Genel Bilgiler

Allerjik hastalýklar büyük oranda kalýtsal faktörlerle oluþan bir hastalýk grubudur. Allerji, organizmanýn deðiþik etkenlere karþý farklý bir tepki verme biçimidir. Allerjiye yol açan maddeler (allerjenler) solunum yolundan (akarlar, polenler, mantar sporlarý, hayvan tüyü v.b), aðýzdan (besin ve katký maddeleri, ilaçlar) ya da deriden (ilaçlar, böcek zehirleri) vücudumuza girebilirler. Allerjik hastalýklar içerisinde astým bronþiyale ve allerjik rinit en yaygýn olanlarýdýr. Atopik dermatit, ürtiker, böcek, besin ve ilaç allerjileri allerjik hastalýklar baþlýðý altýnda sayýlabilecek diðer büyük allerjik hastalýk gruplarýdýr.
Allerjik hastalýklarda aile öyküsü çok önemlidir. Hem anne hem de babada allerjik bir hastalýk varsa, allerjik hastalýk riski % 50-70’lere yükselmektedir.
Allerjik hastalýklarýn doðal seyri bebeklik yaþlarýnda ortaya çýkan besin allerjileriyle baþlar. Bunun en iyi örneði inek sütü allerjisidir. Daha sonra 2-7 yaþlar arasýnda en sýk bronþ allerjilerine, 7-8 yaþlardan itibaren de burun allerjilerine rastlarýz. Tüm bu hastalýklar birbirine dönüþebilir ve çoðu kez ayný kiþinin deðiþik yaþ dönemlerinde bu allerjik hastalýklarý birbirini takiben izlemek mümkündür.

Astým Bronþiyale
Astým bronþiyale her yaþta sýk görülen ve dolayýsýyla yaþam kalitesini, hastalarýn fiziksel ve ruhsal geliþimlerini olumsuz yönde etkileyen kronik bir hastalýktýr. Ülkemizde çocukluk yaþlarýnda astýmýn sýklýðý % 9 düzeylerindedir. Astýmda nöbetlere yol açan etkenlerin ortaya çýkarýlmasý, benzer yakýnmalara neden olan hastalýklarýn ayýrt edilmesi, hastanýn uzun süreli bir izleme ve tedavi programýna uyumunun saðlanmasý ve hasta ailesinin bu konuda eðitilmesi, tedavinin baþarýlý sonuçlanmasýný etkileyen baþlýca faktörlerdir.

Allerji ve Astým
Çeþitli allerjenlere karþý aþýrý duyarlýlýk ile astým arasýnda sýký bir iliþki vardýr ve bu durum özellikle çocukluk yaþlarýnda daha belirgindir. Astýma neden olan allerjenler büyük oranda solunum yoluyla alýnan allerjenlerdir. Bununla birlikte özellikle süt çocukluðu döneminde seyrek olarak besinler de astýma neden olabilmektedir. Tüm dünyada çocuk yaþ grubunda astýmýn en sýk nedeni olarak %85’lere varan oranda ev tozu akarlarý bildirilmektedir. Ev tozu akarlarýnýn yaný sýra kedi ve köpek gibi ev hayvanlarýnýn özellikle salgýlarýnda bulunan allerjenler, hamam böceði allerjenleri ve mantarlar diðer önemli ev içi allerjenleridir. Çocukluk astýmýnda polenler gibi ev dýþý allerjenlere daha az rastlanýlmaktadýr.
Astým genelde ataklarla seyreden kronik gidiþli bir hastalýktýr. Ataklar sýrasýnda öksürük, balgam çýkarma, solunum güçlüðü, göðüste sýkýþma duygusu vardýr. Bu yakýnmalar bir süre sonra kendiliðinden ya da tedaviyle düzelir. Bununla birlikte aðýr astým grubuna giren hastalarda atak dýþýnda da yakýnmalar sürebilir. Böyle hastalarýn önemli bir bölümü kendilerini bu duruma "adapte" etmiþlerdir. Fizik muayenede saptanan solunum sýkýntýsý belirtilerine karþýn kendilerini iyi hissettiklerini söyleyebilirler. Bir kýsým "hafif astýmlý" hastada ise hiç solunum sýkýntýsý olmaksýzýn, sadece öksürük nöbetleri þeklinde ataklar olabilir. Astým tanýsý öncelikle klinik bulgularla konur. Bu taný özgeçmiþ ve soy geçmiþ öyküleriyle desteklenmeli, yardýmcý laboratuvar yöntemleriyle pekiþtirilmeli ve olasý benzer hastalýklar ekarte edilmelidir.
Tanýda yardýmcý laboratuvar testleri;
+ Solunum fonksiyon testleri
+ Egzersiz tolerans testi
+ Tam kan sayýmý
+ Balgam incelenmesi
+ Nazal yayma
+ Ýmmünglobülinler
+ Deri testleri
+ Spesifik IgE (RAST)

