Uyku apne sendromu nedir?                                                                                        Uyku apnesi uyku sýrasýnda solunumun bir süreliðine durup yeniden baþlamasý durumudur. 10 saniyeden daha kýsa süreli ve kan oksijen düzeyinde düþmeye neden olmayan bir saat içinde birkaç taneden çok tekrarlamýyorsa fizyolojik yani normal kabul edilir. Eðer bir saatte 5’ten daha fazla ve kanda oksijen oranýnýn %3’ ten fazla düþmesi ile seyrediyorsa bu durum artýk normal olmaktan çýkar ve uyku apne sendromu adýný alýr. Uyku apnesi birkaç saniyeden bir iki dakika kadar sürebilir. Ve gece boyunca yaklaþýk 400 kez tekrarlayabilir. Apne solunumun tam olarak durmasýdýr. Eðer solunumun yapýlýyor ancak %50’den çok azalmýþsa buna hipopne denir. Uyku apne sendromu oluþ biçimine göre obstruktif (týkayýcý), sentral ve karýþý (miks tip) olmak üzere 3 türde görülür. Obstruktif tip (týkayýcý) uyku apne sendromu uyku sýrasýnda dil kökü, yumuþak damak gibi yapýlarýn gevþeyerek üst hava yollarýný kapatmasý ile oluþur. En sýk görülen uyku apnesi tipidir (%85). Apne sýrasýnda burun ve aðýzdan hava akýmý dururken göðüs ve karýnda solunum çabasý sürer.

Santral uyku apnesi oldukça nadir görülür (%0.5). Beyinde solunumu kontrol eden merkezlerdeki bir sorun sonucu oluþur. Aðýz veya burundan hava akýmý durmuþken, o sýrada hastada solunum çabasý da görülmez. Karýþýk tip uyku apne sendromnda santral ve obstrüktif apneler birlikte bulunmaktadýr, tüm uyku apnelerin yaklaþýk %15’i bu özelliktedir.

Uyku apne sendromu için risk faktörleri

Aþýrý kilo 45 cm’den daha geniþ ense

Küçük ve geride çene yapýsý

Üst hava yollarýnda yapýsal bozukluklar

Sigara kullanýmý

Alkol kullanýmý

Orta yaþ üstü

Irksal yatkýnlýk

Aþaðýdaki belirtiler varsa sizde uyku apne sendromu olabilir

Gürültülü ve aþýrý horlama

Aþýrý gündüz uykululuðu (yerli yersiz uykuya dalma) ve sürekli yorgunluk

Uyandýðýnda aðýz ve boðaz kuruluðu

Gögüste yanma

Huzursuz uyku

Sabahlarý kendine zor gelme

Tansiyon yüksekliði

Hafýza sorunlarý, unutkanlýk

Sabahlarý baþaðrýsý

Depresif duygu durumu

Gastroozefajial reflü

Ýktidarsýzlýk

Geceleri iþeme için tuvalate 1’den daha çok çýkma

Kilo alma

Dikkat eksikliði, dikkatini verememe

Sürekli uykulu olma

Kafada durgunluk

Aþýrý sinirlilik, huzursuzluk

Çocuklarda hiperaktivite

Uyku apne sendromu, uyku sýrasýnda yüzlerce kez solunumun durmasý ardýndan yeniden baþlamasý nedeniyle uykunun arusal adý verilen sabah hatýrlanamýyan 15-20 saniye sürebilen uyanýklýklar ile bölünmesine yol açar. Yüzlerce kez oluþan arousallar uykunun toplam süresini azalttýðý gibi, uykunun derinleþmesini ve rüyalý uykulara (REM) geçiþi engeller. Derin uyku ve REM beynin saðlýklý çalýþmasý için olmazsa olmaz uyku dönemleridir. Derin uykunun eksikliði ertesi gün dikkat ve beyin çalýþma hýzýnda düþmeye, REM eksikliði ise bellek bozukluðuna yolaçar.

Sürekli olarak uykuda saatte 15’ten çok apne yaþýyan hastalarda gündüzleri aþýrý uykululuk, dikkat eksikliði, depresyon, hipertansiyon, aþýrý kilo alma, sað kalp yetmezliði gibi belirtiler görülebilir. Sabahlarý baþ aðrýsý, sabahlarý aðýz ve boðazda þiddetli kuruluk, seste kabalaþma, geceleri sýk tuvalete çýkma diðer belirtiler olabilir.                                                                                                                                                                                      Apne-Hipopne indeksi nedir?

Apne: Uyku sýrasýnda nefesin geçici olarak bir süreliðine durmasýdýr.

Hipopne: Uyku sýrasýnda solunuma ait aðýz ve burundan olan hava akýmýnýn %50’den fazla azalmasýdýr. 

uyku apne sendromunda görülen apne ve hipopnelere genellikle %3’ten fazla kan oksijen basýncýnda düþme eþlik eder. 

Apne-hiopne indeksi: Gece uykusu sýrasýnda yapýlan uyku testinde (polisomnografi) saat baþýna düþen oksijen desatürasyonu yani düþemlerinin eþlik ettiði apne ve hipopnelerin sayýsýný ifade eder.

Týkayýcý uyku apne sendromu sýnýflamasý

Apne-hipopne indeksi 5’ten düþükse normal kabul edilir. 

5-15 arasýnda hafif uyku apne sendromu

15-30 arasýnda orta derece uyku apnesi

30 dan fazla ise aðýr OSAS olarak kabul edilir.          

