Uyku bozukluklarý, çoðu zaman hastalýklarýn habercisi gibidir. Bir hastalýk baþlarken santral sinir sistemi (SSS) etkilenmekte ve öncelikle de uyku bozulmaktadýr. Her türlü hastalýða uyku sorunlarýnýn eþlik ediþi de SSS’nin etkilenmesi sonucu sürmektedir. Bunun dýþýnda, temelde uyku bozukluðu olanlar da ayrý bir grup olarak ele alýnmalýdýr.Genel olarak, farklý nedenlerle de olsa, kullanýlan ilaçlar uyku bozukluklarýna yol açmaktadýr.Bu nedenle, uykuyla iliþkili sorunu olanlarýn, alanda uzmanlaþmýþ hekimlerce deðerlendirilmesi gerekmektedir. Bu deðerlendirmede hekimler, uykuya dalmadan, uykunun sürdürülmesi ve sabahlarý nasýl kalkýldýðýna kadar uzanan deðiþmeleri ele almaktadýrlar.Uyku bozukluklarý üç ana formda ortaya çýkmaktadýr:Uykusuzluk (insomnia):Son derece yaygýn ve insan saðlýðýný olduðu kadar yaþam kalitesini etkileyen bir durumdur. Günümüzde bilimsel yöntemlerle deðerlendirilerek taný konulduðunda tedavi edilebilen bir durumdur.Gündüz uyuklama (hipersomnia):Baþta uyku apnesi ve narkolepsi olmak üzere çeþitli uyku bozukluklarý nedeniyle ortaya çýkan bu tablolar çeþitli hastalýklara yol açabildiði gibi iþ yaþamýnda sorunlara, kazalara neden olabilmektedir. Özellikle trafik kazalarýnýn bir bölümünün bu nedenlerle oluþtuðu ortaya konmuþtur.Parasomnia:Uyku sýrasýnda konuþma, yürüme, diþ gýcýrdatma, kabus, uykuda yeme bozukluðu gibi tablolardýr. Çocuklarda ve ergenlerde sýk görülen bu tablolarda tedavi planlamasý dikkatle yapýlmalýdýr. Son yýllarda, orta ve ileri yaþlarda görülen parasomnia tablolarýnýn çeþitli hastalýklarla iliþkili olduðu anlaþýlmýþ, tedavi modelleri ortaya konmuþtur.Sirkadiyen ritm bozukluklarý:Bu tablolarýn baþýnda, uzun yolculuklar gelmektedir. Özellikle ekvatora paralel yolculuklarda, insanlarýn ritmleri, yaþadýklarý ülkenin ritmine göre düzenlenmiþ olduðu için varýlan ülkede, gece-gündüz düzenlemesine uyum saðlamakta güçlük yaþamaktadýrlar. Vardiya çalýþmalarý da sirkadiyen ritmde bozulmalarýna yol açabilmekte, çalýþma ortamýnda verim düþüþüne, kazalara yol açabilmektedir.
Uyku bozukluklarý, çoðu zaman hastalýklarýn habercisi gibidir. Bir hastalýk baþlarken santral sinir sistemi (SSS) etkilenmekte ve öncelikle de uyku bozulmaktadýr. Her türlü hastalýða uyku sorunlarýnýn eþlik ediþi de SSS’nin etkilenmesi sonucu sürmektedir. Bunun dýþýnda, temelde uyku bozukluðu olanlar da ayrý bir grup olarak ele alýnmalýdýr.
Genel olarak, farklý nedenlerle de olsa, kullanýlan ilaçlar uyku bozukluklarýna yol açmaktadýr.
Bu nedenle, uykuyla iliþkili sorunu olanlarýn, alanda uzmanlaþmýþ hekimlerce deðerlendirilmesi gerekmektedir. Bu deðerlendirmede hekimler, uykuya dalmadan, uykunun sürdürülmesi ve sabahlarý nasýl kalkýldýðýna kadar uzanan deðiþmeleri ele almaktadýrlar.
Uyku bozukluklarý üç ana formda ortaya çýkmaktadýr:
