Horlama, boðaz ve geniz bölgesinde, uyku esnasýnda gevþemiþ olan yumuþak dokularýn, solunumla oluþan hava akýmý tarafýndan titreþtirilmesi ile oluþur. Uyku derinleþtikçe yumuþak damak, dil ve gýrtlak kaslarý gevþeyerek hava yolunu daraltýrlar. Hava yolu daraldýkça solunum için sarf edilen çaba artar. Buna baðlý olarak doku titreþimi de artar ve horlama daha gürültülü olur.

Sesli ve sýk horlama saðlýk açýsýndan problemlere neden olabileceði gibi, kiþinin partneri ve çevresi ile olan iliþkilerinde de sorun yaratabilir. Yetiþkinlerin üçte biri horlamaktadýr.

Horlama sadece sosyal rahatsýzlýk veren gürültülü bir uyku þekli deðildir, uykuda soluk durmalarý ile birlikte olduðunda ciddi bir hastalýðýn belirtisi olarak kabul edilir. Bu hastalýða uyku apnesi (sleep apne) denir ve mutlaka önemsenmesi gerekir. Horlayan kiþilerin en az yarýsýnda apne denilen bu soluk durmalarý görülebilir.

Hastalarýn çoðunda yumuþak damak, küçük dil ve bademcikler bölgesinde veya yutak ve dil kökünde veya burun ve geniz boþluðundaki daralma ile týkanýklýklar sonucunda horlama oluþur. Bu bölgelerdeki sorunlarýn çeþitli kombinasyonlarý mümkündür. Bazý yüz ve çene kemiklerinin yapýsal sorunlarý ve nörololjik sorunlarda da olabilir. Bunlarýn yanýnda nezle, grip gibi akut hastalýklarda hastalýk süresince burun týkanýklýðý (konjesyon) olacaðýndan, geçici olarak horlama görülebilir.

Çocuklarda horlama varsa genellikle geniz eti ve bademciklere baðlýdýr. Bu dokularýn aþýrý büyümesi sonucunda çocuklarda da uyku apnesi görülebilir. Çocuklarda uyku apnesi varsa mutlaka gecikmeden tedavi etmek gerekir. Tedavisiz kalmýþ çocuklarda uzun vadede aðýz-yüz geliþiminde anormallikler görülebilir.

Kilolu olmak, boðaz bölgesinde doku artýþýna yol açarak daralmaya neden olur. Ayrýca karýn içi yað kitlesinin aþaðýdan akciðerleri sýkýþtýrmasý ve boyun dokularýnýn kalýnlaþmasý ile hava çýkýþ yolunu daraltabilir. Uyku apnesi hastalýðý olan kiþiler hemen daima aþýrý kiloludurlar.

Horlama, uyku öncesi fazlaca alkol tüketimine baðlý olabilir. Alkol, sakinleþtirici etkisiyle boðaz kaslarýný gevþetir. Ayný þekilde sakinleþtirici ilaçlar da benzer mekanizmalarla horlamaya yol açabilirler.

Bazen horlama, uyku apnesi ile birlikte olabilir. Bu ciddi durumda hava yolu tam kapanarak solunum tamamen durur. Uyku apnesinde þiddetli horlamayý 10 saniye veya daha fazla sessizlik izler. Giderek azalan kan oksijeni ve artan karbondioksit vücuda “uyan !” sinyalini verirler ve kuvvetli bir soluk ile gürültülü bir horlama oluþur.

Uyku apnesi basit olarak gündüz uyuklamaya neden olabileceði gibi tedavi edilmezse diabet, hipertansiyon ve kalp yetmezliðine dahi yol açabilir. Çocuklarda dikkat azalmasý ve hiperaktivite bozukluðuna neden olabilir.

Eþlerinin apne tanýmladýðý hastalar mutlaka KBB muayenesinden geçmelidirler. Ciddi apne hastalýðý yönünde bulgusu olanlar uyku laboratuarlarýna gönderilir. Otel odasý gibi hazýrlanmýþ bu laboratuarlarda hastanýn gecelemesi istenir ve sabaha kadar olan uykusu incelenerek apne sayýsý ve diðer bazý önemli ölçüler belirlenir. Taný bu araþtýrma sonucu kesinleþtirilir.

