Genel Bilgiler
Talus, ayak bileði eklemini oluþturan en önemli kemik yapýdýr. Kaval kemiðinin alt ucu ile beraber oluþturduklarý eklem yüzeyi ile ayak bileði ekleminin hareketini saðlarlar. Talusta var olan kýkýrdak katman ayak bileði eklemi için en önemli yüzeydir. Kemik üzerinde var olan kýkýrdak tabakalar salgýladýklarý eklem içi sývý sayesinde eklem hareketliliðinin ideal bir ortamda gerçekleþmesini saðlar. Kýkýrdak dokuyu kemik dokudan ayýran en önemli özellik, iyileþme kapasitesinin olmamasýdýr. Kýkýrdak hasarlarý en sýk olarak ayak bileði travmalarýndan sonra görülür. Ancak travma hikayesi olmayan hastalarda da karþýlaþýlan bir sorundur. Özellikle kortizon kullanýmý, ailevi bazý kan hastalýklarýnda ve de romatizmal hastalýklarda görülebilirler.
Kýkýrdak sorunlarýnda hastalarda eklem hareket kýsýtlýlýðý, aðrý, boþalma hissi, takýlma duygusu gibi þikayetler geliþir. Sorun ilerledikçe yürüme mesafesinde azalma ve þiþlik gibi sorunlarda ortaya çýkar. Tanýda röntgen, MRI ve Tomografi gibi tetkikler kullanýlabilir. Bu yöntemler hastalýðýn hangi evrede olduðunu tespit etmekle beraber ayný zamanda tedavi planlamasýnýn yapýlmasý içinde gereklidir.
Son yýllarda kýkýrdak problemlerinde iki yeni ürün tedavi amacýyla kullanýlmaktadýr.
Bu ürünlerden bir tanesi Glukozaminoglukan kondroitin sülfat dýr. Bu etken madde kýkýrdaðýn yapýsýnda bulunan ana maddelerden biridir.Amaç, uzun süreli kullanýmlarda kýkýrdak kalitesini arttýrmaktýr.
Ýkinci ürün eklem içinde kayganlaþtýrýcý etkisi ve aðrýyý azaltmaya yönelik olarak kullanýlan hyalüronik asittir. Eklem içi enjeksiyonlar þeklinde yapýlan bu uygulama eklem içine haftada bir kez 3-5 hafta uygulanmalýdýr. Erken evre hastalarda fizik tedavi ve rehabilitasyonun da yeri vardýr.
Cerrahi tedavide birinci yöntem artroskopik tekniklerdir. Artroskopik cerrahide ayak bileðine 2-3 noktadan açýlan mini insizyonlarla bir kamera eþliðinde girilerek yapýlan cerrahi tedavilerdir. Kýkýrdaðýn hasarlý bölümü üzerinde dirileme, mikro kýrýk yöntemlerle yalancý bir kýkýrdak dokusu oluþturularak aðrýnýn giderilmesi hedeflenmektedir. Bu yöntemlerde baþarý oraný %75 -80 civarýndadýr.
Ýlerlemiþ vakalarda (1cm büyük defektlerde) açýk cerrahi yöntemlerine baþvurulur. Mozaikplasti (dizden alýnan saðlam kýkýrdaðýn ayak bileðine nakli) allograft kullanýmý (kadavradan alýnmýþ kýkýrdaklarýn nakli) uygulanabilmektedir. Ayrýca ülkemizde henüz uygulanmayan hastanýn kendi kýkýrdak hücresinden genetik yöntemle genetik laboratuarda kýkýrdak üretilerek kýkýrdak nakli uygulamasý yapýlabilmektedir.