Sinüslerinizle ilgili ters gidebilecek þeyleri nasýl tedavi edeceðinizi öðrenmeden önce, sinüslerin ne olduðunu ve saðlýklý sinüslerin nasýl çalýþtýðýný bilmeniz gerekir.

Sinüsler baþýmýzda içi hava ile dolu boþluklardýr. Bu boþluklar kendilerine ait kanallar vasýtasý ile burun içine açýlýrlar. Burnumuzu eve benzetirsek evdeki odalarý sinüse, odalarýn açýldýðý antreyi de burun içi boþluða benzetebiliriz. Tabiî ki odalarýn kapýlarýnýn karþýlýðý da sinüslerin kanalýna karþýlýk gelecektir.

Burnumuzu eve benzettik. Sinüsleri de odalara                                                                                                                                                                                                           . Peki, bu ev kaç odalý?                                                                                                       Bu evin 8 tane odasý var. 4 ü saðda 4’ü de solda. Yani dörder çiftten sekiz tane sinüsümüz var.

1) Etmoid (ethmoid) sinüsler gözlerinizin arasýnda burun köprünüzün arkasýnda kalan sinüslerdir. Gözümüzle komþuluk gösterir. Bu komþuluk nedeni ile etmoid sinüsünizde bir sorun olursa bunu gözünüzdede hissedersiniz. Bu sinüsün diðer sinüslerden farký tek bir odacýk olmayýp birbirinden ince kemik yapýlarla ayrýlan beþ ila on odacýktan oluþmasýdýr.

2) Maksiler sinüsler sað ve sol yanaðýmýzda bulunan sinüslerdir. Büyükçe bir kayýsý büyüklüðündedirler. Bu sinüslerin alt komþusu üst diþlerimizdir. Rahatsýzlýðýnda diþlerimizdeki aðrý bu yüzdendir

3) Frontal sinüsler alnýmýzdaki sinüslerdir. Büyüklüðü kiþiden kiþiye deðiþir. Bazýlarýmýzda hiç bulunmadýðý gibi çok büyük hacimde olanlarda vardýr. Büyük hacimli frontal sinüslere sahip olanlarýn genellikle alýnlarda büyüktür.

4) Sfenoid sinüsler kafatasýnýn ortalarýnda yer alýrlar. Aþaðý yukarý burun giriþ deliðimizin 8 cm kadar gerisindedir. Kritik bir konum ve komþuluða sahiptir. Göz siniri ve þah damarla komþuluk gösterir.

Frontal ve sfenoid sinüslere doðuþtan sahip deðiliz.10 ila 12 yaþ arasýnda bu sinüsler geliþir. Maksiler ve etmoid sinüslere ise küçükte olsa doðuþta vardýr.

 

Sinüslerin tüm duvarlarý mukoza dediðimiz ince bir zar tabakasý ile örtülüdür. Bu mukozaya yakýndan baktýðýnýzda yüzeyinin tamamen battaniye gibi zamksý bir madde ile örtüldüðünü görürsünüz. .Zamka benzeyen bu maddeye biz mukus deriz. Mukus sinüs içini nemli tutar ve bakterileri, yabancý parçacýklarý yakalar ve sinüs içinden süpürür. Bunu süpürme iþleminde mukusa yardýmcý olan tüycükler vardýr. Bu tüycükler hemen mukoza tabakasýnýn altýndadýr. Çok hýzlý titreþirler. Saniyede yaklaþýk altý kez. Mukusu ve yakalanan parçacýklarý sinüs içinden atmak üzere planlanmýþ genetik kodlara sahiptirler. Bu tüylere biz doktorlar Silya diyoruz. Silyalarýn yaptýðý bu sürekli temizleme hareketleri çok önemlidir.Tüm sinüslerimizden ortalama günlük 1 su bardaðý kadar mukus (zamksý madde) bu hareketler ile sinüslerden uzaklaþtýrýlýr.

