Bacak aðrýsý ile birlikte oluþan bel aðrýlarýnýn en sýk rastlanýlan nedeni 

bel fýtýðýdýr. 

Ýnsan omurgasý gövdenin dik durmasýný saðlar. "Omurga kolonu" omurlar, diskler ve baðlardan oluþur. Omurlarýn ortasýnda yer alan bir kemik kanalda ise omurilik bulunur. Ayrýca iki omurun yanlarýndaki deliklerden, kalýn elektrik kablolarý gibi sinir kökleri çýkar. Bu sinirler, ayrý ayrý vücut bölgelerine giderek buralarýn duyusunu ve hareketini saðlar. 

"Disk", sert ve sabit bir lif demeti ile çevrilidir. Diskin ortasýnda ise yumuþak ve pelte kývamýnda bir çekirdek kýsým vardýr. Diskin görevi frenleyici bir yastýkçýk gibidir.

Omurga, otomobillerin amortisörlerine benzetilebilir. Omurilik ve siniri ezici sarsýntýlardan korur. Ancak yaþlanma ile yumuþaklýðýný yitiren disk, frenleyici yastýkçýk görevini zamanla kaybeder. Bunun sonucunda diski çevreleyen sert lif demeti yýrtýlabilir. Ortasýndaki peltemsi fakat artýk sertleþmiþ çekirdek dýþarý kaçabilir ve sinir köklerinden birine basý yapar. Buna Bel Fýtýðý (disk hernisi) denir. Sinire olan basý, bacaða dek vuran þiddetli aðrýlara (Siyatalji) ve bel aðrýsýna neden olur. 

Týp dilinde disk hernisi olarak adlandýrýlan bel fýtýðýnýn toplum içinde rastlanma sýklýðý onda bir gibi yüksek bir düzeydedir. Bel fýtýðý en sýk 35-50 yaþ arasýnda ve her iki cinste de eþit olarak görülür. Omurga yapýsý nedeniyle uzun boylularýn bel fýtýðýna yakalanma riskleri daha fazladýr. Aðýr iþlerde çalýþanlar, ev hanýmlarý, uzun süre oturmak zorunda kalan masabaþý çalýþanlarý, þöförler, sürekli ayakta duran öðretmen, eczacý, garson gibi meslek sahipleri, açýk havada çalýþanlar, yoðun stres altýndaki yöneticiler bel fýtýðýna yakalanma olasýlýðý en fazla olan kesimdir.

Omurgayý incelediðimizde, omurganýn içine olabilecek en mükemmel koruma sisteminin yerleþtirildiðini görürüz. Omurgayý oluþturan kemiklerin arasýna kýkýrdak yapýlý birer disk yerleþtirilmiþtir. Bu diskler otomobil tekerleklerindeki yükü emen amortisörler gibi çalýþýrlar. 

Ýþte bel fýtýðý omurgalar arasýnda bulunan disk denilen elastiki kýkýrdak dokunun omurgalarýn basýsý nedeniyle öne doðru kayarak omurilik kýlýfýndan çýkan ve bacaðýn çeþitli bölgelerine giden sinirleri sýkýþtýrmasýyla oluþur. Bazen ani bir zorlama, aðýr bir þey kaldýrma, ters bir hareket veya belin üþütülmesi bile bel fýtýðýna neden olabilir. Ancak bel fýtýðýnýn en önemli nedeni uzun süren stress ve gerginlikler sonrasý kaslardaki aþýrý gerilmedir.

Eðer yukarýdaki önerilere, istirahate ve kas gevþetici ilaçlara raðmen hastanýn þikayetleri devam ediyorsa fizik tedavi uygulanmalýdýr. Fizik tedavi mutlaka bir uzmanýn denetiminde olmalýdýr. Fizik tedavi sýrasýnda ilk bir kaç gün aðrýlarda artma olabilir, ama hasta onbeþ yirmi seans fizik tedaviye devam etmelidir. 

Bel çektirme, akupunktur, bele balýk baðlama, el masajý, zift yakma gibi yöntemler ancak istirahatle bile iyi olabilecek bel fýtýklarýna fayda edebilir. Bu tip alternatif tedavi metotlarýnýn amaçlarý fizik tedavide olduðu gibi kaslarý gevþetme esasýna dayalýdýr. Ama amacý dýþýnda uygulanýrsa bu metotlar faydadan çok zarar getirir. 

