logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Op.Dr. Bülent Fahri KILINÇOÐLU            

Güncelleme: 6.04.2012

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

ANNE KARNINDA BEYÝN - SÝNÝR SÝSTEMÝ GELÝÞÝMÝ VE RÝSKLER

              Zihinsel geliþim daha anne karnýndayken baþlar ve doðuma kadar geçen sürede ve ilk 5 yýllýk sürede, tüm hayatýmýz boyunca bizi etkiyecek anatomik ve zihisel yapýmýz, becerilerimiz, sosyal özelliklerimiz þekillenir. Özellikle gebeliðin oluþumunun 4. haftasýnda baþlayan sinir sistemi geliþimi, 10. haftaya temel farklýlaþmayý tamamlar ve bu süreden sonra bina bu yapýlarýn üstüne inþa olur. Temeldeki geliþim eksiklikleri çok ciddi sonuçlar býrakýrken, daha sonraki bozuklular daha az gözle görülür ama belkide zeka ve entellektüel fonksiyonlarda bazý eksikliklere neden olabilir. Kimi çalýþmalar 30 lu 40 lý yaþlarda ortaya çýkan bazý hastalýklarýn, belki de bu dönemde hiç de önemsemediðimiz bazý faktörler tarafýndan tetiklenen yapýsal geliþim yetersizlikleri sonucu ortaya çýkabilceðini göstermektedir. Týpta taný ve tedavi alanlarýndaki geliþmeler ve baþarýlar artýp bu tür hastalýklarýn azalmasýyla birlikte,  artýk çocuklarda zeka geliþimi beraberinde entellektüel zeka gibi ilerki yaþantýsýndaki sosyal kapasitesinden bahsedilmekte ve ön plana çýkmaktadýr. 

