Genel Bilgiler
AYRILIK SONRASI NASIL TOPARLANIRIM?
Ýliþkiler bitmeden önce görüþmeler azalýr baðlarda zayýflama baþlar.bu baðlar sosyal, duygusal, fiziksel ve zihinsel baðlardýr. Baðlar ile ilgili olarak önce fiziksel bað azalýr sonra ortamdan uzaklaþma ile sosyal bað zayýflar sonra duygusal ve zihinsel baðlar zayýflar. Fiziksel bað, dokunma aðýrlýklýdýr. Zaten ilk kopuþ göstergeleri bunlarýn azalmasý ile simgelenir. Sonrasýnda ortak paylaþým alanlarýnda azalma olur. Hem mekan hem de paylaþým olarak daralma görülür. Duygular 3.aþama iken en son kalpte deðil zihinden çýkar. Duygularýnýzýn halen devam etmesi aslýnda halen aklýnýzda bitiremediðiniz veya cevaplayamadýðýnýz (yanlýþ cevap dahil) sorularla alakalýdýr.
Ölmüþ iliþkide mutlaka otopsi yapmalýsýnýz.(fýsher)
Ayrýlýk veya boþanmalar sonrasý görülen temel duygu ve düþüncelerin baþýnda inkar vardýr.
Ýnkar: Olamaz böyle bir þey, bu gerçek deðil, bana bunu yapamaz gibi düþüncelerdir. Bu inkar süresi en hassas ve en zor adýmdýr. Bu adým aþýldýktan sonrasý daha kolaydýr. Biz danýþmanlar için ilk aþama zor aþamadýr. Kabullenmek, inkarý aþmak ile baþlar. Bunun yanýnda sadece reddetmek deðil, hiç bir þey olmamýþ gibi davranmak, çok iyi hissetmek de inkarýn yansýmasýdýr. Bu duygularýn olmasý kiþinin kendini tanýmamasýnýn sonucudur. Duygusunu tanýmayan atlattýðýný sanýr. Her kayýptan sonra acý yaþanmýyorsa bu bir inkardýr. Babasýný kaybedenin gülmesi veya bir þey olmamýþ gibi davranmasý gibi.
Bazen kiþi inkarý boþluktan dolayý yapar. Çünkü kabul ederse kaybý hissedecektir. Yani onunla ayrýldýðýmý kabul edersem o zaman hissiz kalacaðým. Kýsacasý boþluk yaþamamak veya duygusuz ( acý veya mutluluk fark etmez) kalmamak için ya acýyý uzatýr ya da hiç bir þey olmamýþ gibi davranýr.
Bunun yanýnda inkarýn altýnda; bu acýyý veya üzüntüyü kaldýramamak, kendine güvenmediði içinde adým atamamak vardýr. Özetlersek inkarýn panzehiri olan KABULLENMEK aþamasý 1.aþamanýn baþarýsýdýr.
Ýnkardan sonra; kaygýlar, yalnýzlýk, çaresizlik, suçluluk ve öfke süreçleri vardýr. Kaygýlar daha çok ne olacak þimdi ile ilgili belirsizlik kaygýlarýdýr. Bu dönemde yalnýzlýk da kaygýyý arttýrýr.
DUYGULAR:
Ýliþki bittikten sonra duygularýnýzý tanýmalýsýnýz. Bu duygunuz her zaman özlem, sevgi, aþk olmayabilir. Duygu sadece pozitif deðildir. Nefret, öfke, intikam gibi duygularda devam ediyorsa ve yoðun ise halen eski eþinize/sevgilinize duygularýnýz devam etmektedir.
Güvensizlik, özgürlük isteði, ciddi iliþki istememek 1. Aþamada görülen temel yaklaþýmladýr.
Paçamýza yapýþan ALIÞKANLIKLAR
Ýliþki sürecinde yaþanan her þeyin ayrýlýk veya boþanma sonrasý býçak gibi kesilmesine alýþmak aðýrdýr. Bazen sanki partneriniz varmýþ gibi alýþkanlýklara devam edebilirsiniz. Çünkü hayatýnýzda biri çýkmýþ ve büyük bir boþluk oluþmuþtur. Elbette ne yapacaðýnýzý bilememek normaldir. Ama iliþki sürecinde yaptýklarýnýzý devam ettirmek yerine yeni þeyler koymak ve onu çaðrýþtýracak unsurlardan uzaklaþmak gereklidir.
