Ayak kokmasý, sadece utandýrýcý olmakla kalmaz, ayný zamanda rahatsýzlýk vericidir. Fakat bir kere problemi anlarsanýz, ayak kokusunu azaltmak için tedbir alabilirsiniz.

Ayaklar iki sebepten ötürü kokarlar : Giydiðiniz ayakkabýlar veya ayaklarýnýz terlidir. Bu ; terinizle bakterinin aralarýnda etkileþerek, bakterinin ayakkabýlarýnýz ve çoraplarýnýz içinde ürettiði kokudur. Böylece ayak kokusunu azaltma giriþimi sizi ayak terlemesi ve ayak giyimine yöneltir. Ayaklar ve eller vücudun herhangi bir diðer kýsmýndan çok daha fazla ter bezleri ihtiva eder(yaklaþýk her inç kare baþýna 3000 bez) ve terleme için hazýr stok saðlarlar. Muhtemelen, bu sizde ailevi bir fenomendir; terli avuç içleriniz vardýr , fakat ellerinizdeki ter, ayaklarýnýzdaki gibi ayný kuvvette kokuyu üretmez. Bunun sebebi;ellerinizin hava ile temas etmesi ve ellerinizdeki terin buharlaþýp uçma þansýnýn olmasýdýr.

Böylece ayaklarýnýz, ayakkabýlarýnýzýn içinde sýcaklýðý kolaylýkla 102 F.a kadar yükselen bir tuzaða düþürülürler. Ter ve rutubetin birleþmesiyle karanlýk ve sýcak bir ortamda, normalde, derimizde yaþayan bakterinin üremesinin artmasýna zemin hazýrlar. Bakteri, ayak kokusu ile birleþen bir madde olan izovalerik asidi üretir.Daha fazla nem daha fazla bakterinin, hýzla çoðalmasýna ve daha fazla koku üretmesine neden olur. Ayak kokmasýnýn bir diðer nedeni de, aileden gelen bir miras olarak, hiperhidrozis veya aþýrý terleme olarak adlandýrýlan, primer olarak erkekleri etkileyen bir durumdur. Stres, bazý ilaçlar, sývý alýnýmý ve hormonal deðiþiklikler de vücudunuzun ürettiði ter miktarýný arttýrýr.

Neyse ki, ayak kokmasý genel olarak birkaç koruyucu önlemle kontrol altýna alýnabilir. Amerikan Ortopedik Ayak ve Ayak Bileði Derneði size þunlarý tavsiye eder:

1-Bakteri seviyesini minimumda tutmak için, iyi ayak hijyenini alýþkanlýk haline getirin.Her gün ayaklarýnýzý ýlýk suda orta sertlikteki bir sabun kullanarak yýkayýn. Ýyice kurulayýn.

Günün sonunda çoraplarýnýzý ve ayakkabýlarýnýzý deðiþtirin. Ayaklarýnýzý sýk sýk ilaç içermeyen bir bebek pudrasý veya ayak pudrasýyla pudralayýn. Antibakteriyel bir merhem uygulamasý da yardýmcý olabilir.

Ayak parmaklarýnýzýn arasýný ve ayak tabanýnýzýn üzerini, mantar enfeksiyonlarý için kontrol edin.

Eðer kýrmýzýlýk veya kuru, soyulmuþ deri görürseniz doðru tedavi uygulayýn.

2- Kalýn çoraplar giyin, yumuþak çoraplar ayaktan rutubeti çekmeye yardým ederler. Pamuklu veya diðer emici malzemelerden yapýlmýþ çoraplar en iyisidir. 

3- Naylon çoraplar ve Plastik ayakkabýlar giymekten kaçýnýn. Bunlarýn yerine, deriden, çadýr bezinden, að gözlü veya ayaklarýnýza nefes aldýran diðer malzemelerden yapýlmýþ ayakkabýlar giyin. 

4- Ayný çift ayakkabýyý iki günden fazla giymeyin.Eðer sýk sýk atletik ayakkabýlar giyiyorsanýz bunlarý deðiþtirin, böylece ayakkabýlar kurumaya zaman bulurlar.Ayakkabýlarýnýzý iki giyim arasýnda 24 saat süre ile havalandýrýn; Eðer koku kaybolmazsa ayakkabýlarý atýn. 

5- Çoraplarýnýzý daima kapalý ayakkabýlarla giyin.

Bu koruyucu önlemler, terli ayaklarda olduðu gibi ayný çevre ve havayý paylaþan atletlerin ayaklarýný korumada da yardýmcý olabilir. Her nasýlsa, atletlerin ayaðý, onlarda mantar enfeksiyonu geliþtiði için, anti bakteriyel ajanlara cevap vermezler. Bir antifungal pudra kullanýmý ve iyi ayak hijyeni atletin ayaðýný tedavi etmek için yeterlidir.

Devam eden ayak kokusu, düþük dereceli bir enfeksiyonu veya ciddi ailevi (herediter) terlemeyi gösterir. Bu vakalarda, doktorunuz özel bir melhem tavsiye edebilir. Bu melhemi yatma zamaný, ayaklarýnýza uygulayýn ve sonra ayaklarýnýzý geçirgen olmayan bir plastik örtüyle sarýn.

Ayaklarýnýzý, Bir hafta boyunca,günde 30 dakika,kuvvetli siyah çay ile iyice ýslatmanýz yardýmcý olacaktýr. Çaydaki tannik asit bakteriyi öldürür ve derideki porlarý kapatarak ayaklarýnýzý daha uzun süre kuru tutar. Her yarým kilo su içine 2 poþet çay koyun, 15 dakika kaynatýn, sonra iki çeyrek soðuk su ilave edin. Ayaklarýnýzý bu serin solüsyonla iyice ýslatýn.Alternatif olarak ayaklarýnýzý bir kýsým sirke ve iki kýsým su ile hazýrladýðýnýz solüsyonla iyice ýslatýn.

Elektrolizin, Ýyontoforez olarak bilinen bir þekli de ayaðýn aþýrý terlemesini azaltabilir, Fakat, bu yöntem özel bir ekipman ve eðitim gerektirir. Bir çok ciddi hiperhidrozis vakasýnda,cerrah, terlemeyi kontrol eden siniri kesebilir. Yeni geliþen teknolojide bu ameliyat çok daha emniyetli yapýlmaktadýr, Fakat bundan sonra vücudun diðer bölgelerinde terlemenin dengelendiðini (kompanze edildiðini gözlemelisiniz.(çev.not:baþka bölgelerde terleme artmasý olabilir.)