Kavernöz hemanjiom (Kavernom) genellikle beyinde nadiren de omurilikte yerleþen bir damarsal bozukluktur. Çoðu defa boyutlarý küçüktür. Ama nadiren çok büyük boyutlara ulaþabilir. Genellikle tek bulunur ama nadir olmayarak çok sayýda da görülebilir. Zaman  içinde boyutlarý artabilir. Bunun iki nedeni olabilir. Ya damarsal bozukluðu oluþturan hücrelerin çoðalmasý ve yeni kompartmanlar geliþmesi ya da küçük kanamalara yol açarak büyüme þeklinde olabilir. Mikroskop altýnda yapýlarý incelendiðinde, içi kan ile dolu ince duvarlý odacýklardan oluþtuðu görülür.

Zaman içide boyutlarý büyümekle birlikte bilinen anlamda bir tümör deðildir.

Beynin her yerinde, beyincikte, omurilik soðanýnda ve omurilikte geliþebilir.

 

 

Yakýnmalarýn ne olacaðý, kavernomun nerede yerleþtiðine baðlýdýr. Yerleþim yerine göre kavernomalar iki gruba ayrýlabilir. Ýlk grup beynin yüzeyel kýsýmlarýna yerleþenlerdir. Ýkinci grup ise beynin ve omurilik soðanýnýn derin kýsýmlarýna yerleþenlerdir.

Bunlar bazen hiçbir belirti vermezler. Baþaðrýsý, kaza geçirme gibi herhangi bir nedenle çekilen beyin tomografisi veya MR gibi incelemelerle rastlantýsal olarak saptanýrlar. Belirti verenlerde ise en sýk görülen yakýnma epileptik nöbet geçirmedir. Bunun nedeni kavernomadan geliþen küçük mikro kanamalarýn beyinde yaratacaðý irritasyona baðlý anormal elektrik aktivitesidir.

Bazen bu kanamalar daha büyük miktarda olur. Bu durumda beyin kanamasýna ait belirtiler ( bayýlma, koma, felç gibi) ile kendini gösterir.

 

Bunlar daha farklý belirtilerle hastalarý hastaneye getirirler. Beynin derin bölgelerinde çok sayýda önemli çekirdek ve hayati fonksiyonlarla ilgili bölgeler vardýr. Bu nedenle kavernomadan geliþen kanama çok alevli klinik belirtilere yol açabilir. Bilinç kaybý, koma, felç, konuþma bozukluðu gibi belirtiler daha sýk görülür. Omurilik soðanýnda yerleþen kavernomalar yürüme bozukluðu, çift görme denge kaybýna yol açabilir. Beyincikte yerleþenler de yine denge kaybý, baþdönmesi ve yürüme bozukluðu yapabilir.

 

Genellikle kanama riski düþüktür. Kanama olduðunda da genellikle küçük kanamalar oluþur. Ama bir kez belirti yaratacak kadar büyük kanama olduysa ileriki zamanda yeniden kanama olmasý riski artar.

Eðer küçük miktarda kanama bir yüzeyel yerleþimli kavernomada geiþtiyse, genellikle MR ile takip edilir. Kavernomanin büyüyüp büyümediði kontrol edilir. Eðer kanama büyükse genellikle kanama ve buna neden olan kavernoma birlikte ameliyat ile çýkartýlýr.

Eðer kanama küçükse ama kavernoma beynin önemli bir bölgesinde ise bu hastalarda ameliyat edilerek bunun çýkartýlmasý önerilir. Burada kavernomun yerleþtiði bölgeye ve cerrahi giriþimin rislerine göre karar vermek gerekir. Bazen kavernoma o kadar önemli bir derin bölgede yerleþir ki cerrahi giriþim çok riskli olabilir. Bu durumda cerrahý dýþý tedavi seçenekleri tartýþýlmalýdýr.

Kavernomalar çok da nadir olmayarak epileptik nöbetlere neden olabilir. Bu hastalarda EEG çekilerek nöetlerin nedeni ve ciddiyeti ortaya çýkarýlýr. Hastalarýn çoðunda epilepsi ilaçlarla kontrol altýna alýnabilir. Bunlarda cerrahi iþleme gerek kalmayabilir. Eðer ilaçlar nöbetlere engel olamýyorsa veya ilaçlarýn yan etkileri çok rahatsýz edici ise bu durumda yine cerrahi giriþime gerek duyulur. Ameliyatta hem kavernoma hem de kanamalar nedeni ile etrafýnda oluþmuþ olan bozuk dokular çýkarýlýr.

Beyin tomografisi

Genellikle ilk yapýlan tetkik budur. Kanamayý çok iyi gösterir.

MR

Kavernomlar MR’da çok tipik bir görüntü sergilerler. Bu nedenle tanýlarý kolaydýr. Etraflarýnda oluþan eski kanamalara baðlý bozuk beyin dokusu da çok ayrýntýlý olarak görülebilir.

Bazen büyük kanamalarýn boþaltýlmasý nedeni ile yapýlan ameliyattan sonra patolojik inceleme yapýldýðýnda, kanamanýn nedeninin bir kavernoma olduðu saptanabilir.

Genellikle önerilen tedavi yolu kraniotomi denilen ameliyat yöntemidir. Bazen ameliyat ile tedavinin riski yüksekse gamma knife radyocerrahisi de uygulanýr.

