Genel Bilgiler
Halk arasýnda hamilelik aylarla ifade
edilirken, doktorlar hamilelik sürecini deðerlendirirken ve anne
karnýndaki bebeðin geliþmesini izlerken gebelik haftasýný esas alýrlar.
En son görülen adetin baþladýðý gün gebeliðin baþlangýcý kabul edilir ve
toplam gebelik süresi yaklaþýk 280 gün, yani 40 hafta olarak
hesaplanýr. Aslýnda gebeliðin baþlangýcý olan döllenme, en son görülen
adetin ilk gününden yaklaþýk 14 gün sonra olmaktadýr. Ancak zamanlamanýn
doðru yapýlabilmesi bakýmýndan pratikte, son adet tarihi, gebeliðin
baþladýðý tarih olarak kabul edilir.
1 ve 2. HAFTA
lk haftada her iki yumurtalýkta geliþmeye
baþlayan bir grup yumurta hücresi, kendi aralarýnda bir yarýþa girerek
döllenme þansý en yüksek olan en büyük yumurta haline gelmeye
çalýþýrlar. Bu yarýþý kazanan yumurta giderek büyür ve diðer yumurta
hücrelerinden belirgin olarak büyüyüp "dominant folikül" haline
gelir. Bir süre sonra bazý hormonlarýn etkisiyle bu dominant folikül
çatlar ve içindeki yumurta karýn boþluðuna atýlýr. Karýn boþluðuna
atýldýktan sonra tüpler tarafýndan yakalanan yumurta yaklaþýk 12-24 saat
süreyle döllenmeyi bekler. Döllenme olursa (yumurta ve sperm
hücrelerinin birleþmesi ile döllenme gerçekleþir) gebeliðin ilk
aþamasýna geçilir. Eðer döllenme olmazsa yumurta ölür ve bunu takiben
yaklaþýk 14 gün sonra adet kanamasý oluþur. Ýki adet döneminin ortasýna
denk gelen yumurtanýn çatladýðý günler, kadýnýn gebe kalma þansýnýn en
yüksek olduðu dönemdir. Bu dönemde gebelik planlayan çiftler gün aþýrý
veya her gün cinsel iliþkiye girmelidirler. Bir adet döneminde gebelik
elde etme þansý yaklaþýk %20 olduðundan gebelik elde edemeyen çiftlerin,
morallerini bozmadan benzer þekilde bir sonraki ayda da yumurtalama
günlerine denk gelecek þekilde cinsel iliþkiye girmeye devam
etmelidirler. Genel olarak bir adet döneminde kadýnda sadece 1 yumurta
üretilir ve çatlar. Çift yumurta ikizlerinde ve üçüzlerinde farklý
olarak tek bir yumurta deðil birden fazla yumurta geliþir ve çatlar. Bu
yumurtalarýn hepsi döllenir ise çoðul gebelik oluþur.
Bütün bu olaylar esnasýnda bir yandan da “endometrium”
adý verilen rahim içi de kalýnlaþmaya baþlamýþtýr. Bu kalýnlaþmanýn
amacý döllenme meydana geldikten sonra oluþacak döllenmiþ yumurtanýn
(embrio) rahim içinde rahatlýkla tutunmasýný saðlamaktýr. Yani minik
bebek için bir nevi rahim içinde yatak hazýrlanýr. Böylece yeni
geliþecek olan canlýnýn bütün ihtiyaçlarýný karþýlamak üzere vücudun bu
kýsmýnda kanlanma artar.
Yumurta çatladýktan sonra döllenme
gerçekleþirse döllenmiþ yumurta tüpler içinde yaklaþýk bir hafta süren
uzun bir yolculuða baþlar. Yolculuk sýrasýnda döllenen yumurta hýzla
þekil ve içerik deðiþtirir. Eþlerin her ikisinden de gelen kromozomlar
yumurta hücresi içinde birleþip, hýzla bölünüp çoðalarak bir hücre
kümesi oluþturur. Bir süre sonra döllenen bu yumurta bölünmeye baþlar.
