x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Çýkýklar
En çok çýkýklar, omuz, kalça, diz, dirsek gibi geniþ hareketli eklemlerde olur. Ayak ve el bileðinde çýkýk seyrek görülür.
Sýnýflandýrýlmasý:
1. Doðuþtan olan çýkýklar: Sýk görülen bir þekli doðuþtan kalça çýkýðýdýr. Diz eklemi çýkýðý da görülebilir.
2. Hastalýklara baðlý çýkýklar: Eklemlerde iltihabi hadiselere ve tümörlere baðlý çýkýklar görülebilir. Müzmin eklem iltihaplarýnda eklem kapsülü çok zayýflar ve ufak bir zorlamayla dahi çýkýk olabilir.
3. Felçlere baðlý çýkýklar: Kaslarýn felci sonucu eklemin dayanýklýlýðý bozulur, çýkýk yavaþ yavaþ geliþir. Çocuk felci ve beyin felcinde bu tip çýkýklar görülür.
4. Darbe ve zorlamalara baðlý (travmatik) çýkýklar: Darbeler sonucunda olur. En sýk omuz eklemlerinde görülür.
5. Tekrarlayan çýkýklar: Ýyi tedavi edilmeyen çýkýklarda, zamanla eklem etrafýndaki yumuþak dokular tam iyileþmediði için eklem kapsülünde bollaþma olur. Bazý pozisyonlarda çýkýk olur. Hasta, çýkýðý kendisi yerine koyar.
Çýkýklarda eklem içinde kan, sývý birikir. Kýkýrdak dokusunda harabiyet olur. Dizde menisküslerde yýrtýk olabilir. Eklemi meydana getiren kemiklerde kýrýk olabilir. Eklem kapsülü zedelenebilir, kopabilir. Damar sinir ve kas harabiyeti olabilir. Dirsek ve diz eklemi çýkýklarýnda sinir, damar zedelenmesi sýk görülür.
Çýkýk olan bölgede aðrý ve hareket kýsýtlýlýðý en baþta gelen belirtilerdendir. Çýkýk olan eklem þiþer, ýsý deðiþikliði olur. Eklem etrafýnda his kusuru, dolaþým bozukluðu olabilir.Hastaya grafiler çektirilerek teþhis konur.
Çýkýklarýn tedavisi acildir. Her geçen sürede, çýkýk olan bölgenin dolaþýmý bozulabilir. Eklem kýkýrdaðýnýn beslenmesi bozulur. Yumuþak doku yapýþýklýklarý çýkýðýn tedavisine engel olabilir. Yumuþak dokularýn iyileþmesi için çocukta 2-4, büyükte 4-6 hafta eklemin hareketi engellenir. Bunun sonucunda eklemde sertlik olabilir.
Çýkýðýn yerine konulmasý, hekim tarafýndan çýkýðýn þekline göre yapýlýr. Bazý durumlarda çýkýk, ameliyatla yerine konulur. Düzeltilen eklem bandaj veya alçý ile yerine tesbit edilerek bir süre oynatýlmaz, zorlanmaz, daha sonra ekleme eski hareketliliði kazandýrýlmaya çalýþýlýr. Çýkýklar ilerde kas ve eklemlerde kireçlenmelere sebeb olabilirler.
Doðuþtan kalça çýkýðý erken dönemde fark edilirse bebeðin altýna bol ara bezi konularak düzeltilebilir. Aksi takdirde tedavisi zor ve uzun sürelidir.