Uyku apne sendromu nedir?                                                                                        Uyku apnesi uyku sýrasýnda solunumun bir süreliðine durup yeniden baþlamasý durumudur. 10 saniyeden daha kýsa süreli ve kan oksijen düzeyinde düþmeye neden olmayan bir saat içinde birkaç taneden çok tekrarlamýyorsa fizyolojik yani normal kabul edilir. Eðer bir saatte 5’ten daha fazla ve kanda oksijen oranýnýn %3’ ten fazla düþmesi ile seyrediyorsa bu durum artýk normal olmaktan çýkar ve uyku apne sendromu adýný alýr. Uyku apnesi birkaç saniyeden bir iki dakika kadar sürebilir. Ve gece boyunca yaklaþýk 400 kez tekrarlayabilir. Apne solunumun tam olarak durmasýdýr. Eðer solunumun yapýlýyor ancak %50’den çok azalmýþsa buna hipopne denir. Uyku apne sendromu oluþ biçimine göre obstruktif (týkayýcý), sentral ve karýþý (miks tip) olmak üzere 3 türde görülür. Obstruktif tip (týkayýcý) uyku apne sendromu uyku sýrasýnda dil kökü, yumuþak damak gibi yapýlarýn gevþeyerek üst hava yollarýný kapatmasý ile oluþur. En sýk görülen uyku apnesi tipidir (%85). Apne sýrasýnda burun ve aðýzdan hava akýmý dururken göðüs ve karýnda solunum çabasý sürer.

Santral uyku apnesi oldukça nadir görülür (%0.5). Beyinde solunumu kontrol eden merkezlerdeki bir sorun sonucu oluþur. Aðýz veya burundan hava akýmý durmuþken, o sýrada hastada solunum çabasý da görülmez. Karýþýk tip uyku apne sendromnda santral ve obstrüktif apneler birlikte bulunmaktadýr, tüm uyku apnelerin yaklaþýk %15’i bu özelliktedir.

Uyku apne sendromu için risk faktörleri

Aþýrý kilo 45 cm’den daha geniþ ense

Küçük ve geride çene yapýsý

Üst hava yollarýnda yapýsal bozukluklar

Sigara kullanýmý

Alkol kullanýmý

Orta yaþ üstü

Irksal yatkýnlýk

Aþaðýdaki belirtiler varsa sizde uyku apne sendromu olabilir

Gürültülü ve aþýrý horlama

Aþýrý gündüz uykululuðu (yerli yersiz uykuya dalma) ve sürekli yorgunluk

Uyandýðýnda aðýz ve boðaz kuruluðu

Gögüste yanma

Huzursuz uyku

Sabahlarý kendine zor gelme

Tansiyon yüksekliði

Hafýza sorunlarý, unutkanlýk

Sabahlarý baþaðrýsý

Depresif duygu durumu

Gastroozefajial reflü

Ýktidarsýzlýk

Geceleri iþeme için tuvalate 1’den daha çok çýkma

Kilo alma

Dikkat eksikliði, dikkatini verememe

Sürekli uykulu olma

Kafada durgunluk

Aþýrý sinirlilik, huzursuzluk

Çocuklarda hiperaktivite

Uyku apne sendromu, uyku sýrasýnda yüzlerce kez solunumun durmasý ardýndan yeniden baþlamasý nedeniyle uykunun arusal adý verilen sabah hatýrlanamýyan 15-20 saniye sürebilen uyanýklýklar ile bölünmesine yol açar. Yüzlerce kez oluþan arousallar uykunun toplam süresini azalttýðý gibi, uykunun derinleþmesini ve rüyalý uykulara (REM) geçiþi engeller. Derin uyku ve REM beynin saðlýklý çalýþmasý için olmazsa olmaz uyku dönemleridir. Derin uykunun eksikliði ertesi gün dikkat ve beyin çalýþma hýzýnda düþmeye, REM eksikliði ise bellek bozukluðuna yolaçar.

Sürekli olarak uykuda saatte 15’ten çok apne yaþýyan hastalarda gündüzleri aþýrý uykululuk, dikkat eksikliði, depresyon, hipertansiyon, aþýrý kilo alma, sað kalp yetmezliði gibi belirtiler görülebilir. Sabahlarý baþ aðrýsý, sabahlarý aðýz ve boðazda þiddetli kuruluk, seste kabalaþma, geceleri sýk tuvalete çýkma diðer belirtiler olabilir.                                                                                                                                                                                      Apne-Hipopne indeksi nedir?

Apne: Uyku sýrasýnda nefesin geçici olarak bir süreliðine durmasýdýr.

Hipopne: Uyku sýrasýnda solunuma ait aðýz ve burundan olan hava akýmýnýn %50’den fazla azalmasýdýr. 

uyku apne sendromunda görülen apne ve hipopnelere genellikle %3’ten fazla kan oksijen basýncýnda düþme eþlik eder. 

Apne-hiopne indeksi: Gece uykusu sýrasýnda yapýlan uyku testinde (polisomnografi) saat baþýna düþen oksijen desatürasyonu yani düþemlerinin eþlik ettiði apne ve hipopnelerin sayýsýný ifade eder.

Týkayýcý uyku apne sendromu sýnýflamasý

Apne-hipopne indeksi 5’ten düþükse normal kabul edilir. 

5-15 arasýnda hafif uyku apne sendromu

15-30 arasýnda orta derece uyku apnesi

30 dan fazla ise aðýr OSAS olarak kabul edilir.