Taným:

Çocuklardaki geliþim süreci içinde oluþan kalça eklemindeki uyumsuzluk sonucunda oluþan bir klinik tablodur. Daha önceleri Doðuþtan Kalça Çýkýðý (DKÇ) olarak adlandýrýlýrken, kalça ekleminde doðuþtan çýkýk olmadýðý fakat zamanla patolojik geliþmelere baðlý olarak çýkýk oluþtuðu kabul edilerek adý Geliþimsel Kalça Çýkýðý (GKÇ) olarak deðiþtirilmiþtir.Kalça eklemindeki uyumsuzluk üç þekilde ortaya çýkabilir:

Dislokasyon (tam çýkýk): Kalça eklemi yüzleri arasýnda  temasýn olmadýðý tam bir çýkýk durumudur.

Subluksayon (yarý çýkýk): Eklem yüzleri arasýnda tam olmayan, sýnýrlý bir temas vardýr.

Displazi (yetersiz geliþme): Kalça ekleminin yuva yapýsýný oluþturan asetabulumun yetersiz olarak geliþmesi durumudur.

GKÇ’nin bir klinik olarak ilk tanýmýný yapan 1832 de Dupuytren’dir. Dupuytren, tabloyu, uylukta kýsalýk, kalça ekleminde abduksiyon kýsýtlýlýðý, büyük trokanterin belirginliði ve tipik kalça çýkýðý yürüyüþü olarak tanýmlamýþtýr. Avusturyalý Adolf Lorenz (1854-1946), GKÇ de kapalý redüksiyon tekniðini tarif etti. 1927 de Putti, GKÇ de erken tedavinin önemine dikkati çekti. Mario Ortolani, 1935 yýlýnda tanýmladýðý muayene yöntemiyle GKÇ ye yenidoðan döneminde erken taný konabileceðini gösterdi. 

Displazi için 1/1000 ile 3-4/100, dislokasyon için 1-1.5/1000 dir.Coðrafik olarak görülme sýklýðý deðiþkenlik gösterir. Örneðin; Ýsveç’te 1.7/1000 oranýnda görülürken, Manitoba bölgesinde 188.5/1000 oranýnda görülür. Irklara göre de farklýlýklar vardýr. Çinli çocuklarda oldukça düþükken, Navajo Kýzýlderililerinde oldukça yüksektir.  

Predispozan Faktörler:

Prenatal faktörler

Oligohidramnios

Ýlk çocuk

Postnatal Faktörler:

Kalçanýn ekstansiyon pozisyonunda tutulmasý

Kundak uygulamasý

GKÇ, ilerleyen, anatomik elemanlarda zaman içinde deðiþikliklere neden olan ve displaziden baþlayýp zamanla tam çýkýk haline gelen bir klinik tablodur. Süreç içinde oluþan anatomik deðiþiklikler reversible deðildir. Zaman içinde oluþan anatomik deðiþiklikler þöyledir:

Pulvinar doku: Asetabulum içindeki yað yastýkçýðý femur baþýnýn basýsý ortadan kalktýðý için hipertrofik hale gelir.

Uzamýþ ligamentum teres: Baþýn asetabulumdan uzaklaþmasý ile lig.teres uzar ve eklem arasýnda interpozisyon oluþturur.

Trasnsvers asetabular ligamanda hipertrofi.

Eklem kapsülünde incelme.

Limbus’un inverte olmasý.

Asetabulumda oluþan deðiþiklikler:

Displazi

Asetabular çatý eðiminde vertikal düzleme doðru artýþ

Asetabulum çukurluðunda azalma

Asetabulum medial duvarýnda incelme

Asetabular anteversiyon açýsýnda artma.

Yalancý asetabulum oluþmasý.