 

Kavernöz hemanjiom (Kavernom) genellikle beyinde nadiren de omurilikte yerleþen bir damarsal bozukluktur. Çoðu defa boyutlarý küçüktür. Ama nadiren çok büyük boyutlara ulaþabilir. Genellikle tek bulunur ama nadir olmayarak çok sayýda da görülebilir. Zaman  içinde boyutlarý artabilir. Bunun iki nedeni olabilir. Ya damarsal bozukluðu oluþturan hücrelerin çoðalmasý ve yeni kompartmanlar geliþmesi ya da küçük kanamalara yol açarak büyüme þeklinde olabilir. Mikroskop altýnda yapýlarý incelendiðinde, içi kan ile dolu ince duvarlý odacýklardan oluþtuðu görülür.

Zaman içide boyutlarý büyümekle birlikte bilinen anlamda bir tümör deðildir.

Beynin her yerinde, beyincikte, omurilik soðanýnda ve omurilikte geliþebilir.

 

 

Yakýnmalarýn ne olacaðý, kavernomun nerede yerleþtiðine baðlýdýr. Yerleþim yerine göre kavernomalar iki gruba ayrýlabilir. Ýlk grup beynin yüzeyel kýsýmlarýna yerleþenlerdir. Ýkinci grup ise beynin ve omurilik soðanýnýn derin kýsýmlarýna yerleþenlerdir.

Bunlar bazen hiçbir belirti vermezler. Baþaðrýsý, kaza geçirme gibi herhangi bir nedenle çekilen beyin tomografisi veya MR gibi incelemelerle rastlantýsal olarak saptanýrlar. Belirti verenlerde ise en sýk görülen yakýnma epileptik nöbet geçirmedir. Bunun nedeni kavernomadan geliþen küçük mikro kanamalarýn beyinde yaratacaðý irritasyona baðlý anormal elektrik aktivitesidir.

Bazen bu kanamalar daha büyük miktarda olur. Bu durumda beyin kanamasýna ait belirtiler ( bayýlma, koma, felç gibi) ile kendini gösterir.

 

Bunlar daha farklý belirtilerle hastalarý hastaneye getirirler. Beynin derin bölgelerinde çok sayýda önemli çekirdek ve hayati fonksiyonlarla ilgili bölgeler vardýr. Bu nedenle kavernomadan geliþen kanama çok alevli klinik belirtilere yol açabilir. Bilinç kaybý, koma, felç, konuþma bozukluðu gibi belirtiler daha sýk görülür. Omurilik soðanýnda yerleþen kavernomalar yürüme bozukluðu, çift görme denge kaybýna yol açabilir. Beyincikte yerleþenler de yine denge kaybý, baþdönmesi ve yürüme bozukluðu yapabilir.

 

Genellikle kanama riski düþüktür. Kanama olduðunda da genellikle küçük kanamalar oluþur. Ama bir kez belirti yaratacak kadar büyük kanama olduysa ileriki zamanda yeniden kanama olmasý riski artar.

Eðer küçük miktarda kanama bir yüzeyel yerleþimli kavernomada geiþtiyse, genellikle MR ile takip edilir. Kavernomanin büyüyüp büyümediði kontrol edilir. Eðer kanama büyükse genellikle kanama ve buna neden olan kavernoma birlikte ameliyat ile çýkartýlýr.

Eðer kanama küçükse ama kavernoma beynin önemli bir bölgesinde ise bu hastalarda ameliyat edilerek bunun çýkartýlmasý önerilir. Burada kavernomun yerleþtiði bölgeye ve cerrahi giriþimin rislerine göre karar vermek gerekir. Bazen kavernoma o kadar önemli bir derin bölgede yerleþir ki cerrahi giriþim çok riskli olabilir. Bu durumda cerrahý dýþý tedavi seçenekleri tartýþýlmalýdýr.

Kavernomalar çok da nadir olmayarak epileptik nöbetlere neden olabilir. Bu hastalarda EEG çekilerek nöetlerin nedeni ve ciddiyeti ortaya çýkarýlýr. Hastalarýn çoðunda epilepsi ilaçlarla kontrol altýna alýnabilir. Bunlarda cerrahi iþleme gerek kalmayabilir. Eðer ilaçlar nöbetlere engel olamýyorsa veya ilaçlarýn yan etkileri çok rahatsýz edici ise bu durumda yine cerrahi giriþime gerek duyulur. Ameliyatta hem kavernoma hem de kanamalar nedeni ile etrafýnda oluþmuþ olan bozuk dokular çýkarýlýr.

Beyin tomografisi

Genellikle ilk yapýlan tetkik budur. Kanamayý çok iyi gösterir.

MR

Kavernomlar MR’da çok tipik bir görüntü sergilerler. Bu nedenle tanýlarý kolaydýr. Etraflarýnda oluþan eski kanamalara baðlý bozuk beyin dokusu da çok ayrýntýlý olarak görülebilir.

Bazen büyük kanamalarýn boþaltýlmasý nedeni ile yapýlan ameliyattan sonra patolojik inceleme yapýldýðýnda, kanamanýn nedeninin bir kavernoma olduðu saptanabilir.

Genellikle önerilen tedavi yolu kraniotomi denilen ameliyat yöntemidir. Bazen ameliyat ile tedavinin riski yüksekse gamma knife radyocerrahisi de uygulanýr.