Astým, dýþ ortamda bulunan çeþitli alerjenler 

dumaný, duygusal faktörler, egzersiz, soðuk havaya maruz kalma gibi tetikleyici faktörlere karþý, havayollarýnýn (bronþlarýn) daralmasý ile kendisini gösteren ve ataklarla seyreden kronik bir akciðer hastalýðýdýr.

Ataklar dýþýnda çoðu kez hiçbir yakýnmasý olmayan hastada atak sýrasýnda nefes darlýðý, öksürük, hýþýltýlý solunum, güçlükle balgam çýkarma, göðüste sýkýþýklýk hissi gibi belirtiler vardýr ve bu belirtilerin þiddeti hastadan hastaya çok büyük deðiþiklikler gösterebilir. Ataklar genellikle gece sabaha karþý ortaya çýkar, kendiliðinden veya ilaç kullanarak geriler ve kaybolur ancak yeni bir atakla tekrar ortaya çýkar. Tedavi görmemiþ ya da düzensiz tedavi görmüþ olgularda, zamanla atak sýklýðý ve þiddeti artar. Bu hastalarda, nefes darlýðý, hýþýltýlý solunum ve göðüste sýkýþýklýk hissi gibi belirtiler süreklilik kazanabilir.

Astýmýn görülme sýklýðý, ülkeden ülkeye deðiþmekle birlikte yaklaþýk olarak 10%-15% kadardýr ve geliþmiþ ülkelerde oranýn daha yüksek olduðu bilinir.

 alýnabilir. Genetik faktörlerden en önemlisi alerji varlýðýdýr. Alerji genetik geçiþ gösterir. Bu geçiþten sorumlu bazý genler tanýmlanmýþtýr. Çevresel faktörler ise alerjenlere, mesleksel bazý toz ve kimyasal maddelere, sigara dumanýna ve hava kirliliðine maruziyet; sýk sýk viral üst solunum yolu enfeksiyonlarý geçirmek olarak sýralanabilir. Yapýlan çalýþmalarda tüm dünyada astýma en sýk neden olan alerjenin ev tozu akarlarý olduðu görülmüþ ve bu durumun yaþamýn baþlangýcýnda, yani bebeklik döneminde evde yoðun olarak ev tozu akarlarýna maruz kalmanýn sonucu olduðu anlaþýlmýþtýr. Yine çevresel faktörlerde sigara dumanýna maruz kalma son derece önemlidir. Örneðin gebelik döneminde sigara içen annelerin, çocuklarýnda astým ve diðer solunum sistemi hastalýklarýnýn daha sýk görüldüðü saptanmýþtýr. Sigara ayný zamanda ortamda bulunan alerjenlere karþý duyarlýlýk geliþmesine sebep olmaktadýr.

Astým, karakteristik olarak ataklar halinde seyreden; nefes darlýðý, göðüste sýkýþýklýk hissi, hýþýltýlý solunum, öksürük, zor çýkarýlan çok koyu, sert ve yapýþkan balgam gibi yakýnmalara neden olan akciðer hastalýðýdýr. Hastalarýn birçoðunda astýmla birlikte alerjik rinit (saman nezlesi, alerjik nezle), sinüzit, alerjik konjonktivit (göz alerjisi), egzama gibi hastalýk öykülerinin de olduðu saptanýr. Yine hastalarýn ataklarý ile ilgili özellikler sorgulandýðýnda, bunlarýn çoðu kez gecenin ilerleyen saatlerinde ve sabaha karþý ortaya çýktýklarý veya tetikleyen faktörlerle (alerjen, soðuk hava, kirli hava, sigara dumaný) karþýlaþma durumunda geliþtikleri anlaþýlýr.

Ataklarýn þiddeti sadece hafif bir öksürükten, yoðun bakýma yatmayý gerektirecek ciddi solunum yetersizliðine kadar çok geniþ bir yelpazededir. Ataklar kendiliðinden gerileyebilir ya da geçebilir ancak hasta çoðu kez astým ilaçlarýný kullanarak rahatlar. Atak sýrasýnda astým tanýsý koymak hekim için kolaydýr çünkü hastalýðýn karakteristik muayene bulgularý vardýr. Atak dýþýnda ise hastalýðýn öyküsü hekimi astým tanýsýna yönlendirir. Taný için hastadan akciðer grafisi, solunum fonksiyon testleri, alerji testi, bazý kan tetkikleri istenilir. Genellikle, atak dönemi dýþýnda akciðer grafisi ve solunum fonksiyon testleri normaldir. Alerji testlerinde ise ev tozu akarlarý, aðaç, çiçek, tahýl polenleri, evcil hayvan tüy ve epitelleri gibi alerjenlere karþý reaksiyon görülebilir.

Astým; hastalýk çok ilerleyip geri dönüþümsüz safhaya girmediði sürece kolaylýkla kontrol altýna alýnýp tedavi edilebilen bir hastalýktýr. Astým tedavisinde kullanýlan ilaçlar temel olarak solunum yoluyla alýnýr ve bu ilaçlar 2 grupta ele alýnabilir. Birinci grupta semptom giderici yani hastayý rahatlatýcý ilaçlar yer alýr. Bunlar yine solunum yoluyla kullanýlan ilaçlardýr ve atak belirtileri ortaya çýktýðýnda hekimin önerdiði þekilde kullanýlýr. Etkileri 1-2 dakika içerisinde baþlar ve hastanýn nefes darlýðý, hýrýltýlý solunumu, öksürüðü azalýr ya da kaybolur. Semptom giderici ilaçlarýn genellikle hastalýðý tedavi etme ya da kontrol altýna alma gibi etkileri yoktur. Ýkinci grupta ise hastalýðý tedavi eden ya da bir baþka deyiþle kontrol altýna alan ilaçlar yer alýr. Bunlarýn büyük bir kýsmý solunum yoluyla kullanýlmakla beraber tablet yada enjektabl bazý ilaçlar da, gerektiðinde bu amaçla kullanýlabilir. Hastalýðýn seyri ve hastanýn yaþam kalitesi temel olarak bu ilaçlar ile belirlenmektedir. Düzenli tedavi gören hastalarýn büyük çoðunluðunda, astým yaþamý olumsuz yönde etkilemez. Ancak eksik ya da düzensiz tedavi veya bilinçsiz ilaç kullanýmý, hastalýðýn giderek ilerlemesine, atak sýklýk ve þiddetinin artmasýna ve nihayetinde hastanýn sürekli ataktaymýþ gibi nefes darlýðý ve diðer þikayetlerle yaþamasýna neden olur.