Genel Bilgiler

Herhangi bir darbe veya kaza sonucu baþýn yaralanmasýna denir. Baþýn yaralanmasý önemsiz olduðu zaman çabuk düzelir. Bazen travma þiddetli olabilir. Uzun ve çok yönlü bir tedavi gerektirir. Kafa derisindeki kesikler ve yaralar iyi tedavi edilirse ve mikrop kapmazsa çabuk iyileþir. Kafatasý kýrýklarý bazen þiddetli de olsa, uzun da sürse genellikle sonrasý için bir etki býrakmadan iyileþir. Açýk kýrýklar bazen menenjite yol açabilir, fakat antibiyotik kullanýldýðýnda bu tehlike azalýr. Basit kýrýklar yeterli özen gösterilirse, hiçbir sorun yaratmadan iyileþirler. Baþýn yaralanmasý sonuou beyin mikrop kaptýðýnda veya kafatasý sinirleri, beyin zarý yaralandýðýnda çok ciddi durumlar meydana gelebilir. Beyin yaralanmalarý; sarsýlma, ezik, yýrtýlma olarak 3 þekilde sýnýflandýrýlabilir. Beyin sarsýntýsýna çok sýk rastlanýr. Geçici bilinç kaybý meydana getirir. Beyin sarsýntýsý geçirenler genellikle çabuk ve tamamen iyileþirler. Beyin ezilmesi sinir merkezlerini çeþitli þekillerde, etkileyebilir ve fonksiyonlarýný durdurabilir, yavaþlatabilir veya hýzlandýrýr. Yýrtýlmada ise beyin dokusu tam bir zedelenmeye uðrar. Beyinde þiþme (ödem) mey­dana gelir, kan dolaþýmý azalýr ve bu da dokunun yaralanmasýný ilerletir. Hasta bilinoini tekrar kazandýðýnda, yaralanmanýn yerine göre çeþitli derecede bir bellek kaybýna uðrar. Bilincin tam olarak yitirilmesinde, iyileþme aþamalý olur. Bilinç ba­zen birkaç dakikada, aðýr vakalarda ise ancak birkaç gün sonra tekrar kazanýlýr. Aðýr baþ yaralanmalarýnda beynin önemli fonksiyonlarý felce uðrayabilir. Solunum sistemi felee uðradýðýnda bir an önce yapay solunum yaptýrýlmadýðý takdirde ölüm meydana gelebilir. Beyin zedelenmeleri menenjite, kanamaya, iltihaba ve geçici ya da kalýcý ruhsal bozukluklara neden olabilir. Baþ yaralanmasýný izleyen aylar ve yýllarda sara (epilepsi) nöbetleri meydana gelebilir.

Tekrarlanan baþ sarsýntýlarýnda özellikle boksörlerde olduðu gibi Punch sarhoþluðu denilen durum doðabilir. Beyin içindeki küçük kanamalar buna neden olabi­lir. Bu durum koordinasyon, bellek, dikkat toplama, görme ve iþitme merkezlerinde arýza ve kayýplara yol açabilir. Baþ yaralanmalarýnýn ve meydana gelebilecek þok halinin tedavisi için yapýlacak ilk yardým, hastayý hareketsiz tutmak ve gerektiðinde cerrahi müdahale için hastaneye yatýrmaktýr. Þok ile mücadelede damar içine glikoz solüsyonlarý ve kan nakli gerekebilir.