Ayrýca ileri endoskopik görüntüleme teknikleri sayesinde daralan bölgeler kolaylýkla muayene edilerek tedaviye yönelik yaklaþým planlanabilir.

- Alkol ve sigara kesilmesi 

- Kiloya dikkat edilmesi 

- Göbek çevresi yað dokusunun eritilmesi 

- Spor yapýlmasý 

- Stresin yönetimi 

- Akþam yemeklerinin az ve yatmadan en az 3 saat önce yenilmesi 

- Yan yatýlmasý 

- Yatak ve yastýk alýþkanlýklarýna dikkat edilmesi 

- Uyku haplarý ve sakinleþtirici ilaç alýnmasý olumsuz kabul edilir 

- Varsa akciðer, mide ve barsak sorunlarýnýn düzeltilmesi gerekir 

Horlama tedavisinde, eðer apne yoksa ya da apne sayýsý düþük ise burun týkanýklýðý, yumuþak damak, küçük dil ve dil kökündeki engellemeler yada týkanýklýklar deðiþik tekniklerle düzeltilebilir. Sebebe yönelik olarak, yumuþak damak küçültülmesi, burun etleri küçültülmesi, eðrilik varsa düzeltilmesi, küçük dilin çýkartýlmasý operasyonlarý uygulanabilir. 

Ancak çoðu kez bu operasyonlara gitmeden önce hastanýn kilo vermesi, düzenli yaþamasý, sigara ve alkolün kesilmesi önerilir.

Önceden lazerle yapýlan yumuþak damak ve küçük dil küçültme iþlemleri için giderek radyofrekans dalgalarýnýn kullanýlmasý yaygýnlaþmýþtýr. Burada radyofrekans, lokal anestezi ile yumuþak damak uyuþturulduktan sonra iðne gibi bir giriþle yumuþak damak içerisine uygulanmakta ve böylelikle yumuþak damaðýn gerginleþmesi ve küçük dilin küçülmesi amaçlanmaktadýr. Hastalýðýn ciddiyetine baðlý olarak yaklaþýk 2-3 seans gerekebilir. Genellikle 10 dakikayý geçmeyen bir sürede uygulanýr ve çoðu kez aðrýsýz, kanamasýz basit bir operasyon olarak kabul edilir. Eðer hastada dil kökü yada burun içi sebepler de varsa genel anestezinin tercih edilmesi gerekir. Ayrýca çok yeni olan bir yöntem daha vardýr. Burada yumuþak damak içerisine yine lokal anestezi ile 3 adet ince implant yerleþtirilerek yumuþak damak gerginleþtirilmektedir. Bu teknik çok basit gibi görünmekle beraber implantlarýn yerinden çýkmasý gibi yan etkileri olabilmektedir. Ancak basit gibi görülen tüm bu teknikler sadece ve sadece basit horlamasý olan yani apne sayýsý yüksek olmayan hastalara uygulanabilir.

Eðer horlayan hastanýn apne sayýsý belirli bir seviyenin üstündeyse kesinlikle bu hastalarýn basit tekniklerden yarar görmesi söz konusu deðildir. Bu durumdaki hastalarýn tedavisi uyku kliniklerinde verilir ve hastalarýn CPAP denilen maskeleri takarak uyumalarýnýn saðlanmasý ile yapýlýr. Bu maskeler uykuda hastaya daimi, pozitif basýnçlý oksijen veren araçlardýr. Baþlangýçta çoðu hasta bu aracý kullanmak istememekte ama zamanla yararýný çok belirgin bir þekilde gördüðü için bir süre sonra rahatlýkla kullanmaktadýr. Ayrýca aðýz protezleri ve burun açýcý bantlar ile aðýz ve burun açýklýðý saðlanarak solunum kolaylaþtýrýlabilir.

