Rahim (Endometrium) Kanseri

Uterus

Uterus, kadýn üreme sisteminin bir parçasýdýr.

 yerdir. Uterus karýn boþluðunda mesane ve rektum arasýnda yer alýr.  Uterusun kýsa, dar kýsmýna serviks adý verilir. Orta kýsmý veya gövdesine korpus adý verilirken, tepe kýsmýna fundus adý verilir.  Fallop tüpleri uterusun her iki yanýndan overlere doðru uterus kavitesi ile iliþkili tüplerdir.  Uterus üç tabakadan oluþur. Ýç tabaka endometrium adý verilen kýsýmdan oluþmakta ve kas liflerinden oluþan tabakaya ise myometrium adý verilir.  Doðurganlýk yaþýndaki kadýnlarda endometrium tabakasý her ay gebelik için kalýnlaþýr. Eðer kadýn gebe kalmazsa bu kalýnlaþan tabaka dökülür ve kanama meydana gelir. Bu olaya menstrüasyon adý verilir. 

• Miyomlar uterusun kas tabakasýndan 

 Kadýnlarda genellikle 40’lý yaþlarda ortaya çýkar. Miyomlar kadýnlarda ayný anda birden fazla olabilir ve bunlarýn kanserleþme ihtimalleri hemen hiç yoktur. Kadýnlar menopoza girdiklerinde  miyomlarýn boyutlarý küçülür ve bazen kaybolur.  Genellikle miyomlar bir semptoma neden olmaz ve tedavi gerektirmez. Ancak lokalizasyon ve büyüklüðüne göre vajinal kanama, sýk idrara çýkma, aðrýya neden olabilir. Eðer bu semptomlardan biri varsa mutlaka doktora baþvurmak gereklidir. Eðer miyomlar aþýrý vajinal kanamaya neden oluyor veya çok büyüklerinden dolayý komþu organlara basý yoluyla aðrý yapýyorsa doktorunuz size cerrahi önerebilir. 

  Hastalýðýn oluþmasýnda endometrial kavite içerisinde olmasý gereken dokunun uterus dýþýnda olmasý yatmaktadýr. Bu durum aðrýlý menstrual sikluslara, anormal vajinal kanamaya ve infertiliteye neden olabilir ancak kansere neden olmaz. Tedavisinde hormonlar ve cerrahi tedavi kullanýlabilir.

• Endometriyal hiperplazi, endometrial kavitedeki hücrelerin sayý olarak artmasýdýr. Bu artýþ direkt kanser olarak tanýmlanmaz ancak kanser oluþma ihtimali vardýr. Fazla vajinal kanama, ara kanama ve postmenopozal kanama en sýk semptomlardýr. Genellikle 40 yaþýndan sonra görülür.

Endometrial hiperplazinin kansere dönüþmesini engellemek için

 gereðinde rahim alýnmasý tavsiye edilir. 

Tip 1:  Bu kanserler daha çok  menopoz öncesi ve menopoz civarýnda görülür ve karþýlanmamýþ östrojene maruziyet öyküsü yoktur. Nadir olarak myometrium tabakasýný invaze der. Bunlar düþük gradeli endometrioid kanser tipidir ve hastalarýn uzun süre sað kalýmlarý iyidir. 

Tip 2:  Bu kanserler daha çok yaþlýlarda postmenozal dönemde görülür ve artmýþ yüksek

 oranda karþýlanmamýþ östrojene maruziyet ile iliþkilidir. Uzun süre sað kalým kötüdür. Bunlar

• Yüksek gradeli endometriod kanser, 

• Papiller seröz kanser 

• Berrak hücreli kanserdir.

Uterusta görülen en sýk kanser endometrial kanserdir. Uterusun diðer nadir kanserleri arasýnda miyometriyumdan kaynaklanan sarkomlar yer alýr.

Kimler endometrial kanser için risk altýnda?