Eðer yapýlan tüm tedavilere raðmen hastanýn aðrýlarý geçmemiþ ise nükleoplasti metodu uygulanabilir. Nükleoplasti ileri dereceye ulaþmamýþ bel fýtýklarýnda fýtýklaþmýþ diske bilgisayarlý tomografi altýnda bir iðne ile girilerek radyofrekans dalgalarýyla diskin ýsýtýlmasý, diskin içindeki sinirlerin harap edilmesi ve diskin içinde boþluklar açarak fýtýðýn çökmesi esasýna dayanýr. Nükleoplasti tek seans olarak ve hastanede yatma gerekmeden uygulanan bir metottur. Herhangi bir riski yoktur, ama fýtýðý tamamen yok etmesinin garantisi yoktur. 

Fizik tedaviye raðmen hastanýn aðrýlarý devam ediyorsa veya geriletilmeyen bir güç kaybý, bacakta incelme, dayanýlmaz aðrýlar varsa veya çekilen tomografi veya MR filmlerinde diskten bir parça koptuðu tespit edilirse çözüm cerrahi müdahaledir. Ameliyatla omurilikten çýkan sinirlere olan mekanik basý giderilmelidir. Eðer cerrahi müdahale yapýlmaz ve sinire basý devam ederse hastada idrarýný tutamama, seksüel gücün kaybý, ayaklarda felç gibi sorunlar geliþebilir. Maalesef halk arasýnda ameliyat olursam sakat kalýrým, uzun süre yataktan kalkamam, korse takmak zorunda kalýrým veya fýtýðým tekrarlar, tekrar ameliyat olurum gibi inanýþlar mevcuttur. Ancak Mikrocerrahi sayesinde bu tip korkulara gerek kalmamýþtýr. 

Ameliyat gerektiren durumlar ve gerektirmeyen durumlardaki tedavi seçenekleri aþaðýda özetlenmektedir: 

- Fýtýk parçasýnýn koparak serbest parça haline gelmesi 

- Þiddetli bacak aðrýsý, yürüyememe 

- Bacakta, ayakta güç kaybý 

- Cinsel gücün kaybý

 

Kafa tabanýndan itibaren 7 adet omur kemiðinden oluþur. Her omur cisminin ortasýnda , beynin devamý olan omurilik bulunur. Vücudun çeþitli yerlerinden beyine dönen duyular veya beyinden vücuda daðýlan emirler omurilik içinde seyreder. Boyun bölgesinde her omur cismi hizasýndan çýkan sinirlerde kola ve sýrta yayýlarak, bu bölgelerin duyu ve hareketini saðlar.

 

 

Omurgalar arasý yastýkçýk dediðimiz disk dokusunun dýþ kýsmý (anulus fibrosus) ve iç kýsmý (nucleus pulposus ) bulunur. Jelatin kývamýndaki iç kýsmýn , daha kuvvetli bir bað dokusundan oluþan dýþ kýsmý yýrtarak omurilik ve sinirlere basý yapmasý sonucu boyun fýtýðý ortaya çýkar. Burada dikkat edilmesi gereken ve bel fýtýðýndan baþlýca fark, sadece sinirlere deðil omuriliðin kendisinede baský olmasý sonucu vücudun tamamýnda kýsmi veya tam kuvvetsizlik oluþmasýdýr. Omurilik ilk bel omuru hizasýnda sonlandýðýndan ve alt bel omurlarý içinde sadece ayaða giden sinirler bulunduðundan , bel fýtýðýnda belirli sinirin daðýldýðý alanda felçler görülür.

Boyun Fýtýklarýnda Ameliyat gerektiren durumlar

Ameliyat gerektiren durumlar arasýnda boyun ve kollarda þiddetli aðrý ön planda olmakla beraber, aðrý ortadan kalkmasý omuriliðin tehditinin ortadan kalkmasý anlamýna gelmez. Bu yüzden kollarda uyuþma, kuvvetsizlik ve hareket kýsýtlýlýðý yanýnda tüm vücudun dengesizliði, yan yan yürüme, sendeleme ve asker yürüyüþü diye tabir edilen rap rap  yürüme boyun fýtýðýnýn oldukça ilerlemiþ olduðunu gösterir.

 

Boyun ve bel fýtýklarýnýn Mikrocerrahi sonrasý %97-98 baþarýlý olmasý sayesinde bu tür ciddi geç kalýnmýþ ve geriye dönüþü mümkün olmayan problemleri nadiren görmekteyiz.

