Sarý nokta hastalýðýnda, göz içine iðne tedavisi uygulamasý ülkemizde onaylanmýþtýr. Göz içine iðne yoluyla verilen pegaptanib, bevasizumab ve ranibizumab anti-VEGF ilaç tedavilerinin, sarý nokta hastalýðýnýn ýslak tipinin tedavisinde kullanýlmasý önemli bir geliþmedir. Aslýnda, göz içine ilaç enjeksiyonlarý (antibiyotikler ve kortizon) göz iltihaplarýnda 35 yýlý aþkýn bir süredir kullanýlmaktadýr. Fakat, sarý nokta hastalýklarýnda yeni damar geliþimini ve sarý nokta kalýnlaþmasýný engelleyen anti-VEGF ilaçlarýn kullanýlmasý ise yeni ve çýðýr açan bir buluþtur.

1-Pegaptanib (Ticari adý: Macugen)

2-Bevacizumab (Ticari adý: Altuzan, Avastin)

3-Ranibizumab (Ticari adý: Lucentis)

VEGF, göz arkasýndaki hücreler tarafýndan hastalýk durumunda salgýlanan ve yeni damar oluþturan bir proteindir. Anti-VEGF ise yeni damar oluþumunu engelleyen VEGF’e karþýt olan baþka bir proteindir. Anti-VEGF proteinlerinden avastin ve lucentis antikordur. VEGF’e baðlý geliþen yeni damarlar (neovaskülarizasyon) kanama ve doku kalýnlaþmasýna neden olduðundan yaþa-baðlý sarý nokta hastalýðý, diabete baðlý að tabakasý hastalýðý (diabetik retinopati) ve retina damar týkanýklýklarýnda körlüðe yol açmaktadýrlar. Anti-VEGF ilaçlarý ise bu hastalýklarýn tedavisinde kullanýlmaktadýr.

Pegaptanib, bevacizumab veya ranibizumab ilaçlarýndan herhangi birisi göz içine enjeksiyon yoluyla verilir. Göz, uygulama sýrasýnda damla anestezisiyle uyuþturulur. Hasta, uygulama sonrasý koruyucu antibiyotik içeren göz damlalarý verilerek iþlemden bir gün ve 4 ila 6 hafta sonra kontrole gelmek üzere evine gönderilir. Ýþlem, steril koþullarda yapýlýr, kýsa süreli ve aðrýsýzdýr. Yan etkileri; gözde kýzarýklýk, aðrý, sulanma, nadir olarak ta gözde iltihap ve kanamadýr.

Göz arkasýnda yeni damar oluþumunu engelleyen bir anti-VEGF ilacýdýr. Pegaptanib’in, diðer anti-VEGF ilaçlarýndan olan bevasizumab ve ranibizumab’tan farký genetik mühendisliðinin sonucu üretilen bir çeþit protein (aptamer) oluþudur. Son çalýþmalar, pegaptanib ilacýnýn bevasizumab ve ranibizumab ilaçlarýna göre daha yavaþ etkili olduðunu göstermiþtir.

VEGF proteinine karþý bir antikordur. Etkinlik yönünden ranibizumabla bir farký olmadýðý bildirildiðinden, sarý nokta hastalýðýnýn ýslak tipinde ve makula ödemi tedavilerinde sýk olarak kullanýlmaktadýr.  Kalýn baðýrsak kanserleri tedavisinde de kullanýlýr. Ülkemizde, ABD ve Avrupa ülkelerinde ýslak tip makula hastalýklarýnýn tedavisinde de göz içine ilaç enjeksiyonu þeklinde yaygýn olarak kullanýldýðý bilinmektedir.

Anti-VEGF ilacý olup, bileþimi bevacizumab gibi antikordur. Uygulamasý aylýk aralarla ýslak tip yaþa-baðlý makula dejeneresansýnda yapýlýr. Uygulanan hastalarýn %90’ýnda görmeyi koruduðu bildirilmiþtir. 2006 yýlýnda yayýnlanan bir makaleye göre ýslak tip sarý nokta hastalarýnda kullanýmý fotodinamik tedaviye göre daha iyi sonuçlar vermektedir.

Yaþa-baðlý sarý nokta hastalýðýnýn ýslak tipinde kullanýlmaktadýr. Retina damar týkanýklýklarýnda ve þeker hastalýðýndaki sarý nokta ödemi (kalýnlaþmasý) tedavisinde kullanýmý olumlu sonuç vermektedir. Sarý nokta altýndaki yeni damar oluþumu yapan diðer göz hastalýklarýnda da kullanýlabileceði bildirilmiþtir.

Bu ilaçlar göz içine (intravitreal), iðne yoluyla verilmektedir. Göz içine dört-altý hafta aralýklarla enjekte edilen ilaçlar, sarý noktadaki yeni damar geliþimini durdurarak ve sýzýntýyý azaltarak görme kaybýný engellemektedir.

Her tedavi yönteminde olduðu gibi anti-VEGF ilaç enjeksiyonu tedavisinde, nadir de olsa bazý komplikasyonlar ortaya çýkabilir. En önemli komplikasyonu endoftalmidir (göz içi iltihabý) ve ilaç verilenlerin 1%’inde gözlenmiþtir. Ayrýca, az oranda geçici göz içi basýncý yükselmesi, katarakt ve retina dekolmaný gibi riskleri bulunmaktadýr.

Islak tip sarý nokta hastalýðýnda göz içine ilaç enjeksiyonu tedavisinin amacý nedir?

Makula hastalýklarýndaki diðer tedavi yöntemlerinde olduðu gibi göziçine iðne tedavisindeki amaç, sarý nokta hastalýðýnýn durdurulmasýdýr. Bu nedenle görme kaybýnýn ve görme kalitesindeki bozulmanýn engellenmesi nihai hedeftir.

Evet, ilaçlar Saðlýk Bakanlýðýndan ruhsat almýþ olup uygulanmaktadýr.

Evet, göziçine iðne tedavisinin fotodinamik tedaviye üstünlüðü, daha çok ýslak, gizli yapý gösteren ve geniþ kanamalý sarý nokta hastalarý için tercih nedeni olmasýdýr.

Evet, bu konuda karar doktor tarafýndan verilir. Uygun olgularda, ayný zamanda veya belirli aralýklarla uygulanabilir.

Kortizon türevlerinden olan triamsinolon, göziçine enjeksiyon yoluyla sarý nokta hastalýðýnýn ýslak tipinde uygulanabilir. Diðer bir aniti-VEGF ilacýnýn etkilemediði hastalarda alternatif tedavi yöntemlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Fakat, kortizonun glokom ve katarakt hastalýklarýna neden olabileceði hastaya detaylý bir þekilde açýklanmalýdýr.

Sarý nokta hastalýðýnýn kuru tipindeki hastalarda kanýn filtre edilmesi esasýna dayanýr. Reoferezis tedavisinde, LDL kolesterol, fibrinojen alfa-2-makroglobulin gibi maddelerin kandan temizlenerek sarý nokta arkasýndaki mikrodolaþýmýn arttýðý düþünülmektedir. Bu tedavi yöntemi 3.faz çalýþma aþamasýnda olup henüz FDA tarafýndan onaylanmamýþtýr.Göz içine iðne tedavisinin alternatifi deðildir.