Endometrial kansere tam olarak neyin denen olduðu kesin bilinmemektedir.  Endometrial kanserli hastalarda genellikle diðer kadýnlardan daha fazla risk faktörü bulunabilirken, hiç risk faktörü içermeyen bir kadýnda da hastalýk ortaya çýkabilir. Çalýþmalardan belirlenen risk faktörleri þunlardýr.

• Yaþ: Kanser genellikle 50 yaþ üstünde ortaya çýkar. 

• Endometrial hiperplazi 

• Hormon replasman tedavisi (HRT): HRT, menopoz semptomlarýný ortadan kaldýrmak, osteoporozu önlemek için kullanýlýr. Progesteron ile karþýlanmamýþ östrojen alan kadýnlarda endometrial kanser riski artar. Progesteronun uterusu koruyucu özelliði bulunur. HRT alan kadýnlarýn yakýn takip edilmesi bu açýdan önemlidir. 

• Obezite ve iliþkili durumlar: Vücutta bir kýsým östrojen yað dokusunda yapýlýr.  Bundan dolayý obez hastalarda östrojen miktarý fazla olduðundan risk artmýþ durumdadýr.  

• Tamoksifen:  Meme kanseri tedavisinde kullanýlan tamoksifen uterus kanser riskini arttýrýr. Ýlacýn özelliði nedeniyle uterusta östrojen benzeri etki gösterir. Dolayýsýyla tamoksifen kullanan kadýnlarýn endometrial kanser açýsýndan yakýn takip edilmesi önerilir. Tamoksifenin meme kanseri tedavisindeki yeri ilaca baðlý kanser oluþma riskinden çok daha önemli olduðu unutulmamalýdýr.  

• Irk: Beyaz ýrkta siyah ýrka göre daha sýk görülür. 

• Kolorektal kanser: Kolon kanserinin kalýtsal olan bazý türlerinde endometrial kanser riski artmýþtýr. 

• Uzun süre karþýlanmamýþ östrojene maruziyet: Diðer önemli risk faktörleri arasýndadýr. Hiç doðum yapmamýþ kadýnlar, erken yaþta adet görmeye baþlayan kadýnlar, geç menopoz gibi durumlarda uzun süre östrojen maruziyet söz konusudur

• Hipertansiyon 

• Polikistik over sendromu 

• Diabet 

• Pelvik radyasyon tedavisi 

• Meme kanseri 

• Over kanseri

Semptomlar

Endometrial kanser genellikle menopozdan sonra ortaya çýkar. Ancak mentrüasyon baþlangýcýndan itibaren her hangi bir yaþta da görülebilir. Anormal vajinal kanama en sýk görülen semptomdur. Anormal vajinal kanamanýn kadýnlar tarafýndan menopozun bir parçasý olmadýðý bilinmelidir.

• Anormal vajinal kanama veya akýntý 

• Ýdrar yaparken aðrý ve zorlanma

• Ýliþki sýrasýnda aðrý

• Pelvik bölgede aðrý

Bu semptomlar çoðu zaman kanser anlamýna gelmez ancak bunlardan biri varsa en azýndan doktora danýþýlmasý gerekir.

• Pelvik muayene: Pelvik muayene esnasýnda vajen, uterus, mesane ve rektum muayene edilir. Muayene esnasýnda bu organlarla ilgili bir deðiþiklik olup olmadýðý kontrol edilir. Vajenin iç kýsmýn görülebilmesi için spekulum adý verilen bir alet vajen içine yerleþtirilir. 

• Pap smear testi – Serviks ve üst vajen kýsmýndan hücreler elde edilir. Pap smear testi serviks kanseri tanýsýnda önemlidir ancak rahim içindeki patolojileri göstermez bu nedenle þüpheli durumlarda rahim içinden parça alýnýr bu iþleme biyopsi adý verilir. 

• Transvajinal ultrason:Endometrial tabakanýn kalýnlýðý ultrason ile kolaylýkla tespit edilebilir. Özellikle postmenopozal dönemde 4 mm üstü endometrial kalýnlýk olduðunda biyopsi önerilir.

