Premenstruel Sendrom (PMS) kadýnlarda adet öncesi dönemde adetten yaklaþýk 1 hafta önce baþlayan ruhsal ya da fiziksel bir takým sýkýntýlara ve gerginliklere verilen isimdir. Bu belirtiler genellikle adetin baþlamasýna 1 hafta kala ortaya çýkar ve adet görülmesiyle birlikte sýkýntýlar azalýr ve birkaç günde kaybolur.

Adet öncesi sýkýntýlar özellikle yetiþkin üreme çaðýndaki kadýnlarýn karþýlaþtýklarý bir sorundur ve bazen normal hayatýný engelleyen biri durumdur. Her yýl yaklaþýk 12 kez adet gören bir kadýn için her 7-10 gün gibi sýkýntýlý bir dönem yýlda toplam 3-4 ay sýkýntýlý bir dönemi ifade eder ki bu büyük bir rakamdýr yaþamda ve kiþinin hayat kalitesini düþürmektedir.

Aslýnda her kadýnda adet öncesi dönemde bazý belirtiler ortaya çýkar. Bu belirtilerin amacý kadýnýn adet olacaðýndan haberdar edilmesi ve böylece hazýrlýksýz yakalanmasýnýn engellenmesidir. Bu belirtiler kadýnlarýn yarýsýndan daha azýnda rahatsýz edici, ancak dayanabilecek þiddette olurken, %5 kadýnda oldukça þiddetli belirtiler ortaya çýkmaktadýr. Burada premenstruel (adet öncesi) belirtiler ile premenstruel sendrom arasýndaki ayrýmý yapmak önemlidir.

PMS kadýnýn yaþantýsýný derinden etkileyen sosyal bir durum olarak kabul edilebilir. Amerikada yapýlan istatistiksel çalýþma bu ülkede kadýnlarýn adet öncesi dönemlerinde daha fazla suç iþlediklerini ortaya koymaktadýr. Ayný raporda týbbi ya da psikiyatrik bir hastalýk nedeniyle hastaneye yatýrýlan, intihara teþebbüs eden kadýnlarýn, çocuklarýný normalde önemsenmeyecek ufak bazý þikayetler nedeniyle doktora götüren kadýnlara önemli bir kýsmýný adet öncesine yakýn günlerde olduklarý görülmektedir.

PMS kimlerde görülür?

PMS Üreme çaðýndaki kadýnlarda gözükse de; çok ender olarak ergenlik döneminden önce ve menapozda da görülebilir. Sýklýkla 30-45 yaþ arsý kadýnlarda gözükür. Ailevi bir eðilim söz konusu olmasýna karþýn sosyal ,sýnýf ve ýrksal farklýlýklar göstermez. Doðum kontrol hapý kullananlarda belirtiler þiddetlenebilir.

PMS’nin nedeni tam olarak belli deðildir. Fakat; aþaðýdaki þu maddeler üzerinde durulmaktadýr. 

PMS bazen tüm vücut sistemlerini aðýr þekilde etkileyebilir ve bu durumda her organa ait belirtiler meydana gelebilir. PMS belirtileri hafif adet öncesi belirtileri þeklinde olabilir, doktora baþvuracak kadar, ancak dayanýlabilir þiddette olabilir ve iþ kaybýna, sosyal iliþkilerde sorunlara, kiþide depresyona yol açacak kadar þiddetli olabilir.

  PMS’nin ruhsal belirtileri depresyona, yorgunluk hissi, aþýrý uyuma çevreye ilginin azalmasý, duygu durumunu dalgalanmalar, sinirlilik gerginlik, asabileþme, üzüntü hali, öfke, dikkat azlýðý þeklinde olabilir.

  Memelerin olgunlaþmasý, büyümesi ve ileri derecede hassaslaþmasý þeklinde meme belirtileri olabilir.

  Vücutta ödemlere (su tutulumuna) ve deðiþik bölgelerde þiþliklere yol açar. Bu dönemde vücut aðýrlýðýnda 2-3 kiloya kadar aðýrlýk artýþý olabilir.

  Baþ aðrýsý, bulantý-kusma, kabýzlýk, ishal, iþtah artýþý, aþýrý susama alkole tahammülsüzlük, cinsel istek artýþý, akne (sivilce) ortaya çýkmasý diðer sýk gözlenen belirtilerdir.