Horlama, boðaz ve geniz bölgesinde, uyku esnasýnda gevþemiþ olan yumuþak dokularýn, solunumla oluþan hava akýmý tarafýndan titreþtirilmesi ile oluþur. Uyku derinleþtikçe yumuþak damak, dil ve gýrtlak kaslarý gevþeyerek hava yolunu daraltýrlar. Hava yolu daraldýkça solunum için sarf edilen çaba artar. Buna baðlý olarak doku titreþimi de artar ve horlama daha gürültülü olur.

Sesli ve sýk horlama saðlýk açýsýndan problemlere neden olabileceði gibi, kiþinin partneri ve çevresi ile olan iliþkilerinde de sorun yaratabilir. Yetiþkinlerin üçte biri horlamaktadýr.

Horlama sadece sosyal rahatsýzlýk veren gürültülü bir uyku þekli deðildir, uykuda soluk durmalarý ile birlikte olduðunda ciddi bir hastalýðýn belirtisi olarak kabul edilir. Bu hastalýða uyku apnesi (sleep apne) denir ve mutlaka önemsenmesi gerekir. Horlayan kiþilerin en az yarýsýnda apne denilen bu soluk durmalarý görülebilir.

Hastalarýn çoðunda yumuþak damak, küçük dil ve bademcikler bölgesinde veya yutak ve dil kökünde veya burun ve geniz boþluðundaki daralma ile týkanýklýklar sonucunda horlama oluþur. Bu bölgelerdeki sorunlarýn çeþitli kombinasyonlarý mümkündür. Bazý yüz ve çene kemiklerinin yapýsal sorunlarý ve nörololjik sorunlarda da olabilir. Bunlarýn yanýnda nezle, grip gibi akut hastalýklarda hastalýk süresince burun týkanýklýðý (konjesyon) olacaðýndan, geçici olarak horlama görülebilir.

Çocuklarda horlama varsa genellikle geniz eti ve bademciklere baðlýdýr. Bu dokularýn aþýrý büyümesi sonucunda çocuklarda da uyku apnesi görülebilir. Çocuklarda uyku apnesi varsa mutlaka gecikmeden tedavi etmek gerekir. Tedavisiz kalmýþ çocuklarda uzun vadede aðýz-yüz geliþiminde anormallikler görülebilir.

Kilolu olmak, boðaz bölgesinde doku artýþýna yol açarak daralmaya neden olur. Ayrýca karýn içi yað kitlesinin aþaðýdan akciðerleri sýkýþtýrmasý ve boyun dokularýnýn kalýnlaþmasý ile hava çýkýþ yolunu daraltabilir. Uyku apnesi hastalýðý olan kiþiler hemen daima aþýrý kiloludurlar.

Horlama, uyku öncesi fazlaca alkol tüketimine baðlý olabilir. Alkol, sakinleþtirici etkisiyle boðaz kaslarýný gevþetir. Ayný þekilde sakinleþtirici ilaçlar da benzer mekanizmalarla horlamaya yol açabilirler.

Bazen horlama, uyku apnesi ile birlikte olabilir. Bu ciddi durumda hava yolu tam kapanarak solunum tamamen durur. Uyku apnesinde þiddetli horlamayý 10 saniye veya daha fazla sessizlik izler. Giderek azalan kan oksijeni ve artan karbondioksit vücuda “uyan !” sinyalini verirler ve kuvvetli bir soluk ile gürültülü bir horlama oluþur.

Uyku apnesi basit olarak gündüz uyuklamaya neden olabileceði gibi tedavi edilmezse diabet, hipertansiyon ve kalp yetmezliðine dahi yol açabilir. Çocuklarda dikkat azalmasý ve hiperaktivite bozukluðuna neden olabilir.

Eþlerinin apne tanýmladýðý hastalar mutlaka KBB muayenesinden geçmelidirler. Ciddi apne hastalýðý yönünde bulgusu olanlar uyku laboratuarlarýna gönderilir. Otel odasý gibi hazýrlanmýþ bu laboratuarlarda hastanýn gecelemesi istenir ve sabaha kadar olan uykusu incelenerek apne sayýsý ve diðer bazý önemli ölçüler belirlenir. Taný bu araþtýrma sonucu kesinleþtirilir.