 

Sýkça Kullanýlan Sözcükler

Bel fýtýðý, Bel kaymasý, Disk kaymasý, Siyatalji, Siyatik, Lumbago terimleri halk arasýnda genellikle yanlýþ anlamlarda kullanýlmaktadýr. Bu nedenle bu terimlerin anlamlarýný kýsaca açýklamakta yarar görmekteyiz. 

Lumbago : Bel aðrýsý anlamýna gelen eski bir terimdir. 

Bel fýtýðý : Bel omurlarý arasýnda bulunan ve disk adý verilen yapýnýn fýtýklaþarak kalça ve bacaða giden sinir köklerine basý yapmasýdýr. 

Disk kaymasý : Bel fýtýðý ile eþ anlamlý olarak kullanýlan yanlýþ bir terimdir. 

Bel kaymasý : Ýki bel omurunun çeþitli nedenlerle birbiri üzerinden kaymasýdýr. Bel fýtýðýna göre daha seyrek görülür. 

Siyatalji : Siyatik sinirine basý sonucu oluþan aðrýya verilen addýr. Kalça, uyluk ve bacaðýn arkasýnda uzanan ve ayaða kadar uzanan siyatik siniri, bel fýtýðý ya da baþka nedenlerle aðrýya yol açtýðýnda siyatalji terimi kullanýlýr. 

Siyatik : Yanlýþ kullanýlan bir terimdir. Bir hastalýk ya da yakýnma belirtmez. Yukarýda tarif ettiðimiz sinirin (siyatik siniri) kendisi bu adla anýlýr.

Tek veya her iki bacaða vuran aðrýlar, 

Ayaklarda uyuþmalar, 

Hareket kýsýtlýlýklarý, 

Yürüme ve oturmada güçlük, 

Ýleri safhalarda iktidarsýzlýk, çabuk yorulma, idrarýný tutamama, dengesizlik ve yürüyememe

a) Baþlangýç safhasý 

Bel fýtýðýn tedavisi fýtýklaþmanýn, yani disk dediðimiz elastiki maddenin bacaða giden sinirlere yaptýðý basýnýn derecesine baðlýdýr. Eðer sadece bel ve bacak aðrýsý mevcut, herhangi bir uyuþukluk, güç kaybý, hareket kýsýtlýlýðý yoksa bel fýtýðý baþlangýç safhasýnda demektir. Bu halde hastaya kas gevþetici ilaçlarýn verilmesi, yatak istirahati ve belini zorlayacak hareketlerden kaçýnmasý önerilir.

        Hastaya yapýlacak öneriler þunlardýr:

Hasta kesinlikle bir iki kiloyu aþan aðýrlýklarý kaldýrmamalýdýr. 

Öne ve yanlara doðru eðilme, belin bükülmesi yasaklanýr. Eðer yerden bir þey alýnacaksa hastanýn çömelerek almasý söylenir. 

Hastalarýn otururken belinin arkasýna bel boþluðunu yok edecek þekilde bir yastýk koymalarý ve yirmi dakikadan fazla oturmamalarý önerilir. Eðer hastanýn mesleði gereði uzun süre oturmasý gerekiyorsa her yirmi dakikada bir yürümesi önerilir. Uzun süre araba kullananlara ise yirmi dakikada bir arabalarýný park edip arabalarýnýn etrafýnda birkaç kez dönmeleri tavsiye edilir. 

Hastanýn yukarýya doðru uzanmasý yasaklanýr. Yukarýdan bir þey alacaksa bir iskemle veya merdivenin üstüne çýkýp almasý söylenir. 

Hastaya belini daima sýcak tutmasý, açýk pencere veya havalandýrma önünde durmamasý hatýrlatýlýr. 

Bel ve bacak aðrýsý olan hastalar mutlaka stresten kaçýnmalýdýr. Stres aðrýyý arttýrmak yanýnda bel fýtýðýnýn ilerlemesine de yol açabilir. 

Hastanýn evde kaldýðý süre içinde yatak istirahati yapmasý önerilir. Çok sert zeminlerin sanýldýðýnýn aksine zararlarý daha fazladýr. Kaliteli bir yaylý yatakta ve hastanýn kendince en rahat edebildiði pozisyonda yatmasý daha uygundur.

Bacak aðrýsý ile birlikte oluþan bel aðrýlarýnýn en sýk rastlanýlan nedeni 

bel fýtýðýdýr. 

Ýnsan omurgasý gövdenin dik durmasýný saðlar. "Omurga kolonu" omurlar, diskler ve baðlardan oluþur. Omurlarýn ortasýnda yer alan bir kemik kanalda ise omurilik bulunur. Ayrýca iki omurun yanlarýndaki deliklerden, kalýn elektrik kablolarý gibi sinir kökleri çýkar. Bu sinirler, ayrý ayrý vücut bölgelerine giderek buralarýn duyusunu ve hareketini saðlar. 

"Disk", sert ve sabit bir lif demeti ile çevrilidir. Diskin ortasýnda ise yumuþak ve pelte kývamýnda bir çekirdek kýsým vardýr. Diskin görevi frenleyici bir yastýkçýk gibidir.

Omurga, otomobillerin amortisörlerine benzetilebilir. Omurilik ve siniri ezici sarsýntýlardan korur. Ancak yaþlanma ile yumuþaklýðýný yitiren disk, frenleyici yastýkçýk görevini zamanla kaybeder. Bunun sonucunda diski çevreleyen sert lif demeti yýrtýlabilir. Ortasýndaki peltemsi fakat artýk sertleþmiþ çekirdek dýþarý kaçabilir ve sinir köklerinden birine basý yapar. Buna Bel Fýtýðý (disk hernisi) denir. Sinire olan basý, bacaða dek vuran þiddetli aðrýlara (Siyatalji) ve bel aðrýsýna neden olur. 

Týp dilinde disk hernisi olarak adlandýrýlan bel fýtýðýnýn toplum içinde rastlanma sýklýðý onda bir gibi yüksek bir düzeydedir. Bel fýtýðý en sýk 35-50 yaþ arasýnda ve her iki cinste de eþit olarak görülür. Omurga yapýsý nedeniyle uzun boylularýn bel fýtýðýna yakalanma riskleri daha fazladýr. Aðýr iþlerde çalýþanlar, ev hanýmlarý, uzun süre oturmak zorunda kalan masabaþý çalýþanlarý, þöförler, sürekli ayakta duran öðretmen, eczacý, garson gibi meslek sahipleri, açýk havada çalýþanlar, yoðun stres altýndaki yöneticiler bel fýtýðýna yakalanma olasýlýðý en fazla olan kesimdir.

Omurgayý incelediðimizde, omurganýn içine olabilecek en mükemmel koruma sisteminin yerleþtirildiðini görürüz. Omurgayý oluþturan kemiklerin arasýna kýkýrdak yapýlý birer disk yerleþtirilmiþtir. Bu diskler otomobil tekerleklerindeki yükü emen amortisörler gibi çalýþýrlar. 

Ýþte bel fýtýðý omurgalar arasýnda bulunan disk denilen elastiki kýkýrdak dokunun omurgalarýn basýsý nedeniyle öne doðru kayarak omurilik kýlýfýndan çýkan ve bacaðýn çeþitli bölgelerine giden sinirleri sýkýþtýrmasýyla oluþur. Bazen ani bir zorlama, aðýr bir þey kaldýrma, ters bir hareket veya belin üþütülmesi bile bel fýtýðýna neden olabilir. Ancak bel fýtýðýnýn en önemli nedeni uzun süren stress ve gerginlikler sonrasý kaslardaki aþýrý gerilmedir.

Eðer yukarýdaki önerilere, istirahate ve kas gevþetici ilaçlara raðmen hastanýn þikayetleri devam ediyorsa fizik tedavi uygulanmalýdýr. Fizik tedavi mutlaka bir uzmanýn denetiminde olmalýdýr. Fizik tedavi sýrasýnda ilk bir kaç gün aðrýlarda artma olabilir, ama hasta onbeþ yirmi seans fizik tedaviye devam etmelidir. 

Bel çektirme, akupunktur, bele balýk baðlama, el masajý, zift yakma gibi yöntemler ancak istirahatle bile iyi olabilecek bel fýtýklarýna fayda edebilir. Bu tip alternatif tedavi metotlarýnýn amaçlarý fizik tedavide olduðu gibi kaslarý gevþetme esasýna dayalýdýr. Ama amacý dýþýnda uygulanýrsa bu metotlar faydadan çok zarar getirir. 