• Biyopsi: Uterustan endometrial örnek alýnýr. Bu iþlem ofis þartlarýnda yapýlabilir. Ancak bazý durumlarda serviksin dilate edilmesi gerekebilir ve bu iþlem genel olarak genel anestezi altýnda yapýlýr.  Patolog tarafýndan incelenen dokuda kanser hücreleri varlýðý, hiperplazi ve diðer patolojiler araþtýrýlýr. Biyopsi sonrasý kýsa bir süre kanama, kramplar olabilir.

Eðer endometrial kanser tanýsý konmuþsa, bu durumda hastalýðýn yaygýnlýðýný belirlemek için cerrahi evreleme yapýlmasý gerekir. Bilgisayarlý tomografi, ultrason, MRI, sigmoidoskopi, veya kolonoskopi operasyon öncesi yapýlabilir. Evrelemede en sýk yapýlan uterusun çýkarýlmasýdýr. Buna histerektomi adý verilir. Uterus çýkarýlýnca uterus dýþýnda hastalýðýn olup olmadýðý araþtýrýlmalýdýr.  Bu amaçla çevre organlar ve lenf nodu incelemesi yapmak gereklidir. Patolog tarafýndan yapýlan inceleme sonucunda evrelendirme tamamlanýr.   

Stage I: Tümör korpusta sýnýrlý

IA:Ýnvazyon yok veya ½ ‘den daha az

IB: Eþit invazyon veya ½’ den daha fazla

Stage II: Servikal stromal invazyon, uterus ötesine yayýlmayan

Stage III: Lokal ve/veya bölgesel tümör yayýlýmý

IIIA:Tümör korpus serozasýna invazyon ve/veya adnekse invazyon

IIIB:Vajinal ve/veya parametrial invazyon #

IIIC:Pelvik ve/veya paraaortik lenf nodlarýna metastaz # 

IIIC1:Pozitif pelvik lenf nodu

IIIC2:Pozitif paraaortik lenf nodu, pelvik lenf nodu pozitif veya negatif

Stage IV:Mesane ve/veya barsak mukoza, ve/veya uzak metastaz

IVA:Mesane ve/veya barsak mukoza invazyonu

IVB:Uzak metastaz, intraabdominal metastaz ve/veya inguinal lenf nodu

G1,G2 veya G3

Endoservikal glandüler invazyon sadece stage I gibi düþünülebilir ancak stage II deðildir.

# Pozitif sitoloji evreyi deðiþtirmeden ayrýca rapor edilmelidir.

Hormonal tedavi, kanser hücrelerinin büyümeleri için gerekli olan maddeleri uzaklaþtýrmak veya bu maddeleri almalarýný engellemek için kullanýlýr. Hormonlar, hormon reseptörlerine baðlanýr ve uterus dokusunda deðiþikliðe neden olur. Tedaviye baþlamadan önce hormon reseptör durumu tespit edilmesi gerekir. Bu test ile östrojen ve progesteron reseptör varlýðý tespit edilir. Eðer bu reseptörler varsa hormonal tedavi faydalý olabilir.Hormonal tedavi sistemik bir tedavidir ve vücuttaki diðer sistemleri de etkiler. Hormonal tedaviyi aðýzdan alýnan bir progesteron hapýna benzetmek yanlýþ olmaz.Hormonal tedavi cerrahi yapýlamayan veya radyoterapi uygulanamayan hastalarda bir seçenek olabilir. Ayrýca uzak organ metastazý olan hastalarda da kullanýlabilir.

Radyoterapiye baðlý yan etkiler tedavide kullanýlan doza ve uygulanan vücut bölgesine göre farklýlýk gösterir. Sýk yan etkiler arasýnda ciltte kuruluk, kýzarýklýk ve uygulanan bölgede kýl kaybý, iþtah kaybý ve aþýrý yorgunluktur. Bazý kadýnlarda vajende yanma, kaþýntý, daralma ve kuruluk olabilir. Ayný zamanda ishal ve iþleme zorluðu gibi etkileri de vardýr. Vücudun baðýþýklýk sistemini azaltan etkileri de bulunmaktadýr. Radyasyon tedavisi esnasýnda genellikle cinsel iliþki tavsiye edilmez. Tedavi sonrasý birkaç hafta içinde tekrar baþlanabilir. 

