Saman nezlesi tanýmý yanlýþ isimlendirilmektedir. Çünkü saman bu olaya neden olmaz. Hastalýk; akan / kaþýnan burun ve göz, hapþýrma, boðaz kaþýntýsý ve burun, boðazda çok miktarda akýntýdan oluþmaktadýr. Havayla solunan parçaçýklara karþý geliþen allerji buna neden olmaktadýr.

Yaz gribi ise bilinen grip (Virüs enfeksiyonlarý) den farklýdýr, gribin aksine saman nezlesi gibi havadaki parçaçýklara karþý geliþen bir alerjidir. Saman nezlesi ve yaz gribi týp dilinde allerjik rinit olarak bilinen durum için kullanýlan yaygýn isimlerdir. (Rinit, burun iltihabýdýr.)

Her yýl çok sayýda insan allerjik rinite yakalanmaktadýr. Bazýlarý çok hafif atlatýrken bazýlarý için çok aðýr geçmekte, iþlerini engellemekte ve yaþam kalitesini bozmaktadýr.

Bir bitki veya hayvana ait bir parçaçýk vücüda girerse (gözü kaplayan zardan, burun veya boðazdan) bu istilayý önlemek amacýyla baðýþýklýk sistemine ait bir yanýt geliþir. Normal þartlar altýnda bu yararlý, doðal bir korunmadýr. Bununla birlikte bazý kiþiler bir takým maddelere karþý aþýrý reaksiyon göstermektedir. Bu maddelere allerjen, kiþilere ise allerjik denilmektedir. Bu olay ailevi olarak görülme eðilimi göstermektedir.

Allerjenler vücudu antikor yapmak üzere uyarýrlar. Bunlar daha sonra allerjenlerle birleþerek, vücudda bu þekilde istenmeyen etkilere yol açan bazý kimyasal maddelerin salgýlamasýna neden olurlar. Histamin bunlar içinde en iyi bilinen kimyasal maddedir. Bu madde burun zarlarýnýn þiþmesine, kaþýntýya, tahriþe ve aþýrý miktarda sümük oluþmasýna neden olur.

Havada taþýnabilecek kadar küçük ve hafif olan hayvan ve bitki proteinleri gözümüz burnumuz ve boðazýmýzdaki zarlar üzerinde birikirler. Polenler, mantar sporlarý, hayvan tüyleri ve ev tozu bu parçaçýklarýn en sýk rastlananlarýndandýr.

Ýlkbaharýn erken dönemlerinde saman nezlesine polenler yada çevrede sýklýkla rastlanan aðaçlar neden olmaktadýr. Ýlkbaharýn geç dönemlerinde ise polenler çayýrlardan kaynaklanmaktadýr. Renkli süs bitkileri nadir olarak allerjiye neden olmaktadýr. Çünkü onlarýn polenleri havayla taþýnamayacak kadar aðýrdýr. Bu bitkilerin polenleri bir yerden bir yere böcekler tarafýndan taþýnmaktadýr. (arýlar, kelebekler)

Bazý bitkiler ise Aðustosun sonunda polen vermeye baþlarlar. Bu eylül ayý boyunca devam eder. Kimi zaman ekim ayýna kadar veya ilk soðuklara kadar polen verdiði olur.

Mantarlar ekmeði küflendiren, meyvalarýn bozulmasýna neden olan küflerdir. Ayný zamanda kuru yapraklarda, çayýrlarda, samanda, tohumlarda diðer bitki ve toprakta da bulunurlar. Soðuða dirençli olduklarý için allerji sorunu uzundur ve karýn topraðý kapattýðý dönemler dýþýnda tüm bir yýl sporlarý havada bulunur.

Ev içinde mantarlar ev bitkilerinde ve onlarýn saksý topraðýnda yaþar. Bodrum katlarý ve çamaþýr odalarý gibi nemli yerlerin yaný sýra peynirde ve mayalanmýþ içkilerde de bulunurlar.

Allerjenler hayvan artýklarý (kediler, köpekler, atlar, yün) kozmetik malzemeler, mantarlar, yiyecekler ve ev tozlarýda dahil olmak üzere bütün yýl boyunca bulunurlar. Ev tozu, mobilyalardan dökülen selülozdan, mantardan, ev hayvanlarýnda dökülen artýklardan ve böcek parçalarýndan oluþan karmaþýk bir yapýdýr. Allerji kýþýn sýcak hava sistemlerinin açýlmasýyla ev tozunun etkisi altýnda artmaktadýr.

