Genel Bilgiler

Boyun Fýtýðý

Boyun bölgesi aðrýlarý, bel aðrýlarýndan sonra en sýk karþýlaþýlan kas iskelet sistemi rahatsýzlýðý. Boyun aðrýlarýnýn görülme sýklýðýnýn yüzde 5-10 dolayýnda olduðu tahmin ediliyor.

Aslýnda sanýldýðýnýn aksine boyun fýtýklarý boyun aðrýlarýnýn en sýk karþýlaþýlan nedeni deðil. Boyun bölgesi aðrýlarýnýn ancak yüzde 10- 20 kadarý boyun fýtýðý kaynaklý. Fýtýk aðrýsý diðer aðrýlara göre þiddetli olduðundan böyle yanlýþ bir kaný yerleþmiþ. En sýk karþýlaþtýðýmýz boyun aðrýsý nedeni myofasial aðrý sendromu olarak adlandýrdýðýmýz kas gerilme aðrýlarý. Bunu 50 yaþýndan sonra ortaya çýkan omurga kireçlenmesine baðlý aðrýlar izliyor.

Boyun fýtýðý dýþýnda en sýk karþýlaþtýðýmýz myofasial aðrýlar, boynun uygunsuz pozisyonda aþýrý kullanýlmasýna baðlý olarak kas gerilmelerinden kaynaklanýr. Tipik olarak bilgisayar kullanýmý, baþýn uzun süre öne eðilerek yapýlan ofis çalýþmalarý, uzun süreli telefon konuþmalarý en sýk karþýlaþtýðýmýz myofasial aðrý sebepleri. Ayrýca aþýrý stres, gerilim ve depresyonda bu tip kas gerilmesi aðrýlarýnýn ortaya çýkmasýný kolaylaþtýrýp tedavisini güçleþtiriyor.

Boyun fýtýklarýnda bel fýtýklarýndan farklý olarak aðýr taþýmanýn ve mesleðin etkisi belirgin deðil. Alýþkanlýklara baðlý duruþ bozukluklarý ve özellikle uygun olmayan yatak ve yastýklarda yatýþ en sýk karþýlaþtýðýmýz sebepler arasýnda. Fýtýk dýþýnda kalan aðrýlar ise bilgisayarla uzun süreli çalýþan ve ofis ortamlarýnda çalýþanlarda sýk görülmektedir.

Boyun aðrýsýndan korunmak için ofis çalýþanlarý ergonomiye dikkat etmeli. Özellikle monitor göz hizasýnýn hafif altýnda olmalýdýr. Uzun süre baþ eðik pozisyonda çalýþýlmamalý. Eðer bu tip aktiviteden kaçýnmak mümkün deðilse saatte bir ara verilip, boyun kaslarýna düzenli germe egzersizleri yapýlmalý. Özelikle yaygýn bir alýþkanlýk olarak karþýlaþtýðýmýz televizyon karþýsýnda, kanepe ve koltukta uygunsuz baþ pozisyonu ile televizyon seyretmek ve uyumaktan kaçýnýlmalý. Geceleri yastýksýz ya da çok yüksek yastýkta yatýlmamalý. Mümkünse ortopedik yastýk kullanýlmalý. Özellikle bayanlar ýslak saçla yatmamalý. Boyun aðrýsý çeken hastalar oyalanmadan öncelikle bir fizik tedavi rehabilitasyon uzmanýna baþvurmalý ve onun tavsiyeleri doðrultusunda hareket etmeliler.

Sýrt Aðrýlarý

Vücuda destek olan sýrtý önemsememek hiç doðru deðil. Sýrt aðrýlarý milyonlarca insanýn ortak sorunu. Özellikle geliþmiþ ülkelerde sýrt sorunlarý önemli bir probleme dönüþtü. Bunun için sýrt saðlýðýna özen göstermeliyiz.