PMS tanýsý koymak kolay deðildir. Adet öncesi dönemde bazý þikayetlerle baþvuran her kadýna PMS tanýsý koymak, kadýnýn gereksiz yere bazý tedavilere ve bunlarýn yan etkilerine maruz kalmasý anlamýna geleceðinden ancak bazý kriterleri taþýyanlarýn PMS tanýsý konur. PMS’li kadýnlarýn genellikle kendi kendilerine taný koyarak doktora baþvururlar. Ancak bu kadýnlarýn çoðunda ya abartýlmýþ premenstruel belirtiler söz konusudur ya da baþka bir hastalýk vardýr. Tanýnýn düzgün koyulup tedavinin doðru bir þekilde verilmesi için komple bir jinekolojik sorgulama ve muayene yapýlmalý, bazý destekleyici laboratuar tetkikleriyle tanýya gidilmelidir.

1-Belirtilere neden olacak bedensel bir bozukluk bulunmamalýdýr. 

2-Su toplanmasý, huzursuzluk, depresyon, gerilim gibi belirtiler bulunmalýdýr. 

3-Belirtiler düzenli olarak ortaya çýkmalý ve kaybolmalýdýr. Bu belirtiler siklusun ikinci yarýsýnda ortaya çýkmalýdýr. 

4-Adet döneminin ilk yarýsýnda en azýndan 7 günlük belirtisiz bir dönem bulunmalýdýr. 

5-Birbirini izleyen 3 adet döneminde belirtilerin olmasý gerekir ve adet gördükten sonra belirtilerin 3 gün içinde kaybolmalýdýr. 

6-Belirtiler iþ yaþamý, sosyal yaþamý ve kiþisel ruhsal dengeyi etkileyecek kadar þiddetli olmalýdýr. (yani tüm premenstruel belirtiler sendrom deðildir.)

Premenstural sendrom kadýnýn kadýnlýðý gereði kanýtlamak zorunda olduðu bir durum deðil, yardýmcý olunabilecek ve de olunmasý gerekli bir düzensizliktir.

Burada yapýlmasý gereken þey bir kadýn hastalýklarý uzmanýna baþvurmaktýr. Hekiminiz sizi ciddi bir sorgulamadan ve muayeneden ve de gerekirse laboratuar tetkikinden geçirip, deðerlendirecek, Psikiyatrist bir doktorla beraber ilaçlý veya ilaçsýz tedavinizi düzenleyecektir. Kendi baþýnýza yapmaya kalktýðýnýz her þey size belki daha fazla zarar verecektir.

Henüz PMS’a tam olarak etkili ilaç bulunamamaktýr. Belirtileri hafif ya da orta þiddetle olan hastalar için ilaç tedavisi dýþýnda alýnabilecek önlemlerden iyi fayda görülebilir. Bunlar;

En önemlisi psikolojik destektir. Bunun bazý kadýnlarda olabileceði, belirtilerin giderek kötüleþmeyeceðini aksine yaþý ilerledikçe azalacaðý olayýn hormonlara karþý dokularýn bir tür hassas cevabý olduðu, bir çok kadýnda bu belirtilerin olduðunu ve tedavisi olan hastalýk olduðunu bilmesi gerekir.

Kafein (kahve, çay, çikolata, kola ve bazý aðrý kesicilerde bulunur) PMS baðlý baþ aðrýlarýnýn ve meme aðrýlarýnýn kötüleþmesine neden olabilir. PMS’li kadýnlar siklusun ikinci yarýsýnda (yumurtlama sonrasýnda) alkole karþý aþýrý duyarlýlýk geliþtiðinden bu günlerde alkol alýnmasý PMS belirtilerin artmasýna neden olabilir. Þiþmeleri (ödem) olanlar için sigara azaltýlmalý veya býrakýlmalýdýr. Çünkü nikotin vücutta su tutar hormonal salgýsýný uyarýr. Sol tarafýna yatýlarak uyumasý genel vücut ödemi olanlar da faydalýdýr. Gerekirse tuz kýsýtlanmalýdýr. Yine diyette kýrmýzý et azaltýlmalý balýk , sebze ve meyve tercih edilmelidir.

Düzenli egzersiz PMS’nin belirtilerini azaltýr. Muhtemelen bu durum beyin endorfin seviyesini artýrýcý özelliðine baðlýdýr. (Endorfin vücuttan salgýlanan "morfin" dir ve rahatlatýcý gevþetici özellikleri vardýr.) Ayrýca; vücudun oksijenlenmesini artýrýr.