Allerjik Rinit
Allerjik rinit en sýk rastlanan kronik saðlýk sorunlarýndan birisidir. Burun mukozasýnýn IgE antikorlarý aracýlýðýyla oluþan iltihabi bir hastalýðýdýr. Ülkemizde allerjik rinitin okul çocuklarýndaki sýklýðý % 4,6-%11,7 arasýnda deðiþmektedir.
Allerjik rinit yaþamý tehdit eden bir hastalýk olmamakla birlikte önemli ölçüde okul ve iþ devamsýzlýðýna neden olabilen, yaþam kalitesini bozan ve gerek taný gerekse de tedavi için önemli miktarda ekonomik kaynaðýn tüketilmesine neden olan bir durumdur. Bu hastalýðýn görülme sýklýðý 7-10 yaþlarýndan sonra buluð çaðý ve eriþkin dönemde önemli bir artýþ gösterir.
Allerjik rinitli çocuklarýn anne babalarýnda ya da yakýn aile bireylerinde de genellikle allerjik rinit baþta olmak üzere astým, atopik dermatit gibi allerjik hastalýklar bulunur. Ev ya da okul deðiþikliði, evde hayvan besleme alýþkanlýðý, yatak odasýnda halý ya da benzeri toz tutucu eþyalarýn varlýðý, evin ýsýnma biçimi, pasif sigara içiciliði tetikleyici faktörler olabilir.
Hastalarýn baþlýca yakýnmalarý sýklýkla su gibi, bazen de beyazýmsý olabilen burun akýntýsý ya da inatçý týkanýklýk, hapþýrma nöbetleri ve burun kaþýntýsýdýr. Koku ve tat alma duyularý bozulabilir. Aðýzdan soluma, buna baðlý aðýzda kuruma ve kötü aðýz kokusu sýk bir bulgudur. Çocuklarda ve eriþkinlerde gece öksürükleri, uyku bozukluklarý, halsizlik, yorgunluk gibi belirtiler görülebilir. Bunlara ek olarak gözlerde yaþarma, kýzarma ve kaþýntý olabilir.
Hastanýn öyküsü ve fizik muayene bulgularý allerjik riniti düþündürdüðünde tanýyý doðrulamak için bazý laboratuvar tetkikleri gerekebilir. Bunlar;
+ Serum IgE düzeyi
+ Deri testleri
+ Spesifik IgE (RAST)
+ Nazal yayma
+ Tam kan sayýmý,
+ Solunum fonksiyon testleri
+ Ýmmünglobulin düzeyleri
(özellikle IgA ve IgG subgruplarý)
Allerjik rinitin tedavisinde ilk adým allerjiye neden olan etkeni belirlemektir.Bundan sonra uyarýcý etkenlerden kaçýnma, ilaç tedavisi ve gerekirse immünoterapi uygulanabilir.

AKUPUNKTUR TEDAVÝSÝ
Kiþinin kendi ilacý ile tedavisi esasýna dayanýr.Vücudun savunma sisteminin aktivasyonunu saðlar.Allerjenlerin ortaya çýkardýðý anormal histamin deþarjlarýnýn önlenmesini saðlayarak ve bunun kalýcý bir hal almasýný temin ederek yukarýda bahsi geçen allerjik hastalýklarýn tedavisinin yapýlmasýna olanak verir.