logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Doç.Dr. Ali ÖZNUR            

Güncelleme: 28.03.2012

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

DÝYABETÝK AYAK

Diabetus Mellitus (þeker hastalýðý) bir çok organý etkileyen bir hastalýktýr. Þeker hastalýðýna baðlý en sýk hastaneye kabul nedeni ayak enfeksiyonlarý ve ülserlerdir. Ayaktaki duyma hissinin azalmasý (nöropati) ve ayak þekil bozukluðu ülser geliþiminin asýl nedenidir. Ayaktaki kuruluða baðlý çatlaklar ve sonucunda enfeksiyonlar geliþebilir. Tüm diabetik hastalarýn % 25 nin hastaneye yatýrýlmasý gereken ayak enfeksiyonu geliþir ve bunlarýnda % 15 ne amputasyon uygulanýr. 

Korunma
Kan þekeri kontrolünün çok sýký yapýlmasý
Sigara içilmemesi
Ayak, kalorifer gibi sýcak yerlere temas ettirilmemeli
Çýplak ayakla yürünmemeli
Ayakkabý giyilmeden önce içinin elle yabancý cisim varlýðý açýsýndan kontrol edilmeli
Açýk ayakkabýlar veya parmak arasý terlikler giyilmemelidir
Beyaz çorap giyiniz ve çoraplar da yýrtýk olmamasýna dikkat ediniz. Sýký elastik bantlarý olan çoraplar giymeyiniz.
Kýþýn yün çoraplar giyerek soðuktan etkilenmeyi azaltýnýz. Koruyucu ayakkabýlar giyerek yaðmur ve kardan ayaðýn ýslanmasýný engelleyiniz.

Ayaklar hergün yýkanmalý ve kurulanmalýdýr (özellikle parmak aralarý)
Ayaklarýnýzý yýkamak için kimyasal maddeler veya güçlü kimyasal antiseptikler kullanmayýnýz
Kuruluk ve çatlaklarý önlemek için nemlendiriciler kullanýlmalýdýr
Ayaktaki nasýrlar için bandlar veya flasterler kullanmayýnýz, cildinizde soyulma ve yaralara yol açabilir.

Týrnaklar çok kýsa kesilmemelidir, görme sorunu olanlar yakýnlarýndan veya doktorundan yardým istemelidir
Ayaktaki her türlü yara için zaman geçirmeden doktora baþvurulmalýdýr. Diabetik yaralar koruyucu duyunun az olmasý veya hiç olmamasý nedeni ile genellikle aðrýsýzdýr. Hastalar ve yakýnlarý yaranýn aðrýsýz olmasý nedeni ile kendileri tedaviyi üstlenirler veya doktora geç baþvururlar.

Diabetik yaralarýn özellikle damarsal sorunu olanlarda veya yeterli tedavi görmemiþ olanlarda günler içinde ciddi ilerleme gösterdiði bilinmelidir.

Þeker Hastalýðýna Baðlý Geliþebilecek Ayak Sorunlarý
Diabetik ülser: Aþýrý basýnca baðlý cilt ve cilt altý dokusunun kaybý
Nöropati: Sinir hasarýna baðlý duyma, motor (kaslarda ve eklemlerde geliþen deðiþiklikler) ve otonomik (terleme yetersizliði ve çatlaklar) sistemde geliþen hasardýr
Osteomyelit (kemik iltihabý): Yüzeydeki ülserin derinleþip kemik enfeksiyonuna yol açmasý
Charcot eklemi: Özellikle 10 yýldan fazla diabeti olan hastalardaki ciddi eklem hasarý ve ayak þekil bozukluðu karakterizedir. Sýklýkla taný konulmasý geçikir ve enfeksiyon ön tanýsý ile antibiyotikler kullanýlýr.
Amputasyon: Enfeksiyon ve dolaþým yetersizliðine baðlý parmak veya ayaðýn kesilmesi iþlemi

AYAK ÜLSERLERÝ (ÝYÝLEÞMEYEN YARA) VE TAM TEMASLI ALÇI (TOTAL CONTACT CAST)
Diabetik hastalar çeþitli nedenler ile ciddi sorunlarla karþýlaþabilir. 
- Nöropati (özellikle az hissetme )
- Vasküler hastalýklar (damarsal)
- Ýnfeksiyona direncin azalmasý
Nöropati sonucu parmak kaslarýnda kýsalma ve parmak þekil bozukluklarý (pençe parmak) geliþir. Pençe parmak ayakkabý içinde basýya baðlý ilk önce kýzarýklýk takibende yara açýlmasýna kadar uzanan bir süreci baþlatabilir.
Az hissetmeye (duyusal nöropati) baðlý basit yaralar takiben derin ülserlere yol açar.
Ayakta þekil bozukluðunun ikinci nedeni ise Charcot eklemi olarak bilinir. Bu durumun geliþiminde: nöropati veya , koruyucu duyunun (protective sensation) azalmasýna baðlý ayðýn mikro-travmalar neden ile þekil bozukluðuna uðramasý (deformasyon) ve kýrýklarýn geliþmesidir. Ayaktaki þekil bozukluðuna (genellikle rocker-bottom) yürüme sýrasýnda birim alana binen yüklerin artmasýna baðlý (kemik çýkýntýlara baðlý) yaralar geliþir. 
Tam temaslý alçý, Charcot ekleminin geliþmekte olduðu erken dönemde, þekil bozukluðunu önlemek için oldukça yararlýdýr. Ayak tabanýnda iyleþmeyen yara geliþen hastalarda ayný yöntem ile tam temaslý alçý uygulamasý, yük dagýlýmýný düzelttiði için etkindir.
Bu alçýnýn uygulanacaðý kiþilerde damarsal sorun olmamalýdýr, Alçýnýn uygulamasý diðer alçýlara göre deðiþiklik gösterir ve teknik olarak zordur. Sadece bu konuda deneyimli ortopedik cerrahlar tarafýndan yapýlmalýdýr. 


Bu Soru 2378 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..