Stressiz saðlýklý ve düzenli yaþam, gevþeme teknikleri meditasyon veya yoga gibi yöntemler faydalýdýr.

Hobilerle ilgilenmek önemlidir.

Yukarýda yöntemler yetersiz olduðunda veya baþtan beri þiddetli seyreden PMS durumlarýnda ilaçla tedavi yapýlýr.

Doðum kontrol haplarý: Bu ilaçlar özellikle beraberinde regl düzensizliði ve dismenore (adet sancýsý) olan PMS hastalarýnda fayda gösterir. Ancak bazý kadýnlarda doðum kontrol hapý kullanýmý PMS’nin ruhsal belirtileri þiddetlendirebilmektedir.

Aðrý kesici - iltihap giderici ilaçlar: Belirtiler baþlar baþlamaz düzenli alýndýðýnda ve adetin ikinci-üçüncü gününe kadar kullanýldýðýnda bu ilaçlar özellikle PMS ile beraber adet sancýsý gibi ek belirtileri olan kadýnlarda faydalý olabilmektedir.

GnRH analoglarý: Bu hormon ilaçlarý yumurtalýklarý tamamen susturarak östrojen progestron salgýsý sýfýrlayan ilaçlardýr. Dikkatli bir deðerlendirme sonrasý mutlaka doktor kontrolünde kullanýlmalarý gerekir. Uzun süre kullanýldýklarýnda kemik erimesi gibi ciddi sonuçlar doðurabileceklerinden tedavi süresi uzayacaksa beraberinde östrojen takviyesi yapýlýr.

Ödem (þiþmeleri olanlar) için tedavi: Nikotin ADH (vücutta su tutan hormon) salgýsýný uyardýðý için sigara azaltýlmalý , en iyisi býrakýlmalýdýr. Sol tarafta yatýlarak uyunmasý genel vücut ödemi olanlarda faydalýdýr. Ödem tedavisinde bazý idrar söktürücüler fayda verebilirler.

Mastalji (meme hassasiyeti) için tedavi: PMS’li hastalarda mastalji tanýsý konur ve fibrokistik hastalýk gibi diðer meme aðrýsý nedenlerinin ortaya çýkarýlmasý için komple bir meme muayenesi yapýlmalýdýr. Mastalji tedavisinde memelerin alttan iyi destekleyen bir sütyenin gece gündüz kullanýlmasý, kafein alýmýnýn kýsýtlanmasý sigara içilmemesi çoðu hasta için yeterli olur. Gýdalarda yaðýn azaltýlmasý, diüretik ve A, B, E vitamini kullanýmý da bazý hastalarda olumlu sonuçlar verir. Gerekli durumlarda danazol ve bromokriptin gibi ilaçlar da kullanýlabilir.

Ruhsal belirtileri için tedavi: Ruhsal belirtiler basit duygusal dalgalanmalarý þeklinde olabileceði gibi aðýr depresyon þeklinde de ortaya çýkabilir. Tedavide antidepressan ilaçlar ve gerekli durumlarda psikiyatrik deðerlendirme sonucuna göre daha farklý ilaçlar kullanýlabilir.

Þu anda Amerika’da yeni bir ilaç deneme safhasýnda (PH80 ilacýn þu andaki ismi, piyasada belki baþka isimlerde de verilebilir) ilaç burundan kullanýlan bir sprey ve bu adet öncesi gerginlik belirtilerini yok ettiði veya hafiflettiði bildiriliyor, daha deneme gruplarýnda kontrol aþamasýna yeni baþlanýyor, yani bize gelmesi 2-3 yýlý bulur sanýyorum tabi sonuçlarý olumlu olursa. Her adet döneminizde kendinizi üzgün sýkýntýlý veya duygularýnýzda hýzlý oynaklýk varsa ve zevk veren etkinliklere karþý ilginiz kayboluyorsa tedavi olarak bir ayýnýzýn her gününü daha mutlu ve dolu dolu yaþabilirsiniz.

Histerektomi (Rahimin alýnmasý) : PMS’de tüm yöntemler baþarýsýz kalýndýðýnda yumurtalýklarla beraber rahim ameliyatla çýkarýlýr. Ancak günümüzdeki etkili ilaçlarýn sayesinde giderek az uygulanan bir tedavi biçimi haline gelmiþtir.