               Hamilelik her kadýn için zor, hem anne hemde bebek için bir takým riskkleri taþýyan ama bir o kadar istenen bir süreçtir. Risk bu dönemin ilk zamanlarýnýn henüz anne tarafýndan hamile olup olmadýðýnýn bilinmediði ilk 4-6 haftalýk süreçtir ve aslýnda en tehlikeli dönemdir. Çünkü anne adayý gebeliðin var olduðu ilk 15 günü zaten fark etmeden geçirecek ve beklenen adet tarihine vardýðýnda, bazen hafif bir kanama, belkide arada olan düzensizlikler ya da bir sefere özel bir geçikme gibi deðerlendirilip bir sonraki adet tarihini bekleyecektir. Bir sonraki tarihte de gecikme varsa o zaman hekime  baþvurup gebelik konusunda gerekli muayene ve testler uygulanacak tüm organlar ve tüm sinir sistemi geliþimi için çok önemli ilk 6 hafta aþýlmýþ olacaktýr. Gebeliðin bu ilk zamanlarý hem tüm organlarýn geliþimi ve 4. haftadan itibaren beyin ve sinir geliþiminin baþlangýcýdýr. Bu zaman içinde kullanýlan ilaçlar, beslenme durumu, annenin fiziksel ve ruhsal saðlýðý bebeði etkileyecek ve ilerki yaþamýnda belirleyici rol oynayabilecektir. Beyin ve sinir sistemi geliþimi açýsndan dengeli beslenmenin önemi yanýnda ispat edilmiþ ve eksikliðinde organ ve doku geliþimindeki yetersizlik ve kalýcý sakatlýklara (hidrosefali, omurilik geliþim bozukluklarý gibi) yol açabilen Folik asitten bahsetmek gerekir. Bu vitamin saðlýklý sinir sistemi gelþimi için gerekli ancak tek baþýna yeterli deðildir. Bu maddeye doðal halde taze sebze, meyve, patates, baklagiller, kepekli ve süt ürünlerinde rastlanýr. Folik asit hamile kalmak isteyen ve yeni hamile kalmýþ olan bütün kadýnlar faydalýdýr ve hamile olmadan önce, ekstra folik asit almaya baþlanýrsa akýllýca davranmýþ oluruz. Örneðin doðum kontrol hapýný kullanmayý hamile kalmak istediðiniz için býrakacaðýnýz zaman, ayný zaman da folik asit tabletleri almaya baþlayabilirsiniz. Her zaman tam olarak baþarýlý döllenmenin gününü tahmin etmek mümkün deðildir. Fakat göz önünde bulundurmanýz gereken dengeli beslenme ve folik asit kullanýmýna döllenmeden en az dört hafta önce baþlamanýzýn çok uygun olmasýdýr. Böylece henüz doðmamýþ çocuðun geliþimi için önemli olan yeterli folik asit (özellikle döllenmeden sonraki ilk 4 hafta) vücudunuzda yeterli oranda bulunmasýný saðlamýþ oluruz. Folik asit kullanmaya hemen hamile kalmayý baþaramamýþ olsanýz dahi devam etmekte yararlýdýr. Gebelikte dengeli beslenmek sadece belli vitamin ve minarelerin alýnmasýndan ibaret olmayýp hem protein hem enerji hemde taze sebze ve meyvelerden dengeli beslenmektir. Bu konuda çok fazla seçici olmadan mümkün olduðu kadar doðal gýdalardan oluþan bir diyet gerekli takviyelerle yeterli olacaktýr. Fizyolojik olarak bu dönem anne için tüm vucut sýnýrlarýnýn sonuna kadar zorlandýðý metabolizmasýnýn, hormonal ve ruhsal dengesinin tamamen deðiþtiði, ihtiyaçlarýnýn çok artýðý ve ruhsal fiziksel her türlü desteðe ihtiyacý olduðu bir dönemdir. Anneye yaptýðýnýz her türlü destek ve yardým aslýnda size annenin ve bebeðinizin saðlýðý olarak geri dönecektir. Buna karþýlýk fötüs de ihtiyacý olan her þeyi annede yetersiz dahi olsa, hatta anneye zarar verecek de olsa, ondan temin etme eðilimindedir ve bu þekilde kendini garantiye almaya çalýþacaktýr. Bu dönemde annenin iç huzuru, çok aðýr olmayan ancak tamamen hareketsiz kalmadan yapacaðý düzenli fiziksel aktiviteler doðum sýrasýnda anneyi, sonrasýnda çocuðunun saðlýðýný olumlu etkileyecektir. Bu egzersizler günlük yarým ile birer ssaatlik sakin bir çevrede yürüyüþler, mümkün olursa yüzme veya spor salonunda uygun egzersiz programlarý þeklinde olabilir. Yapýlan çalýþmalar son 3 ay içinde anne karnýndaki bebeðin dýþ ortamdan haberdar olduðu, annenin ve babanýn seslerini, dokunuþlarýný, onlarýn ruhsal hallerini ayýrt edebildiði ve tepki gösterebildiði göstermiþtir. Bu dönemde aile içi huzur, mutluluk, sakinlik, annenin dinlediði müzikler bile çocuðun ruhsal ve zeka geliþiminde etkili olabileceði düþünülmektedir.             

         Özetle, hamilelik öncesinden baþlayan ve hamilelik süresinde doktor kontrolünde devam ettirilen  vitamin ve minarel destekli, dengeli bir diyet, dingin sakin bir ortamda rahat ruh hali, ýlýmlý fiziksel aktivite ve annenin hoþuna gidecek sosyal aktiviteler bebeðin anatomik olarak herhangi bir sakatlýðý olmadan saðlýklý beyinsel ve sinir sistemi geliþimi yanýnda zeka gelþimi ve sosyal yapýsýnýn oluþumuna olumlu katkýsý olacaktýr.. Doðum sonrasý dönemde bu ortamýn devam ettirilmesi ve anne sütünün mümkün olduðu kadar uzun süre verilmesi bu geliþim sürecini olumlu etkileyecektir.                                                                                                                                                        Saðlýklý günler dileklerimle.

 


Bu Soru 2342 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..