Allerjik kiþilerin soðuk algýnlýðýna, sinüs enfeksiyonu ve kulak enfeksiyonlarýna olan hassasiyetleri artmýþtýr. Bu hastalýk onlarý allerjisi olmayan insanlardan daha fazla rahatsýz edebilir. Hatta bazen daha aðýr olarak bu kiþilerde astým geliþebilir.

Ýdeal olarak allerjinizin oluþtuðu yerden uzakta yaþamayý seçebilirsiniz. Örneðin sadece deniz havasý teneffüs edebileceðiniz bir yerde veya hiçbir þeyin yaþamayacaðý kadar kuru bir iklimde yaþamanýza devam edebilirsiniz. Ne yazýk ki bu ideal uygulama nadiren yapýlabilir. Ancak aþaðýda sýralanan kendi kendinize yardým önerileri denemeye deðerdir.

1. Çimleri keserken veya ev temizliði yaparken polen maskesi takýn. (birçok eczaneden temin edilebilir)

2. Isýtma ve havalandýrma sistemlerindeki filtreleri aylýk olarak deðiþtirin yada bir hava temizleme aygýtý kullanmaya baþlayýn.

3. Polenlerin çok yoðun olduðu dönemlerde kapýlarý ve pencereleri kapalý tutun.

4. Evde bulunan bitki ve hayvanlardan uzak durun.

5. Kuþ tüyü yastýklarý, yün battaniye ve yün örtüleri pamuk veya sentetik maddeden yapýlmýþ olanlarla deðiþtirin.

6. Gerekli olduðunda yeterince antihistaminik ve dekonjestan kullanýn.

7. Yataðýnýzýn baþ tarafý yukarý kaldýrýlmýþ bir þekilde uyuyun. Bunun için yataðýnýzýn baþ tarafýndaki ayaklarýn altýna birer tuðla koyabilirsiniz.

8. Genel saðlýk kurallarýna uyun.

•Hergün egzerzis yapýn.

•Sigarayý býrakýn ve diðer hava kirliliðine neden olan þeylerden uzak durun.

•Dengeli beslenin karbonhitratlarý aza indirin.

•Dietinizi vitaminler ve özelliklede C vitaminiyle destekleyin.

10. Doktorunuzun tavsiyelerine uyun

Kýþ aylarýnda iyi bir nemlendirici kullanýn. Çünkü kuru ev içi havasý birçok allerjik kiþinin kötüleþmesine neden olmaktadýr. Ancak nemlendiricide mantar üreme þansýna da dikkat edin.

Kulak Burun Boðaz uzmanýnýz tam bir kulak, burun, boðaz, baþ ve boyun muayenesi yapacaktýr. Dikkatli bir deðerlendirme sonucunda doktorunuz þikayetlerinize herhangi bir enfeksiyonun yada yapýsal bir bozukluðun yol açýp açmadýðýna ve bunlara yönelik uygun tedaviye karar verecektir.

Allerji tedavisinde bir çok ilaçtan yararlanýlmaktadýr ve dokturunuz bunlar arasýndan size en uygun olanýný seçecektir. Bunlar arasýnda antihistaminikler, dekonjestanlar, kromolin ve kortizonlu ilaçlar vardýr. Þüphelenilen bir allerjinin medikal tedavisi ayný zamanda çevre kontrolü danýþmalýðýnýda kapsamaktadýr. Sonuç olarak detaylý bir hikaye ve iyi bir muayeneden sonra doktorunuz hangi maddeye karþý allerjiniz olduðunu tespit etmek için testler önerebilir.

Solunum havasýndaki allerjenlerin tek tedavisi spesifik olarak o allerjene karþý antikor oluþturacak enjeksiyonlar yapmaktýr. Bundan önce hassasiyetinizin gerçek nedeni bulunmalýdýr. Allerji araþtýrmalarý ya kan tahlili yada deri testi þeklindedir. Modern testler sadece hangi maddeye karþý allerjiniz olduðu deðil bu allerjinin düzeyi de ortaya çýkmaktadýr. Bu, eðer enjeksiyon gerekiyorsa baþlanabilecek en yüksek dozla baþlayarak tedaviye cevabý en kýsa zamanda almamýzý saðlar