Premenstruel Sendrom (PMS) kadýnlarda adet öncesi dönemde adetten yaklaþýk 1 hafta önce baþlayan ruhsal ya da fiziksel bir takým sýkýntýlara ve gerginliklere verilen isimdir. Bu belirtiler genellikle adetin baþlamasýna 1 hafta kala ortaya çýkar ve adet görülmesiyle birlikte sýkýntýlar azalýr ve birkaç günde kaybolur.

Adet öncesi sýkýntýlar özellikle yetiþkin üreme çaðýndaki kadýnlarýn karþýlaþtýklarý bir sorundur ve bazen normal hayatýný engelleyen biri durumdur. Her yýl yaklaþýk 12 kez adet gören bir kadýn için her 7-10 gün gibi sýkýntýlý bir dönem yýlda toplam 3-4 ay sýkýntýlý bir dönemi ifade eder ki bu büyük bir rakamdýr yaþamda ve kiþinin hayat kalitesini düþürmektedir.

Aslýnda her kadýnda adet öncesi dönemde bazý belirtiler ortaya çýkar. Bu belirtilerin amacý kadýnýn adet olacaðýndan haberdar edilmesi ve böylece hazýrlýksýz yakalanmasýnýn engellenmesidir. Bu belirtiler kadýnlarýn yarýsýndan daha azýnda rahatsýz edici, ancak dayanabilecek þiddette olurken, %5 kadýnda oldukça þiddetli belirtiler ortaya çýkmaktadýr. Burada premenstruel (adet öncesi) belirtiler ile premenstruel sendrom arasýndaki ayrýmý yapmak önemlidir.

PMS kadýnýn yaþantýsýný derinden etkileyen sosyal bir durum olarak kabul edilebilir. Amerikada yapýlan istatistiksel çalýþma bu ülkede kadýnlarýn adet öncesi dönemlerinde daha fazla suç iþlediklerini ortaya koymaktadýr. Ayný raporda týbbi ya da psikiyatrik bir hastalýk nedeniyle hastaneye yatýrýlan, intihara teþebbüs eden kadýnlarýn, çocuklarýný normalde önemsenmeyecek ufak bazý þikayetler nedeniyle doktora götüren kadýnlara önemli bir kýsmýný adet öncesine yakýn günlerde olduklarý görülmektedir.

PMS kimlerde görülür?

PMS Üreme çaðýndaki kadýnlarda gözükse de; çok ender olarak ergenlik döneminden önce ve menapozda da görülebilir. Sýklýkla 30-45 yaþ arsý kadýnlarda gözükür. Ailevi bir eðilim söz konusu olmasýna karþýn sosyal ,sýnýf ve ýrksal farklýlýklar göstermez. Doðum kontrol hapý kullananlarda belirtiler þiddetlenebilir.

PMS’nin nedeni tam olarak belli deðildir. Fakat; aþaðýdaki þu maddeler üzerinde durulmaktadýr. 

PMS bazen tüm vücut sistemlerini aðýr þekilde etkileyebilir ve bu durumda her organa ait belirtiler meydana gelebilir. PMS belirtileri hafif adet öncesi belirtileri þeklinde olabilir, doktora baþvuracak kadar, ancak dayanýlabilir þiddette olabilir ve iþ kaybýna, sosyal iliþkilerde sorunlara, kiþide depresyona yol açacak kadar þiddetli olabilir.

  PMS’nin ruhsal belirtileri depresyona, yorgunluk hissi, aþýrý uyuma çevreye ilginin azalmasý, duygu durumunu dalgalanmalar, sinirlilik gerginlik, asabileþme, üzüntü hali, öfke, dikkat azlýðý þeklinde olabilir.

  Memelerin olgunlaþmasý, büyümesi ve ileri derecede hassaslaþmasý þeklinde meme belirtileri olabilir.

  Vücutta ödemlere (su tutulumuna) ve deðiþik bölgelerde þiþliklere yol açar. Bu dönemde vücut aðýrlýðýnda 2-3 kiloya kadar aðýrlýk artýþý olabilir.

  Baþ aðrýsý, bulantý-kusma, kabýzlýk, ishal, iþtah artýþý, aþýrý susama alkole tahammülsüzlük, cinsel istek artýþý, akne (sivilce) ortaya çýkmasý diðer sýk gözlenen belirtilerdir.