Eðer yapýlan tüm tedavilere raðmen hastanýn aðrýlarý geçmemiþ ise nükleoplasti metodu uygulanabilir. Nükleoplasti ileri dereceye ulaþmamýþ bel fýtýklarýnda fýtýklaþmýþ diske bilgisayarlý tomografi altýnda bir iðne ile girilerek radyofrekans dalgalarýyla diskin ýsýtýlmasý, diskin içindeki sinirlerin harap edilmesi ve diskin içinde boþluklar açarak fýtýðýn çökmesi esasýna dayanýr. Nükleoplasti tek seans olarak ve hastanede yatma gerekmeden uygulanan bir metottur. Herhangi bir riski yoktur, ama fýtýðý tamamen yok etmesinin garantisi yoktur. 

Fizik tedaviye raðmen hastanýn aðrýlarý devam ediyorsa veya geriletilmeyen bir güç kaybý, bacakta incelme, dayanýlmaz aðrýlar varsa veya çekilen tomografi veya MR filmlerinde diskten bir parça koptuðu tespit edilirse çözüm cerrahi müdahaledir. Ameliyatla omurilikten çýkan sinirlere olan mekanik basý giderilmelidir. Eðer cerrahi müdahale yapýlmaz ve sinire basý devam ederse hastada idrarýný tutamama, seksüel gücün kaybý, ayaklarda felç gibi sorunlar geliþebilir. Maalesef halk arasýnda ameliyat olursam sakat kalýrým, uzun süre yataktan kalkamam, korse takmak zorunda kalýrým veya fýtýðým tekrarlar, tekrar ameliyat olurum gibi inanýþlar mevcuttur. Ancak Mikrocerrahi sayesinde bu tip korkulara gerek kalmamýþtýr. 

Ameliyat gerektiren durumlar ve gerektirmeyen durumlardaki tedavi seçenekleri aþaðýda özetlenmektedir: 

- Fýtýk parçasýnýn koparak serbest parça haline gelmesi 

- Þiddetli bacak aðrýsý, yürüyememe 

- Bacakta, ayakta güç kaybý 

- Cinsel gücün kaybý

 

Kafa tabanýndan itibaren 7 adet omur kemiðinden oluþur. Her omur cisminin ortasýnda , beynin devamý olan omurilik bulunur. Vücudun çeþitli yerlerinden beyine dönen duyular veya beyinden vücuda daðýlan emirler omurilik içinde seyreder. Boyun bölgesinde her omur cismi hizasýndan çýkan sinirlerde kola ve sýrta yayýlarak, bu bölgelerin duyu ve hareketini saðlar.

 

 

Omurgalar arasý yastýkçýk dediðimiz disk dokusunun dýþ kýsmý (anulus fibrosus) ve iç kýsmý (nucleus pulposus ) bulunur. Jelatin kývamýndaki iç kýsmýn , daha kuvvetli bir bað dokusundan oluþan dýþ kýsmý yýrtarak omurilik ve sinirlere basý yapmasý sonucu boyun fýtýðý ortaya çýkar. Burada dikkat edilmesi gereken ve bel fýtýðýndan baþlýca fark, sadece sinirlere deðil omuriliðin kendisinede baský olmasý sonucu vücudun tamamýnda kýsmi veya tam kuvvetsizlik oluþmasýdýr. Omurilik ilk bel omuru hizasýnda sonlandýðýndan ve alt bel omurlarý içinde sadece ayaða giden sinirler bulunduðundan , bel fýtýðýnda belirli sinirin daðýldýðý alanda felçler görülür.

Boyun Fýtýklarýnda Ameliyat gerektiren durumlar

Ameliyat gerektiren durumlar arasýnda boyun ve kollarda þiddetli aðrý ön planda olmakla beraber, aðrý ortadan kalkmasý omuriliðin tehditinin ortadan kalkmasý anlamýna gelmez. Bu yüzden kollarda uyuþma, kuvvetsizlik ve hareket kýsýtlýlýðý yanýnda tüm vücudun dengesizliði, yan yan yürüme, sendeleme ve asker yürüyüþü diye tabir edilen rap rap  yürüme boyun fýtýðýnýn oldukça ilerlemiþ olduðunu gösterir.

 

Boyun ve bel fýtýklarýnýn Mikrocerrahi sonrasý %97-98 baþarýlý olmasý sayesinde bu tür ciddi geç kalýnmýþ ve geriye dönüþü mümkün olmayan problemleri nadiren görmekteyiz.