Kanser tedavisi esnasýnda hastalarýn iyi beslenmeleri gerekir. Saðlýklý kiloyu muhafaza etmek, yeterli kalori ve protein almak için yeterince beslenmeleri önerilir. Yemek kanser hastalarýnýn kendilerini iyi hissetmelerini ve daha fazla enerji depolamalarýný saðlar.Bu hastalar çoðu zaman yemek istemezler. Ýþtah kaybý, bulantý ve kusma, tat deðiþikliði yemeyi engelleyen durumlara neden olur. 

Kanser tedavisi saðlam saðlýklý hücrelere de zarar verebileceði için istenmeyen bazý yan etkileri oluþur.  Genellikle tedavinin þekline ve süresine baðlýdýr. Yan etkiler hastadan hastaya farklýlýk göstermekle beraber, her seansta farklý olabilir.

Tedavi seçenekleri, tümör boyutu, hastalýðýn evresi, grade ve kanser büyümesini etkileyen hormonlarýn düzeyi ile iliþkilidir. Grade anlam olarak tümör hücrelerinin ne kadar orijin aldýklarý hücreye benzemeleri ile iliþkilidir. Düþük gradeli tümörler yüksek olanlara göre daha çok orijin aldýklarý hücrelere benzer ve yavaþ büyürler.

Endometrial kanserli hastalarda birçok tedavi yaklaþýmý bulunur. Çoðu hasta cerrahi olarak tedavi edilir. Bir kýsým ise radyoterapi alýr. Az bir kýsýmda hormonal tedavi almaktadýr. Bazý hastalarda bu tedavilerin kombinasyonlarý kullanýlýr.Çoðu kadýnda yapýlan cerrahi tedavide karýndan yapýlan bir kesi ile rahimin çýkarýlmasý yani histerektomi yapýlýr. Bu iþlem esnasýnda ayný zamanda fallop tüpleri ve yumurtalýklar da çýkarýlýrsa salpingooferektomi adý verilir. Ayný zamanda lenf nodlarý da çýkarýlarak hastalýðýn yaygýnlýðý hakkýnda bilgi edinilir. Eðer lenf nodlarý pozitif olarak gelirse hastalýðýn baþka vücut bölümlerine yayýldýðý anlamý çýkar. Eðer hastalýk sadece endometriuma sýnýrlý kalmýþsa ek bir tedaviye gerek yoktur. Hastanede kalýþ süresi yapýlan cerrahi iþlemin tekniðine göre deðiþmektedir.Radyoterapide kanser hücrelerini öldürecek yüksek dozda radyasyon kullanýlýr. Cerrahi gibi radyoterapide lokal bir tedavidir. Cerrahi öncesi tümör boyutlarýný azaltmak için radyoterapi verileceði gibi operasyon sonrasý kalan kanserli hücreleri ortadan kaldýrmak için de kullanýlabilir.  

Eksternal radyasyon:  Eksternal radyoterapide, vücut dýþýndan tümör olan alana doðru odaklanmýþ radyasyon vücut dýþýndan verilir.  Hastalar genellikle ayaktan bu tedaviyi alýr ve haftada 5 gün radyoretapi alýr.  Buradaki amaç çevre saðlam dokulara en az zarar verilmesidir. Eksternal radyoterapide vücut içine radyasyon yayan hiçbir materyal konmaz.

Ýnternal radyasyon: Burada ise içerisinde radyoaktif madde bulunan materyal vajen içerisine yerleþtirilir ve bir kaç gün durur.  Bu tedavi esnasýnda hasta hastaneye yatýrýlýr. Bu süre içinde hastanýn diðer insanlara radyasyon yaymalarýný engellemek için hastalarýn yanýna  ziyaretçi kabul edilmez. Ýmplant çýkarýldýktan sonra hastanýn vücudunda radyoaktivite kalmaz.  