PMS tanýsý koymak kolay deðildir. Adet öncesi dönemde bazý þikayetlerle baþvuran her kadýna PMS tanýsý koymak, kadýnýn gereksiz yere bazý tedavilere ve bunlarýn yan etkilerine maruz kalmasý anlamýna geleceðinden ancak bazý kriterleri taþýyanlarýn PMS tanýsý konur. PMS’li kadýnlarýn genellikle kendi kendilerine taný koyarak doktora baþvururlar. Ancak bu kadýnlarýn çoðunda ya abartýlmýþ premenstruel belirtiler söz konusudur ya da baþka bir hastalýk vardýr. Tanýnýn düzgün koyulup tedavinin doðru bir þekilde verilmesi için komple bir jinekolojik sorgulama ve muayene yapýlmalý, bazý destekleyici laboratuar tetkikleriyle tanýya gidilmelidir.

1-Belirtilere neden olacak bedensel bir bozukluk bulunmamalýdýr. 

2-Su toplanmasý, huzursuzluk, depresyon, gerilim gibi belirtiler bulunmalýdýr. 

3-Belirtiler düzenli olarak ortaya çýkmalý ve kaybolmalýdýr. Bu belirtiler siklusun ikinci yarýsýnda ortaya çýkmalýdýr. 

4-Adet döneminin ilk yarýsýnda en azýndan 7 günlük belirtisiz bir dönem bulunmalýdýr. 

5-Birbirini izleyen 3 adet döneminde belirtilerin olmasý gerekir ve adet gördükten sonra belirtilerin 3 gün içinde kaybolmalýdýr. 

6-Belirtiler iþ yaþamý, sosyal yaþamý ve kiþisel ruhsal dengeyi etkileyecek kadar þiddetli olmalýdýr. (yani tüm premenstruel belirtiler sendrom deðildir.)

Premenstural sendrom kadýnýn kadýnlýðý gereði kanýtlamak zorunda olduðu bir durum deðil, yardýmcý olunabilecek ve de olunmasý gerekli bir düzensizliktir.

Burada yapýlmasý gereken þey bir kadýn hastalýklarý uzmanýna baþvurmaktýr. Hekiminiz sizi ciddi bir sorgulamadan ve muayeneden ve de gerekirse laboratuar tetkikinden geçirip, deðerlendirecek, Psikiyatrist bir doktorla beraber ilaçlý veya ilaçsýz tedavinizi düzenleyecektir. Kendi baþýnýza yapmaya kalktýðýnýz her þey size belki daha fazla zarar verecektir.

Henüz PMS’a tam olarak etkili ilaç bulunamamaktýr. Belirtileri hafif ya da orta þiddetle olan hastalar için ilaç tedavisi dýþýnda alýnabilecek önlemlerden iyi fayda görülebilir. Bunlar;

En önemlisi psikolojik destektir. Bunun bazý kadýnlarda olabileceði, belirtilerin giderek kötüleþmeyeceðini aksine yaþý ilerledikçe azalacaðý olayýn hormonlara karþý dokularýn bir tür hassas cevabý olduðu, bir çok kadýnda bu belirtilerin olduðunu ve tedavisi olan hastalýk olduðunu bilmesi gerekir.

Kafein (kahve, çay, çikolata, kola ve bazý aðrý kesicilerde bulunur) PMS baðlý baþ aðrýlarýnýn ve meme aðrýlarýnýn kötüleþmesine neden olabilir. PMS’li kadýnlar siklusun ikinci yarýsýnda (yumurtlama sonrasýnda) alkole karþý aþýrý duyarlýlýk geliþtiðinden bu günlerde alkol alýnmasý PMS belirtilerin artmasýna neden olabilir. Þiþmeleri (ödem) olanlar için sigara azaltýlmalý veya býrakýlmalýdýr. Çünkü nikotin vücutta su tutar hormonal salgýsýný uyarýr. Sol tarafýna yatýlarak uyumasý genel vücut ödemi olanlar da faydalýdýr. Gerekirse tuz kýsýtlanmalýdýr. Yine diyette kýrmýzý et azaltýlmalý balýk , sebze ve meyve tercih edilmelidir.

Düzenli egzersiz PMS’nin belirtilerini azaltýr. Muhtemelen bu durum beyin endorfin seviyesini artýrýcý özelliðine baðlýdýr. (Endorfin vücuttan salgýlanan "morfin" dir ve rahatlatýcý gevþetici özellikleri vardýr.) Ayrýca; vücudun oksijenlenmesini artýrýr.