 

Sýkça Kullanýlan Sözcükler

Bel fýtýðý, Bel kaymasý, Disk kaymasý, Siyatalji, Siyatik, Lumbago terimleri halk arasýnda genellikle yanlýþ anlamlarda kullanýlmaktadýr. Bu nedenle bu terimlerin anlamlarýný kýsaca açýklamakta yarar görmekteyiz. 

Lumbago : Bel aðrýsý anlamýna gelen eski bir terimdir. 

Bel fýtýðý : Bel omurlarý arasýnda bulunan ve disk adý verilen yapýnýn fýtýklaþarak kalça ve bacaða giden sinir köklerine basý yapmasýdýr. 

Disk kaymasý : Bel fýtýðý ile eþ anlamlý olarak kullanýlan yanlýþ bir terimdir. 

Bel kaymasý : Ýki bel omurunun çeþitli nedenlerle birbiri üzerinden kaymasýdýr. Bel fýtýðýna göre daha seyrek görülür. 

Siyatalji : Siyatik sinirine basý sonucu oluþan aðrýya verilen addýr. Kalça, uyluk ve bacaðýn arkasýnda uzanan ve ayaða kadar uzanan siyatik siniri, bel fýtýðý ya da baþka nedenlerle aðrýya yol açtýðýnda siyatalji terimi kullanýlýr. 

Siyatik : Yanlýþ kullanýlan bir terimdir. Bir hastalýk ya da yakýnma belirtmez. Yukarýda tarif ettiðimiz sinirin (siyatik siniri) kendisi bu adla anýlýr.

Tek veya her iki bacaða vuran aðrýlar, 

Ayaklarda uyuþmalar, 

Hareket kýsýtlýlýklarý, 

Yürüme ve oturmada güçlük, 

Ýleri safhalarda iktidarsýzlýk, çabuk yorulma, idrarýný tutamama, dengesizlik ve yürüyememe

a) Baþlangýç safhasý 

Bel fýtýðýn tedavisi fýtýklaþmanýn, yani disk dediðimiz elastiki maddenin bacaða giden sinirlere yaptýðý basýnýn derecesine baðlýdýr. Eðer sadece bel ve bacak aðrýsý mevcut, herhangi bir uyuþukluk, güç kaybý, hareket kýsýtlýlýðý yoksa bel fýtýðý baþlangýç safhasýnda demektir. Bu halde hastaya kas gevþetici ilaçlarýn verilmesi, yatak istirahati ve belini zorlayacak hareketlerden kaçýnmasý önerilir.

        Hastaya yapýlacak öneriler þunlardýr:

Hasta kesinlikle bir iki kiloyu aþan aðýrlýklarý kaldýrmamalýdýr. 

Öne ve yanlara doðru eðilme, belin bükülmesi yasaklanýr. Eðer yerden bir þey alýnacaksa hastanýn çömelerek almasý söylenir. 

Hastalarýn otururken belinin arkasýna bel boþluðunu yok edecek þekilde bir yastýk koymalarý ve yirmi dakikadan fazla oturmamalarý önerilir. Eðer hastanýn mesleði gereði uzun süre oturmasý gerekiyorsa her yirmi dakikada bir yürümesi önerilir. Uzun süre araba kullananlara ise yirmi dakikada bir arabalarýný park edip arabalarýnýn etrafýnda birkaç kez dönmeleri tavsiye edilir. 

Hastanýn yukarýya doðru uzanmasý yasaklanýr. Yukarýdan bir þey alacaksa bir iskemle veya merdivenin üstüne çýkýp almasý söylenir. 

Hastaya belini daima sýcak tutmasý, açýk pencere veya havalandýrma önünde durmamasý hatýrlatýlýr. 

Bel ve bacak aðrýsý olan hastalar mutlaka stresten kaçýnmalýdýr. Stres aðrýyý arttýrmak yanýnda bel fýtýðýnýn ilerlemesine de yol açabilir. 

Hastanýn evde kaldýðý süre içinde yatak istirahati yapmasý önerilir. Çok sert zeminlerin sanýldýðýnýn aksine zararlarý daha fazladýr. Kaliteli bir yaylý yatakta ve hastanýn kendince en rahat edebildiði pozisyonda yatmasý daha uygundur.