Rahim (Endometrium) Kanseri

Uterus

Uterus, kadýn üreme sisteminin bir parçasýdýr.

 yerdir. Uterus karýn boþluðunda mesane ve rektum arasýnda yer alýr.  Uterusun kýsa, dar kýsmýna serviks adý verilir. Orta kýsmý veya gövdesine korpus adý verilirken, tepe kýsmýna fundus adý verilir.  Fallop tüpleri uterusun her iki yanýndan overlere doðru uterus kavitesi ile iliþkili tüplerdir.  Uterus üç tabakadan oluþur. Ýç tabaka endometrium adý verilen kýsýmdan oluþmakta ve kas liflerinden oluþan tabakaya ise myometrium adý verilir.  Doðurganlýk yaþýndaki kadýnlarda endometrium tabakasý her ay gebelik için kalýnlaþýr. Eðer kadýn gebe kalmazsa bu kalýnlaþan tabaka dökülür ve kanama meydana gelir. Bu olaya menstrüasyon adý verilir. 

• Miyomlar uterusun kas tabakasýndan 

 Kadýnlarda genellikle 40’lý yaþlarda ortaya çýkar. Miyomlar kadýnlarda ayný anda birden fazla olabilir ve bunlarýn kanserleþme ihtimalleri hemen hiç yoktur. Kadýnlar menopoza girdiklerinde  miyomlarýn boyutlarý küçülür ve bazen kaybolur.  Genellikle miyomlar bir semptoma neden olmaz ve tedavi gerektirmez. Ancak lokalizasyon ve büyüklüðüne göre vajinal kanama, sýk idrara çýkma, aðrýya neden olabilir. Eðer bu semptomlardan biri varsa mutlaka doktora baþvurmak gereklidir. Eðer miyomlar aþýrý vajinal kanamaya neden oluyor veya çok büyüklerinden dolayý komþu organlara basý yoluyla aðrý yapýyorsa doktorunuz size cerrahi önerebilir. 

  Hastalýðýn oluþmasýnda endometrial kavite içerisinde olmasý gereken dokunun uterus dýþýnda olmasý yatmaktadýr. Bu durum aðrýlý menstrual sikluslara, anormal vajinal kanamaya ve infertiliteye neden olabilir ancak kansere neden olmaz. Tedavisinde hormonlar ve cerrahi tedavi kullanýlabilir.

• Endometriyal hiperplazi, endometrial kavitedeki hücrelerin sayý olarak artmasýdýr. Bu artýþ direkt kanser olarak tanýmlanmaz ancak kanser oluþma ihtimali vardýr. Fazla vajinal kanama, ara kanama ve postmenopozal kanama en sýk semptomlardýr. Genellikle 40 yaþýndan sonra görülür.

Endometrial hiperplazinin kansere dönüþmesini engellemek için

 gereðinde rahim alýnmasý tavsiye edilir. 

Tip 1:  Bu kanserler daha çok  menopoz öncesi ve menopoz civarýnda görülür ve karþýlanmamýþ östrojene maruziyet öyküsü yoktur. Nadir olarak myometrium tabakasýný invaze der. Bunlar düþük gradeli endometrioid kanser tipidir ve hastalarýn uzun süre sað kalýmlarý iyidir. 

Tip 2:  Bu kanserler daha çok yaþlýlarda postmenozal dönemde görülür ve artmýþ yüksek

 oranda karþýlanmamýþ östrojene maruziyet ile iliþkilidir. Uzun süre sað kalým kötüdür. Bunlar

• Yüksek gradeli endometriod kanser, 

• Papiller seröz kanser 

• Berrak hücreli kanserdir.

Uterusta görülen en sýk kanser endometrial kanserdir. Uterusun diðer nadir kanserleri arasýnda miyometriyumdan kaynaklanan sarkomlar yer alýr.

Kimler endometrial kanser için risk altýnda?