Stressiz saðlýklý ve düzenli yaþam, gevþeme teknikleri meditasyon veya yoga gibi yöntemler faydalýdýr.

Hobilerle ilgilenmek önemlidir.

Yukarýda yöntemler yetersiz olduðunda veya baþtan beri þiddetli seyreden PMS durumlarýnda ilaçla tedavi yapýlýr.

Doðum kontrol haplarý: Bu ilaçlar özellikle beraberinde regl düzensizliði ve dismenore (adet sancýsý) olan PMS hastalarýnda fayda gösterir. Ancak bazý kadýnlarda doðum kontrol hapý kullanýmý PMS’nin ruhsal belirtileri þiddetlendirebilmektedir.

Aðrý kesici - iltihap giderici ilaçlar: Belirtiler baþlar baþlamaz düzenli alýndýðýnda ve adetin ikinci-üçüncü gününe kadar kullanýldýðýnda bu ilaçlar özellikle PMS ile beraber adet sancýsý gibi ek belirtileri olan kadýnlarda faydalý olabilmektedir.

GnRH analoglarý: Bu hormon ilaçlarý yumurtalýklarý tamamen susturarak östrojen progestron salgýsý sýfýrlayan ilaçlardýr. Dikkatli bir deðerlendirme sonrasý mutlaka doktor kontrolünde kullanýlmalarý gerekir. Uzun süre kullanýldýklarýnda kemik erimesi gibi ciddi sonuçlar doðurabileceklerinden tedavi süresi uzayacaksa beraberinde östrojen takviyesi yapýlýr.

Ödem (þiþmeleri olanlar) için tedavi: Nikotin ADH (vücutta su tutan hormon) salgýsýný uyardýðý için sigara azaltýlmalý , en iyisi býrakýlmalýdýr. Sol tarafta yatýlarak uyunmasý genel vücut ödemi olanlarda faydalýdýr. Ödem tedavisinde bazý idrar söktürücüler fayda verebilirler.

Mastalji (meme hassasiyeti) için tedavi: PMS’li hastalarda mastalji tanýsý konur ve fibrokistik hastalýk gibi diðer meme aðrýsý nedenlerinin ortaya çýkarýlmasý için komple bir meme muayenesi yapýlmalýdýr. Mastalji tedavisinde memelerin alttan iyi destekleyen bir sütyenin gece gündüz kullanýlmasý, kafein alýmýnýn kýsýtlanmasý sigara içilmemesi çoðu hasta için yeterli olur. Gýdalarda yaðýn azaltýlmasý, diüretik ve A, B, E vitamini kullanýmý da bazý hastalarda olumlu sonuçlar verir. Gerekli durumlarda danazol ve bromokriptin gibi ilaçlar da kullanýlabilir.

Ruhsal belirtileri için tedavi: Ruhsal belirtiler basit duygusal dalgalanmalarý þeklinde olabileceði gibi aðýr depresyon þeklinde de ortaya çýkabilir. Tedavide antidepressan ilaçlar ve gerekli durumlarda psikiyatrik deðerlendirme sonucuna göre daha farklý ilaçlar kullanýlabilir.

Þu anda Amerika’da yeni bir ilaç deneme safhasýnda (PH80 ilacýn þu andaki ismi, piyasada belki baþka isimlerde de verilebilir) ilaç burundan kullanýlan bir sprey ve bu adet öncesi gerginlik belirtilerini yok ettiði veya hafiflettiði bildiriliyor, daha deneme gruplarýnda kontrol aþamasýna yeni baþlanýyor, yani bize gelmesi 2-3 yýlý bulur sanýyorum tabi sonuçlarý olumlu olursa. Her adet döneminizde kendinizi üzgün sýkýntýlý veya duygularýnýzda hýzlý oynaklýk varsa ve zevk veren etkinliklere karþý ilginiz kayboluyorsa tedavi olarak bir ayýnýzýn her gününü daha mutlu ve dolu dolu yaþabilirsiniz.

Histerektomi (Rahimin alýnmasý) : PMS’de tüm yöntemler baþarýsýz kalýndýðýnda yumurtalýklarla beraber rahim ameliyatla çýkarýlýr. Ancak günümüzdeki etkili ilaçlarýn sayesinde giderek az uygulanan bir tedavi biçimi haline gelmiþtir.