket kýsýtlýlýðý semptomlarýyla ortaya çýkabilir. Tedavisi lokalizasyonlarýna ve eþlik eden semptomlara göre deðiþir. Tedavide aðrý kesici romatizma ilaçlarý verilir. Kist büyükse veya ilaçlara cevap alýnmýyorsa, içindeki sývý boþaltýlarak kortikosteroid enjekte edilir ve bandajlanýr. Bazen cerrahi gerekebilir.

Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
 Osteoartroz, patellafemoral aðrý sendromu, bað lezyonlarý, meniskus yýrtýklarý, artritler (romatoid artrit, hemofilik artrit, piyojenik artrit, gut artriti), seronegatif poliartritler, periyodik artritik sendromlar (Behçet hastalýðý, intermittent hidrartroz, palindromik romatizma), nöropatik artropati, aseptik nekrozlar (Osgood-Schlatter hastalýðý, osteokondritis dissekans), bursitler, konjenital ve edinsel deformiteler, Sudeck atrofisi, pigmente villonodüler sinovit, eritema nodozum, sinovyal kondromalazi, bel ve kalçadan yayýlan aðrýlar.
Semptom ve Yakýnmalar
Meniskus yýrtýðý belirtileri nelerdir? Nasýl tedavi edilir? Meniskuslar eklemlerde kemik uyumunu saðlayan kýkýrdak parçalarýdýr. Meniskus yýrtýklarýnda aðrý genellikle þiddetli ve anidir. Hasta aktivitesini durdurmak zorunda kalýr. Diz þiþer, bazen kilitlenebilir. Diz grafileri, artroskopi ve MR taný yöntemleridir. Diz þiþliðinin kaldýrýlmasý için önce lokal buz tatbiki yapýlýr. Sonra sývý aspire edilebilir veya sýcak uygulamaya geçilebilir. Hastanýn meniskus yýrtýðý olan dizi üstüne basmasý koltuk deðneði gibi araçlarla önlenmelidir. Dizde þiþlik yoksa fizik tedavi yapýlabilir. Semptomlar zamanla düzelirse hasta, aðrý olmadýðý sürece, yavaþ yavaþ aktivitelerine dönebilir. Semptomlar ýsrar ederse veya artarsa artroskopi ve cerrahi endikasyon doðar. 
Laboratuvar testleri, özel testler
Hemofilik artrit nedir? Nasýl taný konur ve tedavi edilir? Hemofililerin görülme oraný on bin doðumda bir olarak hesaplanmýþtýr. Hemofili sadece erkek çocuklarda görülür. Akut hemartroz yani eklemde kanama olmasý ve þiþmesi çocuk yürümeye baþladýktan sonra ortaya çýkar. Özellikle diz, ayak bilekleri ve dirsekler olmak üzere eklemlerin hafif travmasýný izleyen þiddetli aðrý ile birlikte þiþlik geliþir. Tekrarlayan akut hemartroz sonucu kronik hemofilik artrit geliþir. Genellikle diz eklemleri þiþer ve aðrýlýdýr. Tedavide aspirin gibi kanama eðilimini artýrýcý ilaçlardan kaçýnýlmalýdýr. Faktör VIII ve faktör IX tedavisi yapýlýr. Çok fazla miktarda ve aðrýlý olmadýkça aspirasyon gereksizdir. Eklemler istirahata alýnmalýdýr. Kas erimesini engellemek için egzersiz yapýlmalýdýr. Kronik hemofilik artrit döneminde daha yoðun fizik tedavi programý uygulanabilir. 

Behçet Hastalýðý nasýl tanýnýr? Tedavisi var mýdýr? Ýlk defa 1937’de bir Türk dermatoloðu olan Hulusi Behçet tarafýndan tanýmlanmýþtýr. Hastalýðýn daha yaygýn olduðu yerler Akdeniz ülkeleri ve özellikle Türkiye, Ýran ve Japonya’dýr. Behçet Hastalýðý genç eriþkinleri tutar. Hastalýk atak ve sönmelerle seyreder ve yaþ ilerledikçe aktivitesi azalýr. Erkekler hastalýða daha çok yakalanýr. Yaklaþýk her hastada aðýz yaralarý (ülser) ortaya çýkar ve genellikle ilk lezyondur. Ülserler baþlýca dudak, diþ eti, yanak ve dil mukozasýnda görülür. Genellikle çok sayýdadýr, deðiþik aralýklarla tekrarlar ve bir iki hafta içinde iz býrakmadan iyileþir. Genital ülserler aðýz ülserleri görünümündedirler. Aðýz ülserlerinden daha az tekrarlar ve erkeklerde kadýnlara göre daha aðrýlýdýrlar. Hastalarýn yaklaþýk yarýsýnda görme kaybýna kadar gidebilen tekrarlayan üveit ataklarý olur. Göz tutulumu 2-3 yýl içinde ortaya çýkar. Hastalarýn yarýsýnda büyük eklemlerde artrit geliþir. Genellikle diz, ayak bilekleri, dirsekler ve el bileklerini tutar. Artrit bir kaç hafta içinde kaybolur. Behçet hastalýðýnda damarlar, merkezi sinir sistemi ve mide-baðýrsak sistemi de tutulabilir. Spesifik tedavisi yoktur. Erkeklerde ve gençlerde aðýr seyrettiði için daha dikkatli davranýlmalýdýr. Kolþisin mukokütanöz ve eklem semptomlarý üzerine, özellikle kadýnlarda, etkilidir. Artrit genellikle kendiliðinden geçer. Kronikleþen ve sýk tekrarlayan olgularda azatiopirin, sulfasalazin ve interferon-α kullanýlabilir. 



Bu Soru 5510 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..