 

Sinüsler vucut aðýrlýðýmýzýn sekizde birini oluþturan baþýmýzý hafifletir. Tat ve koku alma duyumuzu güçlendirir. Baþýmýza dýþardan gelen darbelerde beynimizi ve gözümüzü korur. Sesimizin bize özgü rengini oluþturmaya yardým eder. Soluduðumuz havanýn ýsýtýlýp nemlendirilmesine yardýmcý olur.

 

Çok basit bir þekilde sinüslerimizin iltihaplanmasýna sinüzit diyoruz. Sinüslerimizin iltihaplanmasýna birçok faktör neden olabilir. Bu faktörleri üç kategoriye ayýrabiliriz:

1) Yapýsal sebepler, eðik burun orta bölmesi, kýrýk burun, polipler, tümörler,

2) Çevresel sebepler, sigara dumaný, soðuk algýnlýðý, alerjiler, kirli hava, kuru hava vs.

3) Doðuþtan kaynaklanan sebepler, baðýþýklýk bozukluklarý, astým trýadý.

 

Bu nedenler ne olursa olsun, çoðu durumda ortak tetikleyici duruma yol açmasýdýr: Sinüslerin buruna açýldýðý kanallar týkanýr. Kanallar týkanýnca sinüslerimizin ürettiði salgýlar sinüs içine hapsolur. Sinüsün içi kendi ürettiði salgýlar ile dolar. Týkalý sinüsün bu ýlýk ve salgý ile dolu ortamý mikroplarýn üremesi için mükemmel bir ortam oluþturur. Kýsa zamanda birkaç bin, birkaç yüz bin ve nihayet milyonlarca bakteri oluþur. Artýk kiþi sinüzit olmuþtur. Sinüslerin içi iltihabi sarý yeþil sývýlarla dolmuþ ve bu sývýlar genzimize akmaya baþlamýþtýr.

 

 

 

 

Sinüslerimizde bu olaylar olurken biz kendimizi nasýl hissederiz? Pek çok kiþinin yaþayabileceði ilk üçlü ile baþlayalým:

1) Burun týkanýklýðý: Aþýrý burun akýntýsý ve bu akýntýnýn etkisi ile burun etleri ve zarlarýndaki þiþme sonucu burun týkanýr.

2) Baþ aðrýsý: Sinüzit aðrýsý zonklayýcý tarzda sevimsiz bir aðrýdýr. Bazen yüzde aðýrlýk hissi þeklinde de hissedilir. Aðrýnýn yeri genelde iltihaplanan sinüse göredir. Diþ ve yanaklarýnýz aðrýyorsa Maksiler sinüsleriniz ön planda hastadýr. Alnýnýz aðrýyorsa Frontal sinüsleriniz hastadýr. Gözlerinizin arasý ve burun kökü aðrýyorsa Etmoid sinüsleriniz, gözünüzün arkasý veya baþýnýzýn arkasý aðrýyorsa Sfenoid sinüsleriniz hastadýr.

3) Geniz Akýntýsý: Bu akýntý genellikle sarý yeþil, yapýþkan bir akýntýdýr. Özellikle geceleri akýntý genizde kurur ve yapýþýr. Çýkarýlmasý güçleþir. Akýntý yutulduðu zaman mide bulantýsý yapabilir. Genze akan koyu akýntý bakteri ve atýk doku içerdiðinden ötürü aðýz kokusu yapabilir. Yine geriye akan akýntýnýn etkisi ile boðaz aðrýsý ve öksürük görülür. Burun týkanýklýðýndan kulaklarda etkilenirse kulakta dolgunluk hatda iþitme azlýðý bile görülebilir. Koku ve tat bozukluklarý da sýklýkla görülebilir. Ateþ ve yorgunluk da sýklýkla görülen bulgulardandýr.

Son söz: SÝNÜZÝT HASTALARININ HER HASTADA OLAN ORTAK TEK BULGUSU YAÞAM KALÝTESÝNÝN BOZULMASIDIR.