Genel Bilgiler

Boyun bezeleri vücudun hemen her bölgesine yayýlmýþ olan lenfatik sistem adlý baðýþýklýk sisteminin bir parçasýdýr. Deðiþik bölgelerde gruplar halinde bulunurlar. Boyunda sayýlarý 200-300 civarýndadýr. Vücuttaki enfeksiyon ve kanser gibi yabancý oluþumlara karþý savaþýrlar. Bu mücadele sýrasýnda irileþirler. Bunun nedeni içerisindeki savaþçý hücre (lenfosit- antikor) sayýsýnýn artmasýdýr. Genelde 1 cm çapýna kadar olanlar normal kabul edilebilir. Daha büyükler mutlaka yakýndan takip edilmelidir. Boyunda çene altýnda, kulak ön ve arkasýnda, boyun orta hattý ve yanlarýnda, boyundaki en büyük kasýn üst, orta ve altýnda gruplaþýrlar. Baþ boyunda her hangi bir yerde vücuda zarar verme potansiyeli olan bir olay varsa bu bezeler irileþir. Kanserlerin büyük kýsmý lenf yollarýyla yayýlmaya çalýþýrlar ve uzun süre boyun bezelerine takýlýrlar. Aslýnda bu durum vücuttaki diðer bölgeler  için de geçerlidir. Genellikle kanserin çevresindeki bölgeye ait lenf düðümleri tutulurlar. Sonra geniþ yayýlým olur.

Boyunda kitle ile gelen bir hastada öncelikle hastanýn yaþý ve kitlenin yeri çok önemlidir. Çocuklarda genellikle enfeksiyonlar ön planda iken 40 yaþýný geçenlerde kanser akla gelmeli ve bu yönde araþtýrma yapmalýdýr. Boyun orta hattýnda bulunan tiroid bezi (guatr vs) hastalýklarýyla karýþtýrýlmamalýdýr.

NASIL AYRIM YAPILIR ?

Enfeksiyon kaynaklý olanlarda þu özellikle çoðu kez mevcuttur.

1)     Aðrý olmasý

2)     Son zamanlarda ortaya çýkmýþ olmasý

3)     Üstteki ciltte kýzarýklýk olmasý

4)     Enfeksiyon kaynaðýnýn görülebilir olmasý(bademcik,geniz eti, sinüzit, aðýz içi vs..)

5)     Muayenede yumuþak olmasý

Kanser kaynaklý olanlardaki muhtemel özellikler

1)     Hastanýn yaþý (40 üzeri)

2)     Haftalar-Aylardýr var olmasý

3)     Aðrý olmamasý

4)     Muayenede cilde yapýþýk gibi durmasý, sert olmasý

5)     Birbirine yapýþýk gibi duran lastik kývamýnda birden fazla beze hissedilmesi (lenfoma olabilir)

6)     Kulak alt hizasýnda olmasý

7)     Hastanýn sigara, alkol kullanma öyküsü

8)     KBB’ye ait bölgelerde iyileþmeyen yara olmasý (þart deðil)

Diabet gibi sistemik hastalýðý bulunan eriþkinlerde, baðýþýklýk sistemini baskýlayýcý tedavi görenlerde enfeksiyon daha çabuk yayýlabileceði unutulmamalýdýr.

KBB hekiminin detaylý muayenesi gerekir. Enfeksiyon öngörüldüyse ilaç tedavisi verilir, yakýntakip edilir. Gerek görülürse kan ve radyolojik tetkik istenir. Tümör düþünülmüþse kaynaklanabileceði muhtemel yerler iyice muayene edilir. Baþ- boyun radyolojik tetkikleri istenir. Muhtemel çýkýþ yerlerinden biyopsi alýnýr. Kitlenin üstünden de ince iðne biyopsisi yapýlabilir ama parça çýkarma suretiyle biyopsi yapýlamamalýdýr. Tetkik sonuçlarýna göre cerrahi ya da diðer tedavi yöntemleri uygulanýr. Bazen muayene ve tetkik sonuçlarýndan yeterli bilgi elde edilemezse kitlenin tamamý çýkarýlarak ayný zamanda biyopsi yapýlmýþ olur. Devamýnda sonuca göre antibiyotik, kemoterapi, radyoterapi uygulanabilir.Buna takip eden doktor ya da doktorlar karar vermelidir.