2,4,8 hücre þeklinde bölünmelere devam eden yumurta tüplerden rahime
ulaþtýðýnda 32 hücrelidir ve “morula” ismini alýr.
Bebeðinizin
cinsiyetinin ne olacaðý tamamen eþinizin sperm hücrelerinin taþýdýðý X
ve Y kromozomuna baðlýdýr. Yani eþinizin X kromozomu taþýyan sperm
hücresi yumurta hücrenizi döllerse çocuðunuz KIZ, Y kromozomu taþýyan sperm hücresi yumurtanýzý döllerse bebeginiz ERKEK olacaktýr. Yani cinsiyet X veya Y kromozomu taþýyan sperm tarafýndan döllenme sýrasýnda belirlenir.
3.HAFTA
Kadýnýn yumurtalýklarýndan üretilen
yumurta hücresi erkeðin spermi ile döllendikten sonra embriyo (bebek)
oluþur. Embriyo döllenmeden yaklaþýk 7 gün sonra (bu esnada tüplerde
yolculuk ederek rahim içine ulaþmýþtýr) kalýnlaþmýþ rahim iç duvarýna
yapýþýr.
4.HAFTA
Henüz
adet gecikmesi olmamýþtýr. Bugünlerde adet kanamasýný bekleyen anne
eðer adet göremezse kanda veya idrarda gebelik testi yaptýrabilir.
Hamileliðin
ilk belirtisi geciken adet kanamasýdýr. Bulantý hissi, sabah halsizliði
ve kusma da diðer erken belirtilerdendir. Sýk ve az öðünlerle
beslenmek, sabah kalkmadan önce hafif bir þeyler atýþtýrmak oldukça
etkilidir. Genellikle bu þikayetler ilk trimestrinin (ilk 3 ay)
bitmesiyle beraber kaybolur. Bunun yanýnda aþerme olarak da
adlandýrýlan, bazý gýdalara ve tatlara karþý aþýrý istek duyulmasý da
görülebilmektedir.
Anne adayý henüz bir deðiþiklik hissetmese de
gebelik kesesi (gestasyonel sac) oluþmaya, göbek kordonu( yolc sac)
sayesinde embrio’ya oksijen ve besin taþýmaya
baþlamýþtýr.
Geliþen bebek adayý artýk sizden yeterli vitamin, folik asit, protein,
kalsiyum, demir vb. beklemektedir. Özellikle gebe kalmadan birkaç ay
öncesinden itibaren günde 400 mikrogam Folik asit almaya baþlamalýsýnýz.
Bebek
anne rahmi içinde amnion denilen bir sývý içinde geliþir. Bu sývý
bebeðin rahat hareket etmesini saðlar, darbelerden korur ve bebeðin
akciðerlerinin, sindirim sisteminin ve diðer pek çok organýnýn saðlýklý
geliþiminde rol oynar.
Transvaginal ultrasonografi ile gebelik kesesi
( gestasyonel sac) rahim içinde saptanabilir. Gebelik kesesi genel
olarak 4 hafta+3 gün gibi erken bir dönemde saptanabilir. Rahim iç
duvarýnda 3-5 mmlik içi koyu renkli halka þeklinde gözlenir.
5.HAFTA
Beklenen
adet gecikmiþtir. Sabah yorgunluðu, bulantý ve bazen kusma, aþerme
(iþtah deðiþiklikleri), meme uçlarýnýn koyulaþmaya baþlamasý, memede
gerginlik, sýk idrara çýkma gibi bazý erken gebelik bulgularý yavaþ
yavaþ ortaya çýkmaya baþlar. Ancak annede hiçbir deðiþiklik olmadan da
gebelik devam edebilir.
Vajinal kanama ya da lekelenme ile
karþýlaþýldýðýnda mutlaka doktora danýþýlmasý gereklidir. Görülen kanama
ciddi olmayabilir, ancak düþük ve dýþ gebelik olasýlýðý açýsýndan
mutlaka deðerlendirilmesi gereklidir. Kramp veya karýn aðrýsýndan
þikayet ediliyorsa yine mutlaka doktora baþvurulmalýdýr.
