x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Tubal Faktör nedir?
Genel olarak tüplerin týkalý veya hasarlý olmasý sonucunda normal fonksiyon gösterememesine ve buna baðlý kýsýrlýða "tubal faktör" adý verilir.
Tüpler týbbi literatürde salpinx veya fallop tüpleri olarak da geçmektedir. Tüplerin týkalý olmasý problemine "tubal obstruksiyon" adý da verilmektedir.
Tüm infertilite (kýsýrlýk) nedenlerinin %20-25’ini tubal nedenler oluþturur.
Tüpler ne için gereklidir?
Gebeliðin oluþabilmesi için tüplerin açýk ve saðlýklý olmasý gereklidir. Oldukça hassas yapýdaki tüplerdeki bozulma yumurtanýn taþýnmasýný ve dolayýsýyla döllenme olayýný engelleyebilir. Bozukluk en uç kýsýmda oluþursa yumurtanýn yakalanýp tüp içine alýnmasý bozulabilir.
Tüplerdeki týkanýklýk neye baðlý olabilir?
Tupteki týkanýklýk genital yolla tüpe ulaþan infeksiyonlardan (Chlamidia gibi) kaynaklanabileceði gibi "appendisit" gibi karýn içindeki enflamasyon sonrasý yapýþýklýklar nedeniyle de meydana gelebilir. Ayrýca dýþ gebelik sonucunda hasta tüplerinden biri veya her ikisi de yitirilmiþ olabilir.
Tüplerdeki týkanýklýk nasýl tespit edilir?
Tüplerin açýklýðýnýn belirlenmesi için baþlangýçta "Histerosalpingografi (HSG)" adý verilen rahim filmi çekilir. Ancak bu filmde tüplerin açýk olmasý her zaman tüplerin iþlevsel olduðu anlamýna gelmez.
Tup ile çevre dokularý arasýndaki yapýþýklýklar veya tüp içerisindeki dokularýn daha önce geçirilen enfeksiyonlar veya cerrahi giriþimler nedeniyle az da olsa zedelenmesi ile tüplerin açýk olmasýna karþýn normal olarak fonksiyon göstermesini engelleyebilir. Bu nedenle tüplerin durumunu tam olarak gözlemleyebilmek için bazen "laparoskopi" gibi endoskopik taný yöntemlerine gereksinim duyulabilir.
Özellikle 35 yaþýna yaklaþan infertil kadýnlar Laporoskopik inceleme geciktirilmemelidir.
Tüplerdeki týkanýklýk ultrason ile görülebilir mi?
Hayýr. Tüplerdeki týkanýklýk yalnýzca HSG (ilaçlý rahim) filmi ve laporoskopi ile görülebilir.
HSG (Ýlaçlý film) yalnýzca indirekt bir method olarak fikir verici iken laporoskopi "direkt olarak taný koydurucudur". Ayrýca tüplerdeki týkanýklýklar endometriosis adý verilen bir probleme baðlý ise laporoskopi ile açýlma olasýlýðý da vardýr.
TÜPLERDE PROBLEMLER ve KISIRLIK (ÝNFERTÝLÝTE)
Normal þartlarda gebelik oluþumu için spermlerin tüplere ulaþmasý için tüplerin açýk olmasý gerekir. Tüpler açýk olmazsa yumurtalýktan atýlan yumurta tüpün içine alýnamaz ve sperm ile buluþamaz. Yani gebelik saðlýklý bir tüp ve saðlýklý bir tüp-yumurtalýk iliþkisini gerektirir. Aþaðýda kýsýrlýða sebep olabilecek tüp problemleri (tubal faktör) ele alýnmaktadýr.
Tüp Ýltihabý (Salpenjit)
Tüplerin týkanmasýna yol açan etmenlerin en bilinenleri enfeksiyonlar yani tüplerdeki iltihabi reaksiyondur. Özellikle klamidya ve ureoplazma gibi cinsel yolla bulaþan hastalýklar baþta olmak üzere, tüm genital sistem enfeksiyonlarý fallop tüplerinde kalýcý hasar veya týkanýklýk yapabilir.
Hidrosalpinks (hydrosalpinx) nedir?
Daha önce iltihabi bir nedenle tüplerinde týkanýklýk saptanan bazý hastalarda ultrasonografide veya laparoskopi sýrasýnda tüplerin içinde sývý birikimi olduðu görülebilir. Tüplerde sývý birikimine "hidrosalpinks" adý verilir.
Hidrosalpinks durumunda, tüp bebek uygulanmadan önce tüplerin ameliyatla alýnmasýnýn gebelik oranýný artýrdýðý görülmüþtür ve bu nedenle hidrosalpinksi olan hastalarda tüp bebek uygulamadan önce laparoskopik olarak tüplerin alýnmasý önerilmektedir. Çünkü hydrosalpinx içeriðinden salýnan toksik maddeler embrionun rahim içinde tutunmasýný engelleyebilir.
Endometriosis
Tüplerde kalýcý hasar býrakan bir diðer hastalýk grubu da "endometriozis" dir. Peritoneal Faktör ve Endometriozis bir çok nedenlerle infertilite sebebi olabilen bir rahatsýzlýktýr.
Hidrosalpinks, tüp kanalý boyunca sývý toplanmasýdýr. Nadiren nedeni bulunamaz. Genellikle enfeksiyonlara ikincildir. Tüp içinde toplanan sulu sývý, içerdiði zararlý maddeler nedeniyle de gebelik oluþumuna veya devamýna zarar verir niteliktedir.
Piyosalpinks (pyosalpinx) nedir?
"Piyosalpinks" tüp içinde cerahat (irin) toplanmasýdýr. Pyosalpinx ciddi bir durum olup acil tedavi, hastanede yatýþ ve gerekli hallerde ameliyat gerektirebilen bir enfeksiyondur.
Tubal Týkanýklýkta Tedaviler ve Ýzlenecek Yol...
Nedeni ne olursa olsun, tüplerin týkanýk olmasý gebelik oluþumunu engeller. Bazen tek tüp týkalýdýr. Diðer tüp saðlýklý ise bu durumda gebeliðe ulaþma þansý vardýr.
Her iki tüp de saðlýksýz veya hafif derecede hasar görmüþ ve týkalý ise gebeliðe ulaþmak için öncelikle mikro-cerrahi ile tüplerin açýlmasý (tubal reanastamoz) denenebilir.
Tubal týkanýklýðýn yerine ve hasta yaþýna baðlý olarak cerrahi þansý verilebilir.
Özellikle daha önce tüpleri baðlanmýþ hastalarda cerrahi tedavi sonrasý normal yollardan gebe kalabilme oraný oldukça yüksektir. Ancak tüp tahribatý fazla olan hastalarda ve týkanýklýðýn tüpün rahimden uzak olan bölümünde olmasý durumunda cerrahi ile baþarý þansý düþüktür ve tüp bebek uygulamasý ilk planda düþünülmelidir.
Ayrýca kadýnýn yaþýnýn ileri olduðu çiftlerde veya laporoskopide tüplerin açýlamayacak kadar zarar gördüðü anlaþýlmasý durumlarýnda cerrahi ile zaman kaybedilmesi yerine doðrudan tüp bebek uygulanmasý (ivf) yöntemi tercih edilmektedir.