Sevgi de alýþkanlýktýr. Fakat, özlemek aþk veya sevgi deðildir. Yani onu hatýrlamak özlemek olsaydý 17 aðustosta depremi hatýrladýðýmýzda depremi özlediðimiz anlamýna gelmeliydi.
SUÇLULUK:
Yeni trend kendini terk ettir ya da ilgini alakaný çek ve iliþkiyi çýkmaza sürükle ve bitsin taktiðidir. Bu sadece ayrýlmak isteyenin vicdan azabýný azaltýr ama bitiþ daha kötü ve uzundur.
Ýliþkilerde bitiþ de ayný baþlangýç gibi karþýlýklý konuþarak olmalýdýr. Çünkü her biten iliþkide biri daha kararlýdýr. Biri daha az ister. Biri daha az duyguludur. Hiçbir iliþki eþit bitmez. Hiçbir iliþki anlaþarak bitmez. Anlaþmak sadece iletiþimsel ve hukuksaldýr.
Eski eþ/sevgili sendromu:
Hala herkesi ona benzetiyor iseniz, halen gözünüz onu arýyor ise, hayatýnýzda yeni giren kiþiyi onula kýyaslýyor ve onu arýyorsanýz, onu sýk sýk hatýrlýyor ve fantezi kuruyorsanýz eski eþ sendromu devam ediyor.
Onun diz çöküp özür dilediðini hayal etmek, hatasýný kabul edip geri döndüðünü hayal etmek, baþýna kötü þeyler geldiðini görmek, size muhtaç olmasýný hayal etmek vb. gibi beklenti ve hayallere bitiþ sonrasý FANTEZÝ diyoruz. Ýliþkiyi kayýp, yenilgi, maðlubiyet veya baþarýsýzlýk olarak görenlerde bu fanteziler üst düzeydedir. Fakat unutmayýn ki bu fantezilerin gerçekleþme olasýlýðý çok ama çok düþüktür. Bu fantezileriniz sizin inkarýnýzýn yansýmasýdýr.
Bir iliþkiyi saðlýklý olarak bitirmek için:
- Kendinize zaman tanýmalýsýnýz.
- Bunun için kalbinizi ve zihninizi nadasa býrakmalýsýnýz.( iliþkisizlik)(1-3 yýl)
- Biten iliþkinin analizini yapmalýsýnýz. ( doðru analiz için terapist desteði önerilir.)
- Þu ana kadar okuduklarýnýzý devamlý olarak uygulamalýsýnýz.
- Hayatýnýzý doldurmak için yeni aktiviteler koymalýsýnýz.( iliþki hariç- o aktivite deðildir:))
Hem görüþüp hem bitirmeye çalýþmak:
Bir yandan görüþürken bir yandan bitirmek çok zordur. Bu hem günde 3 paket sigara içip bir yandan da sigarayý býrakmanýn aynýsýdýr. Görüþerek bitirmek sadece süreci uzatmaz tatsýz bitmesine de neden olur.
Acýsýz bitmek:
Acýsýz ayrýlýk olmaz. Her ayrýlýkta acý vardýr olmalýdýr. Canýnýz acýyacak ve siz bu acýya katlanmak ve bununla doðru yöntemler ile baþa çýkmak zorundasýnýz. Acý hissetmeden ayrýlmak için iliþki yaþanmamasý lazým. Yaþanan her iliþki süresi ve içeriði ne olursa olsun acý verir. Sadece miktarý ve etkisi farklýdýr.
Eski sevgili ile arkadaþ olmak:
Eski sevgili ile eðer duygusallýk ve derinlik oldu ise saðlýklý bir arkadaþlýk yaþanmaz. Her ne olursa olsun duygusal iliþkilerde objektiflik yaratýlýþýnýza ve formatýnýza aykýrýdýr. Ayrýca koskoca ülkede veya þehirde arkadaþ edinecek kimseyi bulamazdýnýz da eski sevgiliniz mi kaldý demek zorunda kalýrým. Bazý medyatik tipler, eski eþi ve onun eþi ile beraber tatile veya bara gidip bunu bir medeniyet olarak yansýtsa da aile ve iliþki terapisi açýsýndan bu saðlýklý deðildir. Toplumun dokularýnda bu yoktur. Ýçgüdüler ayrýca medeniyet deðildir.