Endometrial kansere tam olarak neyin denen olduðu kesin bilinmemektedir.  Endometrial kanserli hastalarda genellikle diðer kadýnlardan daha fazla risk faktörü bulunabilirken, hiç risk faktörü içermeyen bir kadýnda da hastalýk ortaya çýkabilir. Çalýþmalardan belirlenen risk faktörleri þunlardýr.

• Yaþ: Kanser genellikle 50 yaþ üstünde ortaya çýkar. 

• Endometrial hiperplazi 

• Hormon replasman tedavisi (HRT): HRT, menopoz semptomlarýný ortadan kaldýrmak, osteoporozu önlemek için kullanýlýr. Progesteron ile karþýlanmamýþ östrojen alan kadýnlarda endometrial kanser riski artar. Progesteronun uterusu koruyucu özelliði bulunur. HRT alan kadýnlarýn yakýn takip edilmesi bu açýdan önemlidir. 

• Obezite ve iliþkili durumlar: Vücutta bir kýsým östrojen yað dokusunda yapýlýr.  Bundan dolayý obez hastalarda östrojen miktarý fazla olduðundan risk artmýþ durumdadýr.  

• Tamoksifen:  Meme kanseri tedavisinde kullanýlan tamoksifen uterus kanser riskini arttýrýr. Ýlacýn özelliði nedeniyle uterusta östrojen benzeri etki gösterir. Dolayýsýyla tamoksifen kullanan kadýnlarýn endometrial kanser açýsýndan yakýn takip edilmesi önerilir. Tamoksifenin meme kanseri tedavisindeki yeri ilaca baðlý kanser oluþma riskinden çok daha önemli olduðu unutulmamalýdýr.  

• Irk: Beyaz ýrkta siyah ýrka göre daha sýk görülür. 

• Kolorektal kanser: Kolon kanserinin kalýtsal olan bazý türlerinde endometrial kanser riski artmýþtýr. 

• Uzun süre karþýlanmamýþ östrojene maruziyet: Diðer önemli risk faktörleri arasýndadýr. Hiç doðum yapmamýþ kadýnlar, erken yaþta adet görmeye baþlayan kadýnlar, geç menopoz gibi durumlarda uzun süre östrojen maruziyet söz konusudur

• Hipertansiyon 

• Polikistik over sendromu 

• Diabet 

• Pelvik radyasyon tedavisi 

• Meme kanseri 

• Over kanseri

Semptomlar

Endometrial kanser genellikle menopozdan sonra ortaya çýkar. Ancak mentrüasyon baþlangýcýndan itibaren her hangi bir yaþta da görülebilir. Anormal vajinal kanama en sýk görülen semptomdur. Anormal vajinal kanamanýn kadýnlar tarafýndan menopozun bir parçasý olmadýðý bilinmelidir.

• Anormal vajinal kanama veya akýntý 

• Ýdrar yaparken aðrý ve zorlanma

• Ýliþki sýrasýnda aðrý

• Pelvik bölgede aðrý

Bu semptomlar çoðu zaman kanser anlamýna gelmez ancak bunlardan biri varsa en azýndan doktora danýþýlmasý gerekir.

• Pelvik muayene: Pelvik muayene esnasýnda vajen, uterus, mesane ve rektum muayene edilir. Muayene esnasýnda bu organlarla ilgili bir deðiþiklik olup olmadýðý kontrol edilir. Vajenin iç kýsmýn görülebilmesi için spekulum adý verilen bir alet vajen içine yerleþtirilir. 

• Pap smear testi – Serviks ve üst vajen kýsmýndan hücreler elde edilir. Pap smear testi serviks kanseri tanýsýnda önemlidir ancak rahim içindeki patolojileri göstermez bu nedenle þüpheli durumlarda rahim içinden parça alýnýr bu iþleme biyopsi adý verilir. 

• Transvajinal ultrason:Endometrial tabakanýn kalýnlýðý ultrason ile kolaylýkla tespit edilebilir. Özellikle postmenopozal dönemde 4 mm üstü endometrial kalýnlýk olduðunda biyopsi önerilir.

