Genel Bilgiler
Günümüzde meme kanseri veya baþka bir hastalýk nedeniyle alýnmýþ memenin yeniden oluþturulmasý giderek popülerleþen bir cerrahi giriþim haline gelmektedir. Týp alanýnda son zamanlarda yaþanan geliþmeler plastik cerrahlara göðüsün doðal yapýsý ve görünümüne benzeyen yeni meme oluþturmalarýna-rekonstrüksiyonuna izin vermiþtir. Dünyanýn birçok yerinde artýk meme kanseri nedeniyle meme dokularý alýnmýþ hastalara ayný ameliyat sýrasýnda meme rekonstrüksiyonu yapýlarak, hastalarýn uyandýklarýnda kendilerini psikolojik açýdan olumsuz etkileyen memelerin olmamasý durumundan kurtarýlmýþ olunmaktadýr.
Bununla birlikte akýlda tutulmasý gereken durumunda mastektomi (memenin çýkarýlmasý) sonrasý meme rekonstrüksiyonunun basit bir giriþim olmadýðýdýr. Mastektomi sonrasý meme rekonstrüksiyonu için uygulanabilecek birçok seçenek olup bunlarýn içinde hangisinin uygun olacaðý hastanýn durumuna ve tercihlerine göre plastik cerrah tarafýndan belirlenir. Bu konuda karar vermeden onkoloji uzmanýnýn da onayýnýn alýmasý gerekmektedir.
Her cerrahi giriþimde görülebilen kanama, vücut sývýsý birikimi, anormal yara yeri iyileþmesi, anesteziye baðlý komplikasyonlar meme rekonstrüksiyonu ameliyatlarýnda da görülebilir. Ayný zamanda sigara içen kiþilerde geçikmiþ yara iyileþmesi, belirgin izlerin oluþmasýna ve iyileþme döneminin uzamasýna neden olmaktadýr. Nadir oluþan bu komplikasyonlar ikinci müdahaleye gereksinim duyulacak kadar þiddetli olabilir. Silikon protezin uygulanmasýnda kendine ait riskler meme rekonstrüksiyonunda da bulunmaktadýr.
Rekonstrüksiyon yöntemlerinin günümüzde göðüs kanserinin tekrarlamasýna yönelik herhangi bir etkisi yoktur ancak ameliyat dönemi boyunca ara verilen radyoterapi ve kemoterapinin olumsuz etkileri olabilir. Bu konuda onkoloðun önerileri göz önüne alýnmalýdýr.
Bu ameliyatlar genellikle genel anestezi altýnda yapýlýr. Meme oluþturmak için genellikle sýrttan veya karýndan bir doku altýna silikon protez, veya tamamen karýndan taþýnan bir doku kullanýlmaktadýr. Bu ameliyatlar uzun ve komplike rekonstrüksiyon ameliyatlarýdýr.
Doku geniþletme yöntemi: Bu yöntemde önce doku geniþleticiler kullanýlýp meme protezinin yerleþtirilebileceði yeterli cep oluþturulmasý, ardýndan bu bölgeye silikon meme protezi yerleþtirilmesidir. Bu doku geniþletici bir valf aracýlýðý ile belli aralarla serum fizyolojik (tuzlu su) vererek þiþirmektedir (þiþirme esnasýnda genellikle aðrý duyulmamaktadýr). Bu iþlem kullanýlacak kalýcý protezin boyutuna baðlý birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilmektedir. Yeterli þiþirme elde edildikten sonra ikinci bir ameliyat ile bu doku geniþleticisi çýkarýlýp yerine istenilen protez yerleþtirilmektedir. Bundan sonraki aþamada ise (kalýcý protez yerleþtirildikten birkaç ay sonra) genellikle lokal anestezi altýnda meme baþý oluþturmak için bir giriþim yapýlýr. Ardýndan bu meme baþý ve çevresi normal meme görünümü almasý için tattoo (dövme) ile boyama yapýlarak rekonstrüksiyon tamamlanýr.
Flep ile rekonstrüksiyon: Flep ile rekonstrüksiyon yöntemlerinde kaybedilen meme derisinin yerine vücudun baþka bir yerinden bir doku taþýnmakta, ihtiyaca göre bu dokunun altýna silikon meme protezi yerleþtirilmekte ve sonra, herhangi bir komplikasyon geliþmemiþse ikinci ameliyatta hastalarýn her iki memesi arasýnda simetri oluþturmak için ikinci bir ameliyat yapýlýr. Bundan sonraki aþama ise onarýlmýþ memeye meme baþý yapýlmasý ve bunun tattoo ile boyamasý yapýlarak doðal meme görünümünün elde edilmesi olmaktadýr.
Sýrt kaslarýndan latissimus dorsi kullanýlarak yapýlan rekonstrüksiyon yöntemi bunlardan biridir. Bu yöntemde sýrttaki kas koltuk altýndaki orijinal baðlantý yerinden ayrýlmayýp ve dolaþýmý kesilmeden bir tünel yaratýlarak mastektomili sahaya aktarýlmaktadýr. Böylece sýrttan kas, yað dokusu ve deri aktarýmý yapýlmaktadýr. Bu yöntem cerraha ve hasta için yeterli volüm saðlayacak olursa tek baþýna, aksi halde aktarýlan bu kas dokusunun altýna silikon protez yerleþtirilip istenilen meme boyutu elde edilmektedir.
Ýkinci ve günümüzde en sýk kullanýlan fleple meme rekonstrüksiyonu yöntemi karýndan kas, yað ve deri aktarýmý yapýlmasýdýr. TRAM (trans rektus abdominis kas-deri flebi) flep ile meme rekonstrüksiyonu da denilen bu yöntemde karýndan mastektomili sahaya bir tünel aracýlýðý ile veya karýndan tamamen baðý kesilip mikrocerrahi (mikroskop altýnda yapýlan cerrahi teknik) yöntemi ile karýn dokularý mastektomili sahaya aktarýlmaktadýr. Bu yöntemde protez kullanýmýna ihtiyaç kalmadan istenilen boyut elde edilip, görünüm ve yapý bakýmýndan doðal memeye en yakýn sonuç elde edilmektedir.
Diðer meme rekonstrüksiyonu yöntemleri arasýnda mikrocerrahi tekikler kullanýlarak yapýlan kalçadan, kasýktan veya bacaktan alýnan dokularýn mastektomili sahaya aktarýlmasý ile baþarýlan yöntemlerdir. Mikrocerrahi yöntemle yapýlan TRAM ameliyatlarýnda olduðu gibi bunlarda da bu dokulara ait atar ve toplar damarlar göðüs ve koltuk altýndaki baþka atar ve toplar damarlarla birleþtirilmektedir. Bu yöntemlerde ameliyatlar 8-10 saat gibi uzun sürelere ulaþabilmektedir. Ayrýca verici sahalarda kalýcý izler oluþturup bazen hastalara rahatsýzlýk verebilmektedir. Ve her þeyden öte bu yöntemler mikrocerrahi konusunda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip plastik cerrahlarý gerekli kýlmaktadýr.
Bu ardýþýk ve komplike ameliyatlarý takiben hastanede yatma ve toparlanma süreci diðer ameliyatlardan uzun olup hastanýn durumuna ve yönteme göre deðiþmektedir. Sadece silikon meme protezi kullanýlan vakalarda 1-2 gün hastaneden yatýþ, ve 2 hafta kadar istirahat gerekirken, sýrttan veya karýndan kas ve deri nakli gereken vakalarda bu süreler daha da uzun olacaktýr.