FACEBOOKTAN SÝLEYÝM MÝ?
Eðer ayrýlýk taziyeniz yeni ise evet sileceksiniz. Bu zaten sizi inkar aþamasýnda ve yalnýzlýk aþamasýnda zorlar. Silmemeniz onun hala hayatýnýzda (sanal-reel fark etmez) olduðunu gösterir.
Ayrýca faceden silmek yetmez. Onu takip etmemek ve taciz etmemek de tedaviniz için zorunludur. Þimdi yeni ayrýldýnýz veya boþandýnýz. Ex aþkýnýzý takip ediyorsunuz. Onun her iletisi veya paylaþýmý sizi rahatsýz eder. Mutlu bir þey paylaþsa bensiz çok mutlu dersiniz. Hüzünlü bir þey paylaþsa hala beni unutamadý dersiniz. Yani ne yazar(paylaþýr)sa sizi etkileyecek ve kurmak istediðiniz dengenizi bozacaktýr. Ayrýca size belki mesaj verecektir ve bu sizi daha da zorda býrakacaktýr.
YENÝ ÝLÝÞKÝ ÝLE ESKÝYÝ KAPATMAK
Bu en saðlýksýz olandýr. Ýliþkisinin taziyesini tamamlamadan yeni iliþki yaþamak riski satýn almaktýr. Yani kalbiniz bardak, eski iliþkiniz ise dibinde az kalmýþ çaydýr. Siz çayý dökmeden kola içerseniz orta çýkacak þey, ne kola ne çay olacaktýr. Kendinizi resetlemeden yeni iliþki yaþarsanýz, yeni iliþkide GÜVEN sorunu hep sürecektir. Aidiyet sorunu yaþayacaksýnýz. Biz ikincil iliþki veya evliliklere TEPKÝSEL EVLÝLÝK/ÝLÝÞKÝ diyoruz. Önce çayý dökün, bardaðý temizleyin. Çayýn aðzýnýzdaki tadý da geçtikten sonra kana kana kola içebilirsiniz.
Yeni sevgili yapmak ancak yeni heyecan verir. Ama süresi kýsalýr. Onu bilinçaltýnýzda kýyaslarsýnýz, onu olduðu gibi kabul etmek size zor gelir.
Hemen sevgili yapmak, iyileþme ve taziye sürecini kaldýracak kadar güçlü olmadýðýnýzý-kendinizi güçsüz hissettiðinizi gösterir. Çivi çiviyi sökmez. Uygulamalý olarak da sökmüyor.
YENÝ ÝLÝÞKÝ
Yeni iliþki ancak enerjiniz olduðunda yürür ve ilerler. Daha doðrusu bir iliþki yaþanmaz –yürütülür. Yürütmek için enerjiye, enerji için ise güçlü bir dinamo veya yeni bir motora ihtiyacýnýz vardýr. Ya motoru yenileyin( kalp+beyin+beden) ya da yola çýkmayýn. Bozuk bir arabayla nasýl yola çýkýlmaz ise yenilenmemiþ bir ruh – beden ve akýl ile de yeni bir iliþkiye baþlanmaz. Siz kendi hayatýnýzýn sorumluluðunu tek baþýnýza alabileceðiniz zaman ancak bir iliþkiyi de yürütecek güce sahip olabilirsiniz.
Yeni bir iliþki için kelebeðin kozadan çýkmasý lazým. Kelebek uçma kývamýna gelmeden kozayý delip özgür olamayacaðý gibi, özgür olmadan yeni iliþkiniz olmaz. Yeni iliþki için özgür olmak, özgür olmak için ise güçlü olmak-güçlenmek lazým. Kozayý delen kelebek olmanýz dileðiyle
Serhat YABANCI
Aile-Evlilik-Ýliþki Terapisti