Glokomda bilimsel olarak etkinliði kanýtlanmýþ olan yegane tedavi yöntemi göz tansiyonunun düþürülmesidir. Göz tansiyonunu ne kadar çok düþürürsek görme siniri üzerindeki baskýyý o oranda azaltýr ve sinir hücrelerini o ölçüde daha iyi korumuþ oluruz. Göz tansiyonunu düþürme yöntemleri arasýnda en fazla etkili olaný ameliyat tedavisidir. Ýlaç tedavisi ile (göz damlalarý) göz tansiyonunu en çok % 40 oranýnda (ki; bu deðere ulaþmak için en az iki farklý damlanýn birlikte kullanýlmasý gerekir, bir adet damla en fazla % 25-35 oranýnda düþürür) düþürmek imkanýmýz olabilmektedir. Bu nedenle, örneðin tedavi öncesi göz tansiyonu 50 mmHg olan bir hastanýn hedef tansiyon olan 15 mmHg’ya sadece damla tedavisi ile ulaþmasý mümkün deðildir. Ameliyat tedavisi göz tansiyonunda ortaya çýkan ve günün deðiþik saatlerinde görülen tansiyon yükselmelerini önlemek için damla tedavisine göre çok daha etkilidir.

Glokom ameliyatýnda gözü terk edemeyen sývýyý boþaltmak için bir kanal açýlmaktadýr.

Glokom ameliyatlarýnýn en sýk uygulananý trabekülektomidir, burada normal kanallardan gözü terk edemeyen sývýnýn daha rahat boþalmasý için farklý bir yol (kanal yada valv) oluþturulmaktadýr. Ameliyat sahasý gözün beyaz ve renkli dokularýnýn birleþim yerinde ve üst kýsýmda yer alýr. Normalde üst göz kapaðý tarafýndan örtülmüþ olduðu için dýþardan bakýldýðýnda fark edilmesi mümkün deðildir, kapak elle tutulup göz aþaðýya baktýrýlýnca gözün beyaz kýsmýnda hafifçe kabarýklýk yaptýðý için ayýrt edilebilir.

                                                                                                                                     Bu kanalýn optimum bir geniþlikte açýlmasý baþarýlý bir ameliyat için çok önemlidir; çok geniþ ise göz tansiyonunun aþýrý miktarda düþmesine, küçük olmasý ise göz tansiyonunda istenen düþüþün elde edilememesine neden olur. Özellikle ameliyat sonrasý erken dönemde göz tansiyonunun çok düþük seyretmesi ameliyat olan gözde kanama ve görme bulanýklýðý gibi bazý sorunlara neden olmakta ve hastanýn memnuniyetini önemli oranda azaltmaktadýr.        

Uygun teknikler kullanýlarak yapýlan ameliyatlar son derece etkili ve güvenlidir.

Ben glokom ameliyatlarýnda özellikle iki noktaya özen gösteriyorum; ameliyattan sonra erken dönemde göz tansiyonunu çok fazla düþürmemek ve geç dönemde açýlan kanalýn kapanmasýný önlemek. Göz tansiyonunun aþýrý düþmesini önlemek için sývýnýn kontrollü bir þekilde boþalmasýný saðlamak gerekiyor, bu nedenle kanalý bir valv þeklinde hazýrlýyorum (bu sayede göz tansiyonu yükseldiðinde valv açýlýyor, düþünce kapanýyor). Ayrýca ameliyatta koyduðum dikiþleri göz tansiyonunun seyrine göre alýp açtýðým kanalýn etkinliðini aþamalý bir þekilde ayarlayabilmekteyim. Geç dönemde kanalýn kapanmasýný önlemek için de Mitomisin dediðimiz bir kanser ilacýný düþük dozda ameliyat sahasýna uyguluyorum ve bir süre bekledikten sonra yýkayarak uzaklaþtýrýyorum. Bu ilaç kanalý kapatan tamir edici hücreleri engelleyerek ameliyatýmýzýn uzun süre istediðimiz gibi çalýþmasýný saðlamaktadýr.

Glokom tedavisi için bundan 10 yýl kadar önce kullandýðýmýz göz damlalarý çok fazla etkili deðildi. Bu nedenle, glokom hastalarýnýn büyük bölümü önce ilaç tedavisine baþlasa da; kýsa bir süre sonra ameliyat olmaktaydý. Ancak 1996 yýlýnda kullanýlmaya baþlanan prostaglandin grubu ilaçlar bu durumu önemli oranda deðiþtirdi, göz tansiyonunda daha etkin bir düþüþ saðladýklarý için hastalarýn önemli bir bölümüne yaklaþýk on yýllýk bir süre için ameliyat yapýlmadan göz tansiyonunu kontrol altýnda tutma imkaný saðladýlar. Dolayýsýyla toplam glokom ameliyatý sayýsý ve yapan hekim sayýsý önemli oranda azaldý. Günümüzde bu ilaçlara ilk önce olumlu yanýt vermiþ olan hastalarýn önemli bir bölümü artýk kontrolden çýkmýþ olup bunlarýn ameliyat olmasý gereklidir, ancak bu arada hekimlerin tecrübeleri azaldýðý için ameliyattan çekinmekte ve hastalarýna damla ile tedaviye devam etmelerini tavsiye edebilmektedirler. Bu da hastalarýn nezdinde glokom ameliyatlarýnýn çok tehlikeli olduðu gibi asýlsýz inanýþlara ile ameliyattan korkup kaçmalarýna ve sonuçta görme fonksiyonlarýnda azalmaya neden olmaktadýr.  

Uygun teknik kullanarak ve yukarda belirtildiði gibi önlemler alýnarak yapýlan glokom ameliyatlarýnda baþarý oraný çok yüksektir. Yan etki olasýlýðý da oldukça azdýr. Ben hastalarýma özellikle enfeksiyon ve kanama gibi yan etkiler hakkýnda bilgi veriyorum. Enfeksiyon ihtimali yaklaþýk binde bir oranýnda (katarakt ameliyatý ile ayný) olup ameliyat sonrasý geç dönemde de bazen görülebilmektedir. Özellikle geç enfeksiyonun önlenmesi için ameliyat sýrasýnda bazý önlemler almaktayým. Kanama çok sýk olmayarak karþýmýza çýkmaktadýr, ancak genellikle kendiliðinden temizlenmektedir. 

Burada bilinmesi gereken önemli bir husus vardýr: glokom ameliyatlarý ile bozulmuþ olan görme yeteneði tekrar arttýrýlamaz, çünkü ölmüþ olan sinir hücreleri kendilerini yenileyememektedirler. Biz ameliyat yaparak ve göz tansiyonunu istenen seviyeye düþürerek sadece sað kalmýþ sinir hücrelerinin hasar görmesini önlemekte ve uzun dönemde görmeyi koruyarak körlüðü önlemekteyiz. Bu itibarla glokom ameliyatý görmeyi önemli oranda arttýran katarakt ameliyatýndan çok farklý olup hatta erken dönemde sulanma ve gözlük numaralarýndaki deðiþikliðe baðlý olarak görmeyi geçici olarak azaltabilmektedir.

Bazý hastalarda ameliyattan belli bir süre sonra katarakt geliþebilmektedir, ancak bu önemli bir sorun teþkil etmez; çünkü günümüzde katarakt ameliyatlarý artýk son derece güvenli bir þekilde yapýlabilmektedir.

Sonuç olarak söylenmesi gereken þudur; birden fazla göz damlasý kullandýðý halde göz tansiyonu istenildiði kadar düþmeyen, görmesi giderek azalan gözlerde mutlaka ameliyat yapýlmalýdýr. Eðer hastaya bu yakýnmalarý olduðu halde yine damla tedavisine devam etmesi söyleniyorsa, baþka bir glokom uzmanýnýn görüþlerine baþvurulmalýdýr.