• Biyopsi: Uterustan endometrial örnek alýnýr. Bu iþlem ofis þartlarýnda yapýlabilir. Ancak bazý durumlarda serviksin dilate edilmesi gerekebilir ve bu iþlem genel olarak genel anestezi altýnda yapýlýr.  Patolog tarafýndan incelenen dokuda kanser hücreleri varlýðý, hiperplazi ve diðer patolojiler araþtýrýlýr. Biyopsi sonrasý kýsa bir süre kanama, kramplar olabilir.

Eðer endometrial kanser tanýsý konmuþsa, bu durumda hastalýðýn yaygýnlýðýný belirlemek için cerrahi evreleme yapýlmasý gerekir. Bilgisayarlý tomografi, ultrason, MRI, sigmoidoskopi, veya kolonoskopi operasyon öncesi yapýlabilir. Evrelemede en sýk yapýlan uterusun çýkarýlmasýdýr. Buna histerektomi adý verilir. Uterus çýkarýlýnca uterus dýþýnda hastalýðýn olup olmadýðý araþtýrýlmalýdýr.  Bu amaçla çevre organlar ve lenf nodu incelemesi yapmak gereklidir. Patolog tarafýndan yapýlan inceleme sonucunda evrelendirme tamamlanýr.   

Stage I: Tümör korpusta sýnýrlý

IA:Ýnvazyon yok veya ½ ‘den daha az

IB: Eþit invazyon veya ½’ den daha fazla

Stage II: Servikal stromal invazyon, uterus ötesine yayýlmayan

Stage III: Lokal ve/veya bölgesel tümör yayýlýmý

IIIA:Tümör korpus serozasýna invazyon ve/veya adnekse invazyon

IIIB:Vajinal ve/veya parametrial invazyon #

IIIC:Pelvik ve/veya paraaortik lenf nodlarýna metastaz # 

IIIC1:Pozitif pelvik lenf nodu

IIIC2:Pozitif paraaortik lenf nodu, pelvik lenf nodu pozitif veya negatif

Stage IV:Mesane ve/veya barsak mukoza, ve/veya uzak metastaz

IVA:Mesane ve/veya barsak mukoza invazyonu

IVB:Uzak metastaz, intraabdominal metastaz ve/veya inguinal lenf nodu

G1,G2 veya G3

Endoservikal glandüler invazyon sadece stage I gibi düþünülebilir ancak stage II deðildir.

# Pozitif sitoloji evreyi deðiþtirmeden ayrýca rapor edilmelidir.

Hormonal tedavi, kanser hücrelerinin büyümeleri için gerekli olan maddeleri uzaklaþtýrmak veya bu maddeleri almalarýný engellemek için kullanýlýr. Hormonlar, hormon reseptörlerine baðlanýr ve uterus dokusunda deðiþikliðe neden olur. Tedaviye baþlamadan önce hormon reseptör durumu tespit edilmesi gerekir. Bu test ile östrojen ve progesteron reseptör varlýðý tespit edilir. Eðer bu reseptörler varsa hormonal tedavi faydalý olabilir.Hormonal tedavi sistemik bir tedavidir ve vücuttaki diðer sistemleri de etkiler. Hormonal tedaviyi aðýzdan alýnan bir progesteron hapýna benzetmek yanlýþ olmaz.Hormonal tedavi cerrahi yapýlamayan veya radyoterapi uygulanamayan hastalarda bir seçenek olabilir. Ayrýca uzak organ metastazý olan hastalarda da kullanýlabilir.

Radyoterapiye baðlý yan etkiler tedavide kullanýlan doza ve uygulanan vücut bölgesine göre farklýlýk gösterir. Sýk yan etkiler arasýnda ciltte kuruluk, kýzarýklýk ve uygulanan bölgede kýl kaybý, iþtah kaybý ve aþýrý yorgunluktur. Bazý kadýnlarda vajende yanma, kaþýntý, daralma ve kuruluk olabilir. Ayný zamanda ishal ve iþleme zorluðu gibi etkileri de vardýr. Vücudun baðýþýklýk sistemini azaltan etkileri de bulunmaktadýr. Radyasyon tedavisi esnasýnda genellikle cinsel iliþki tavsiye edilmez. Tedavi sonrasý birkaç hafta içinde tekrar baþlanabilir. 