Ayrýca ileri endoskopik görüntüleme teknikleri sayesinde daralan bölgeler kolaylýkla muayene edilerek tedaviye yönelik yaklaþým planlanabilir.

- Alkol ve sigara kesilmesi 

- Kiloya dikkat edilmesi 

- Göbek çevresi yað dokusunun eritilmesi 

- Spor yapýlmasý 

- Stresin yönetimi 

- Akþam yemeklerinin az ve yatmadan en az 3 saat önce yenilmesi 

- Yan yatýlmasý 

- Yatak ve yastýk alýþkanlýklarýna dikkat edilmesi 

- Uyku haplarý ve sakinleþtirici ilaç alýnmasý olumsuz kabul edilir 

- Varsa akciðer, mide ve barsak sorunlarýnýn düzeltilmesi gerekir 

Horlama tedavisinde, eðer apne yoksa ya da apne sayýsý düþük ise burun týkanýklýðý, yumuþak damak, küçük dil ve dil kökündeki engellemeler yada týkanýklýklar deðiþik tekniklerle düzeltilebilir. Sebebe yönelik olarak, yumuþak damak küçültülmesi, burun etleri küçültülmesi, eðrilik varsa düzeltilmesi, küçük dilin çýkartýlmasý operasyonlarý uygulanabilir. 

Ancak çoðu kez bu operasyonlara gitmeden önce hastanýn kilo vermesi, düzenli yaþamasý, sigara ve alkolün kesilmesi önerilir.

Önceden lazerle yapýlan yumuþak damak ve küçük dil küçültme iþlemleri için giderek radyofrekans dalgalarýnýn kullanýlmasý yaygýnlaþmýþtýr. Burada radyofrekans, lokal anestezi ile yumuþak damak uyuþturulduktan sonra iðne gibi bir giriþle yumuþak damak içerisine uygulanmakta ve böylelikle yumuþak damaðýn gerginleþmesi ve küçük dilin küçülmesi amaçlanmaktadýr. Hastalýðýn ciddiyetine baðlý olarak yaklaþýk 2-3 seans gerekebilir. Genellikle 10 dakikayý geçmeyen bir sürede uygulanýr ve çoðu kez aðrýsýz, kanamasýz basit bir operasyon olarak kabul edilir. Eðer hastada dil kökü yada burun içi sebepler de varsa genel anestezinin tercih edilmesi gerekir. Ayrýca çok yeni olan bir yöntem daha vardýr. Burada yumuþak damak içerisine yine lokal anestezi ile 3 adet ince implant yerleþtirilerek yumuþak damak gerginleþtirilmektedir. Bu teknik çok basit gibi görünmekle beraber implantlarýn yerinden çýkmasý gibi yan etkileri olabilmektedir. Ancak basit gibi görülen tüm bu teknikler sadece ve sadece basit horlamasý olan yani apne sayýsý yüksek olmayan hastalara uygulanabilir.

Eðer horlayan hastanýn apne sayýsý belirli bir seviyenin üstündeyse kesinlikle bu hastalarýn basit tekniklerden yarar görmesi söz konusu deðildir. Bu durumdaki hastalarýn tedavisi uyku kliniklerinde verilir ve hastalarýn CPAP denilen maskeleri takarak uyumalarýnýn saðlanmasý ile yapýlýr. Bu maskeler uykuda hastaya daimi, pozitif basýnçlý oksijen veren araçlardýr. Baþlangýçta çoðu hasta bu aracý kullanmak istememekte ama zamanla yararýný çok belirgin bir þekilde gördüðü için bir süre sonra rahatlýkla kullanmaktadýr. Ayrýca aðýz protezleri ve burun açýcý bantlar ile aðýz ve burun açýklýðý saðlanarak solunum kolaylaþtýrýlabilir.