Genel Bilgiler
Posterior Tibial Tendon Disfonksiyonu
Tendonlar, kemiklere kaslarla baðlanýrlar ve bir yandan bir yana sizin eklemi yönetmenize imkan tanýyarak eklemleri gererler. Alt bacaktaki önemli tendonlardan birisi de posterior tibial tendondur. Bu tendon, baldýrda baþlar, ayak bileðinin arkasýnýn iç tarafýna aþaðýya doðru uzanýr ve ayaðýn ortasýndaki kemiklere baðlanýr.
Posterior tibial tendon, ayak kavsinin yukarý kalkmasýna yardým eder ve yürürken ayak parmaklarýnýz adým atmadan ayrýldýðýnda ayaðýnýzý bastýktan sonra kaldýrdýðýnýzda, destek saðlar. Eðer, bu tendon aþýrý gerilme veya yýrtýlma ile inflamasyona uðrarsa, daha, içerdeki eklemin üzerinde aðrýnýz olabilir ve yavaþ yavaþ ayak tabanýndaki iç kavis kaybolarak düz tabanlýða kadar gider.
Posterior tibial tendon disfonksiyonunun belirti ve semptomlarý:
Ayak bileðinin iç tarafýnýn üzerinde aðrý ve þiþme,
Ayak kavsinin kaybolmasý ve düz tabanlýðýn geliþmesi,
Ayakta veya ayak bileðinin diðer tarafý üzerinde yavaþ yavaþ geliþen iðnelenme,
Ayak parmaklarý üzerinde durmada zayýflýk ve yetersizlik,
Özellikle, aktivite esnasýnda ve baský altýndayken orta ayak üzerinde hassasiyet.
Risk faktörleri
Posterior tibial tendon disfonksiyonu, sýklýkla 50 yaþýn üstündeki kadýnlarda, tendonun doðuþtan anormal olabilmesinden meydana gelir. Ancak, aþaðýdaki gibi sýralanan diðer birkaç risk faktörü de vardýr:
Þiþmanlýk,
Þeker hastalýðý,
Yüksek tansiyon,
Daha önce geçirilen, ayak bileðinin iç taraftaki kenarýnýn kýrýðý gibi travmalar,
Lokal steroid enjeksiyonu,
Reiter sendromu, romatoid artrit, spondilan atropati ve psöriyazis gibi inflamatuar hastalýklar.
Basketbol, tenis, futbol veya hokey gibi sporlarý yapan sporcular da posterior tibial tendonu yýrtabilirler.Bunun yaný sýra, bayýrlý patikalarda veya yolda koþarken, ayaðýn üzerine aþýrý bir kuvvet yerleþtirildiðinde, tendon inflamasyonu geliþir.
Teþhis:
Teþhis; hikayeye ve fizik muayeneye ve her ikisine birden baðlýdýr. Doktorunuz, çýplak ayaklarýnýzla ayakta durmanýzý ve ayak fonksiyonlarýnýzýn nasýl olduðunu görmek için ondan uzaklaþmanýzý isteyebilir. Durum ilerlemiþse, etkilenen ayaðýnýzýn önü dýþarýya kayar. Arkadan bakýnca sanki bir çok ayak parmaklarýnýz varmýþ gibi , bir görünüm oluþur. Ayný zamanda, parmaklarýnýzýn üzerinde ayakta durmanýz veya bir dizinizi kaldýrmanýz istenebilir: Elleriniz duvarda ayakta durun, saðlam ayaðýnýzý yerden kaldýrýn ve diðer parmaklarýnýzýn üzerinde yükselin. Normal olarak topuk içe doðru dönecektir. Bu iþaretin yokluðu, posterior tibial disfonksiyonunu gösterir.Doktorunuz, ayaðýnýzýn rontgen grafilerini, ultrason ve manyetik rezonans görüntülemesini isteyebilir.
Tedavi
Tedavi edilmediði taktirde, posterior tibial disfonksiyonun geliþtirdiði düz tabanlýk, rijit (sert) hale gelir. Arka ayakta, artritler geliþebilir. Aðrý artar ve ayak bileðinin dýþ tarafýna doðru yayýlýr. Yürüme þekliniz etkilenebilir ve ayakkabýlarýnýzý giymeniz zorlaþabilir.
Doktorunuzun size tavsiye edeceði tedavi, durumun ne kadar ilerlemiþ olduðuna baðlýdýr. Erken safhada, posterior tibial tendon disfonksiyonu; istirahat, aspirin veya ibuprofen gibi steroid içermeyen antiinflamatuar ilaç tedavisi ve ayaðýn, altý ve sekiz hafta süreyle, ayaðýn fazla kullanýmýný engellemek için, rijit bir diz altý alçýsýyla veya botla immobilize edilerek, tedavi edilebilir. Alçýnýn çýkarýlmasýndan sonra, topuk kamasý gibi, ayakkabýnýn içine konan destekler veya taban desteði yardýmcý olabilir. Eðer durum ilerlemiþse, doktorunuz, geleneksel yapým ayak bileði- ayak ortozu veya desteði kullanmanýzý tavsiye edebilir.
Konservatif tedavi yeterli olmuyorsa, doktorunuz ameliyatý tavsiye edebilir. Posterior tibial tendon disfonksiyonunu tedavi etmek için sýklýkla, ayný zamanda birden fazla birkaç cerrahi yöntem kullanýlýr. Doktorunuz, sizin kiþisel durumunuza göre, spesifik bir tedavi rotasý belirleyecektir. Ameliyat seçenekleri þunlarý içerir:
Tenosinevektomi: Bu yöntemde cerrah, tendonun etrafýný saran inflamasyonlu dokuyu temizleyerek (debridman) çýkartýr (kesip çýkartmak)
Osteotomi: Bu yöntem topuk kemiðinin (kalkaneus), yeniden düzene girmesini saðlar.Cerrahýn bazen kemikten bir parça çýkartmasý gerekebilir.
Tendon Transferi: Bu yöntemde, bir baþka tendondan alýnan lifler (ayak parmaklarýný eðen fleksör digitorum longus tendonu) tahrip edilmiþ olan posterior tibial tendonu tamir etmek için kullanýlýr.
Lateral kolumnanýn uzatýlmasý: Bu yöntemde, cerrah, hastanýn kalçasýndan kama þeklinde, küçük bir kemik çýkartýr ve kalkaneusun dýþ kenarýnýn içine yerleþtirir. Bu iþlem, kemiklerin yeniden sýralanmasýna ve arkusun (ayak kavsinin) yenden yaratýlmasýna yardým eder.
Artrodez: Bu yöntem, bir veya daha fazla kemiðin kaynak yapýlarak birleþtirilmesidir. (füzyon ameliyatý) Bu ameliyat, arka ayaðý stabilize eder ve daha fazla ilerleme durumlarýný önler.