logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Doç.Dr. Alper KAYA            

Güncelleme: 28.03.2012

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

Ön çapraz bað yýrtýðýnýn bulgularý nelerdir?
  Ön çapraz bað yýrtýldýðý anda kanamaya baðlý olarak diz ekleminde kan birikmesi ve þiþlik olur. Aðrý belirgindir ve diz hareketleri çok zordur. Genellikle üzerine yük vermek aðrýlýdýr. 
Yaralanmanýn ilk döneminden sonra, birkaç hafta içinde þiþliðin azalmasýna baðlý olarak aðrý azalýr ve hareketler kýsmen kazanýlmaya baþlanýr. Ýleri dönemde ise dizde boþluk hissi, hareket veya yürüme sýrasýnda dizin kendiliðinden dönmesi görülebilir. Eþlik eden menisküs yýrtýðý varlýðýnda ise takýlma, kilitlenme gibi bulgular olabilir.


Ön çapraz bað yaralanmasýndan sonra ne yapýlmalýdýr?
 Diz bölgesindeki yaralanmalardan sonra ilk olarak buz uygulanmasý kanamanýn miktarýný ve dolayýsýyla þiþliði azaltýr. Yaralanmanýn olduðu gün veya hemen sonrasýnda hastaneye baþvurulduðunda hastanýn öyküsü ve yapýlabildiði kadar muayene ile ön çapraz bað yýrtýðý tanýsý konursa yine buz uygulamasýna devam ettirilir, bandaj veya dizlikle diz hareketleri sýnýrlandýrýlýr ve bir süre istirahate alýnmasý saðlanýr.
Yaralanmanýn ilk dönemi geçtikten sonra (1-3 hafta) yeniden muayene edilerek taný kesinleþtirilir ve tedavi için karar verilir.

Ön çapraz bað yýrtýðýnda tedavi mutlaka ameliyat mýdýr?
Hastanýn yaþý, iþlevleri, þikayetleri ve beklentileri tedavi için önemlidir. Eþilk eden menisküs  veya kýkýrdak yaralanmasý varlýðýnda cerrahi tedavi düþünülmelidir. Genç hastalar daha aktif ve hareketli olduklarýndan bað yýrtýðýndan daha olumsuz etkilenirler. Günlük iþlevlerde dizde dönme ve boþluk hissi sýk gerçekleþir. Ayrýca zaman geçtikçe ön çapraz baðýn iþlevsiz olmasý nedeniyle dizin sabitliðinde azalmaya baðlý olarak kýkýrdak aþýnmasý (kireçlenme) geliþme olasýlýðý artar. Dolayýsýyla genç hastalarda ameliyatla tedavi öncelikle düþünülmelidir.
Ýleri yaþlardaki hastalarda ise yine beklentiler ve hastanýn aktivitesi göz önüne alýnarak tedaviye karar verilir. Örneðin 50 yaþýnda, hergün düzenli yürüyüþ yapan, aralýklý spor yapan, aktif çalýþan ve dizindeki sabitliðin azalmasý günlük hayatýný olumsuz etkileyen bir hastada da cerrahi tedavi yapýlabilir. Ayný yaþlarda olup da daha sakin bir yaþantýsý olan, hareketi daha az, spor yapmayan ve günlük iþlevlerinde baðýn yokluðundan olumsuz etkilenmeyen bir hastada egzersiz ve fizik tedavi ile diz bölgesinin güçlendirilmesi ile sorunsuz yaþamaya devam edilebilir.

Ön çapraz baðýn ameliyatý nasýldýr                                                                                 Bað yýrtýðý uç uca dikilebilecek bir yýrtýk þeklinde deðildir. Dolayýsýyla cerrahi tedavide baðýn yeniden yapýlarak onarýlmasý söz konusudur. Bunun için hastanýn kendisinden veya kadavra dokularýndan steril edilerek özel þartlarda alýnan baðlar kullanýlabilir. Daha çok hastanýn kendisinden alýnan baðlar kullanýlmaktadýr. 
Günümüzde ön çapraz bað onarýmý ameliyatý artroskopik (kapalý) yöntemle yapýlmaktadýr. Uygun kalýnlýk ve uzunlukta alýnan bað diz eklemini oluþturan iki kemiðin içinde açýlan tünellerden geçirilerek kemiklere çeþitli metal ve metal olmayan materyallerle tespit edilir.


Ameliyattan sonra neler yapýlmalýdýr?
Bað onarýmý ameliyatý sonrasý uygulanan yönteme göre hastaya dizlik verilebilir. Ýlk günlerde buz uygulamasý yapýlýr.  Eklem hareketlerini kazandýrmaya yönelik egzersizlere baþlanýr. Yine uygulanan yönteme göre koltuk deðneðiyle yük verdirilerek veya verdirilmeyerek yürüme saðlanýr. 
Ameliyattan bir süre sonra ön çapraz bað onarýmý sonrasý özel bir rehabilitasyon programý (fizik tedavi) uygulanýr. Rehabilitasyon, tedavinin önemli bir basamaðýdýr, uygulanmadýðý taktirde sadece cerrahi tedavi ile baþarý mümkün olmayacaktýr. Rehabilitasyonun süresi uygulanan yönteme, cerrahýn tercihine ve rehabilitasyon merkezinin programýna göre deðiþkenlik gösterebilir.
Genellikle hastanýn ameliyattan 4-6 hafta sonra koltuk deðneðini býrakarak yürümesi, iþine gitmesi mümkün olur. Ancak koþma, aðýr sporlarý yapma gibi aktiviteler ancak 6-9 ay sonra mümkün olabilir. Profesyonel sporcularda uygulanan rehabilitasyon ve sahaya dönme zamaný farklýlýklar gösterir.


Bu Soru 3262 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..