Eðer düzgün durmayý ilke edinirseniz sýrt aðrýlarýnýzýn azaldýðýný göreceksiniz. Bir süre sonra da hiçbir þikayetiniz kalmayacak. Otururken öne doðru eðilmemeye dikkat edin. Omuzlarýnýz öne doðru gelmesin. Sürekli olarak omuzlarýnýzý geri itin ve midenizi içinize çekin. Böylece vücudun aðýrlýðýný eþit olarak çeþitli bölgelere daðýtmýþ olursunuz. Sakýn bacak bacak üstüne atarak oturmayýn. Bu alýþkanlýk kan dolaþýmýný zorlaþtýrýr. Eðileceðiniz zaman sýrtýnýzý öne eðmeyin. Dizlerinizi kýrarak diz çökün. Böylece sýrtýnýza fazla yük binmesini önlersiniz. Alýþveriþten dönerken, yükü bir elinizde taþýmayýn. Ýki ayrý çanta ya da torbaya eþit miktarda malzeme koyun ve öyle taþýyýn. Sýrtýnýz ve omuzlarýnýz arasýnda denge kurulmasýný saðlamakla, sýrt aðrýsý çekmekten kurtulursunuz.

Boyun ve bele göre sýrttaki omurlar daha az hareketlidir. Bu nedenle büyüme çaðýnda kan dolaþým problemlerine ait omur düzeyindeki geliþim hastalýklarý en çok sýrtta görülür. Büyüme çaðýnda kas, eklem uyumsuzluðu yaþayan çocuklarýn sýrtlarýnda ortaya çýkan kifoz adý verilen yuvarlýlýk, kamburlaþma sýrt aðrýsýna neden olabiliyor. Hastalýðýn habercisi olabileceði gibi bu dönemde öne doðru eðilmelerden de kaynaklanabilir. Skolyoz, çocukluk ve genç eriþkinlik dönemlerinde omurganýn üç boyutta eðrilmesi sýrt aðrýsýyla kendini belli edebilir. Bu sýrt aðrýlarý hareketle artan dinlenmeyle geçen özelliktedir.

Bel Fýtýðý

Omurganýn bel kýsmý beþ adet omur ve diskten oluþur. Burasý vücut aðýrlýðýný en fazla taþýyan yerdir. Herhangi bir zorlanmayla ortasýnda çekirdek ve bunu koruyan kapsülden oluþan disk yýrtýlýr. Çekirdek doku arkaya, kanala doðru fýtýklaþýrsa sinirlere baský yapar ve bel fýtýðý oluþur.

Bel aðrýlarý son derece yaygýn saðlýk sorunlarýndan biridir. Baþ aðrýlarýndan sonra en fazla görülen aðrýlar arasýnda yer alan bel aðrýlarý insanlarýn yüzde 85 inde yaþamlarýnýn bir döneminde ortaya çýkar. Bel aðrýlarý bel fýtýðýnýn yaný sýra, karýn iç organlarýndaki rahatsýzlýklar, jinekolojik sorunlar, bazý enfeksiyon hastalýklarý, romatizmal hastalýklar gibi nedenlerin yanýnda omurganýn bel bölgesindeki bazý sorunlardan da ortaya çýkabilir.

En önemli bel aðrýsý nedeni olan bel fýtýðýný tanýmlamak için öncelikle omurganýn yapýsýnýn ve görevlerinin bilinmesi gerekmektedir. Baþtan kalçaya kadar uzanan omurganýn, omur denen kemikler ve bunlarý birbirine baðlayan disklerden oluþmaktadýr.

Diskler esnek bir yapýya sahip kýkýrdak dokudan oluþur. Omurga insan vücudunu ayakta tutarak vücudun yükünü taþýr. Gövdenin her yöne hareketini saðlar. Ýçindeki kanal yapýsýyla omuriliði korur. Omurganýn bel kýsmý beþ adet omur ve diskten oluþur. Vücut aðýrlýðýný en çok taþýyan burasýdýr. Dolayýsýyla buradaki diskler daha kolay yýpranýr. Disk ortada çekirdek ve bunu koruyan kapsülden oluþur. Herhangi bir zorlanmayla koruyucu kýsým yýrtýlýp çekirdek arkaya kanala doðru fýtýklaþýrsa buradan bacaklara giden sinirlere basarak bu sinirlerin çalýþmasýný engeller ve sonuçta belde ve bacakta aðrý, uyuþukluk, kuvvetsizlik oluþabilir; iþte buna bel fýtýðý denir.