Kanser tedavisi esnasýnda hastalarýn iyi beslenmeleri gerekir. Saðlýklý kiloyu muhafaza etmek, yeterli kalori ve protein almak için yeterince beslenmeleri önerilir. Yemek kanser hastalarýnýn kendilerini iyi hissetmelerini ve daha fazla enerji depolamalarýný saðlar.Bu hastalar çoðu zaman yemek istemezler. Ýþtah kaybý, bulantý ve kusma, tat deðiþikliði yemeyi engelleyen durumlara neden olur. 

Kanser tedavisi saðlam saðlýklý hücrelere de zarar verebileceði için istenmeyen bazý yan etkileri oluþur.  Genellikle tedavinin þekline ve süresine baðlýdýr. Yan etkiler hastadan hastaya farklýlýk göstermekle beraber, her seansta farklý olabilir.

Tedavi seçenekleri, tümör boyutu, hastalýðýn evresi, grade ve kanser büyümesini etkileyen hormonlarýn düzeyi ile iliþkilidir. Grade anlam olarak tümör hücrelerinin ne kadar orijin aldýklarý hücreye benzemeleri ile iliþkilidir. Düþük gradeli tümörler yüksek olanlara göre daha çok orijin aldýklarý hücrelere benzer ve yavaþ büyürler.

Endometrial kanserli hastalarda birçok tedavi yaklaþýmý bulunur. Çoðu hasta cerrahi olarak tedavi edilir. Bir kýsým ise radyoterapi alýr. Az bir kýsýmda hormonal tedavi almaktadýr. Bazý hastalarda bu tedavilerin kombinasyonlarý kullanýlýr.Çoðu kadýnda yapýlan cerrahi tedavide karýndan yapýlan bir kesi ile rahimin çýkarýlmasý yani histerektomi yapýlýr. Bu iþlem esnasýnda ayný zamanda fallop tüpleri ve yumurtalýklar da çýkarýlýrsa salpingooferektomi adý verilir. Ayný zamanda lenf nodlarý da çýkarýlarak hastalýðýn yaygýnlýðý hakkýnda bilgi edinilir. Eðer lenf nodlarý pozitif olarak gelirse hastalýðýn baþka vücut bölümlerine yayýldýðý anlamý çýkar. Eðer hastalýk sadece endometriuma sýnýrlý kalmýþsa ek bir tedaviye gerek yoktur. Hastanede kalýþ süresi yapýlan cerrahi iþlemin tekniðine göre deðiþmektedir.Radyoterapide kanser hücrelerini öldürecek yüksek dozda radyasyon kullanýlýr. Cerrahi gibi radyoterapide lokal bir tedavidir. Cerrahi öncesi tümör boyutlarýný azaltmak için radyoterapi verileceði gibi operasyon sonrasý kalan kanserli hücreleri ortadan kaldýrmak için de kullanýlabilir.  

Eksternal radyasyon:  Eksternal radyoterapide, vücut dýþýndan tümör olan alana doðru odaklanmýþ radyasyon vücut dýþýndan verilir.  Hastalar genellikle ayaktan bu tedaviyi alýr ve haftada 5 gün radyoretapi alýr.  Buradaki amaç çevre saðlam dokulara en az zarar verilmesidir. Eksternal radyoterapide vücut içine radyasyon yayan hiçbir materyal konmaz.

Ýnternal radyasyon: Burada ise içerisinde radyoaktif madde bulunan materyal vajen içerisine yerleþtirilir ve bir kaç gün durur.  Bu tedavi esnasýnda hasta hastaneye yatýrýlýr. Bu süre içinde hastanýn diðer insanlara radyasyon yaymalarýný engellemek için hastalarýn yanýna  ziyaretçi kabul edilmez. Ýmplant çýkarýldýktan sonra hastanýn vücudunda radyoaktivite kalmaz.