Erken taný çok önemlidir. Özellikle yeni doðan döneminde ve infantil dönemde taný konulmasý, tedaviye erken baþlanmasý ve sekellerin engellenmesi açýsýndan önemlidir. Erken taný konulmasýnda pratisyen hekimler ve pediatristlerin önemli sorumluluklarý vardýr. Baþlangýçta, aile öyküsü ve doðumun nasýl gerçekleþtiði sorgulanmalýdýr. Ailede GKÇ varlýðý, doðumda makat geliþi, kundak uygulamasý oldukça uyarýcý bilgilerdir. Fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri ile taný konur.

Fizik Muayene

Yeni doðanda

Ortolani Bulgusu

Barlow Bulgusu

Bebeklerde

Kalça abduksiyonunda kýsýtlýlýk

Uyluk uzunluðunda kýsalma

Asimetrik pliler

Kalça ekleminde piston bulgusu (Galeazzi-Allis)

Klisiç bulgusu

Nelaton Çizgisi bulgusu

Yürüme yaþýnda

Tek taraflý çýkýkta Trendelenburg bulgusu

Abduktör topallama

Görüntüleme yöntemleri

Radyografi

Asetabular simetri

Asetabular kontur

Femur baþýnýn pozisyonu

Hilgenreiner çizgisi

Perkin çizgisi

Shenton-Menard çizgisi

Femur baþýnýn kemikleþme merkezi

CE açýsý

Femurbaþý merkezi ile trokanter uzaklýðý

Asetabulum tavanýnýndaki açýsal deðiþiklikler

Asetabular indeks

Asetabular anteversiyon

Ultrasonografi

Tedaviye taný konulur konulmaz baþlanýr. Tedavi yaþlara göre deðiþir.

Yenidoðanda:

Bazý kalçalar kendiliðinden 2-3 hafta içinde düzelebilir.

3 hafta sonra kontrol muayenesi yapýlýr.

Pavlik Bandajý: Yenidoðanda standart tedavi yöntemidir. Bu fonksiyonel tedavi yöntemi ilk kez Arnold Pavlik tarafýndan 1950 yýlýnda uygulanmýþtýr. Kalçalar mobil bir þekilde, fleksiyon ve abduksiyonda tutularak, femur baþý-asetabulum uyumu saðlanýr. 6 hafta sonra radyolojik olarak GKÇ düzelmiþse, Pavlik Bandajý sonlandýrýlýr. Patoloji devam ediyorsa kapalý redüksiyon yöntemine geçilir.

1-6 ay arasýnda: Aþaðýdaki tedavi yöntemleri uygulanýr. Baþarýlý olunamazsa, traksiyon, abduktor kaslarda tenetomi, anestezi altýnda kapalý redüksiyon ya da gerekirse açýk redüksiyon uygulanýr.

Pavlik Bandajý ilk seçilecek tedavi yöntemidir.

Von Rosen (abduksiyon) splinti

Frejka yastýðý

Triple diapers

Ilfeld splinti

6 ay-2-4 yaþ arasýnda: Temel olarak iki yöntem uygulanýr:

Kapalý redüksiyon: Genel anestezi altýnda uygulanýr. Redüksiyondan sonra “human” pozisyonunda (yaklaþýk 100 derece fleksiyon ve kontrollü abduksiyon) alçý uygulanýr. 3 ay alçýda tutulduktan sonra radyolojik kontrol yapýlarak alçý sonlandýrýlýr.

Açýk redüksiyon: Yukarýdaki yöntemler ile baþarýlý olunamazsa, cerrahi olarak açýk redüksiyon uygulanýr. Açýk redüksiyondan sonra 30 derece abduksiyon, fleksiyon ve iç rotasyonda iken pelvipedal alçý uygulanýr.

18 aydan sonra, pelvik osteotomiler (Salter) stabil bir kalça elde etmek için uygulanýr.

2-4 yaþtan sonra: Açýk redüksiyon tercih edilir. Asetabular osteotomiler ile baþ-asetbulum uyumu saðlanýr. Gerekirse femoral uyumu saðlamak için femoral osteotomiler uygulanabilir.