Gebelik kesesi (gestasyonel sac) artýk
transvaginal ultrasonla 5.haftada mutlaka rahim içinde
görülmelidir.Yaklaþýk 1 cm büyüklüðe ulaþýr. Bu esnada kanda gebelik
testi B-HCG 1500-2400 civarýndadýr. Gebelik kesesi kalýnlaþmýþ rahim iç
duvarý içinde yaklaþýk 8-10 mm boyutunda koyu renkli bir halka þeklinde
görülür ve günde 1-2 mm büyür. Gebelik kesesi yaklaþýk 1 cm büyüklüðe
ulaþtýðýnda yolc sac da görünmeye baþlar. Ortalama 1.5 cm çaplý gebelik
kese içinde embrio ve yolc sac birlikte görülür.
Bu esnada embrio
gebelik kesesi içerisinde hýzla geliþmektedir. Yaklaþýk 2-5 mm
boyutundadýr ve 3-4 mm büyüklüðünde yuvarlak beyaz halka þeklinde
izlenen yolc kesesine yakýn yerleþimlidir.
6.HAFTA
Artýk jinekolojik muayene ile rahim ve
vajendeki deðiþmeler belirlenebilir. Gebelik bulantý veya kusmalarý
yoksa, anne adayý yavaþ yavaþ kilo almaya baþlar. Ancak bulantý ve kusma
nedeniyle bir miktar kilo kaybý da olsa bunun bebek üzerinde genellikle
olumsuz bir etkisi yoktur. Genellikle ilk 3 ayda (12 hafta ) ortalama 1
kilo alýnmaktadýr.
Bu dönemde çok hýzlý bir büyüme ve deðiþim söz
konusudur. Bebeðinizin kalp atýmlarý transvaginal ultrasonla saptanýr.
Doppler ultrasonla duyulabilir.
Bu dönem bebeðin organ geliþimi için
oldukça önemli olmasýndan dolayý alkol, sigara gibi bebeðe zararlý
olabilecek maddelerden uzak durulmalýdýr.
7.HAFTA
Artýk
anne adayý vücudunda deðiþiklikler hissetmeye baþlar. Sabah yorgunluðu
ve aþerme gibi erken gebelik bulgularý belirginleþmiþtir. Memelerde
dolgunluk ve gerginlik olur.
7. haftada embriyonun baþ-popo mesafesi
(CRL) 6 mm den 11 mm’ye büyür. Geliþmenin bu fazýnda beyin hýzlý
geliþtiðinden baþ vucudun diðer kýsýmlarýna göre daha büyük görülür.
6
ile 7. haftadan sonra bebeðinizin kalp atýmý dakikada 120 vurudan 160
vuruya kadar artar. Dakikada 85 vurunun altýndaki kalp atýmlarý
gebeliðin bozulmasý ile iliþkilidir ve takip ultrasonlarýnýn yapýlmasý
gerekir.
Gebeliðinizin saðlýklý gidiþatý açýsýndan embrio uzunluðunun
amniotik kese büyüklüðüne oraný önemli bir parametredir. Normal erken
gebeliklerde amniotik kese-embrio uzunluðu 5mm’den büyük olmalýdýr. Yolc
kesesi de normal gebeliklerde tipik olarak 6 mm’nin altýnda olmalýdýr.
8.HAFTA
Rahim gebelikten önce yumruk büyüklüðünde
iken, artýk portakal büyüklüðüne ulaþmýþtýr. Büyümekte olan rahime
baðlý olarak kasýkta, karnýn alt kýsýmlarýnda gerilme ve zaman zaman
kramp tarzýnda aðrýlar olabilir. Aðrýlar çok þiddetli ise mutlaka
doktorunuza baþvurmalýsýnýz.
Bebeðiniz süratle büyümeye devam
etmektedir. Embrio 14 mmden 21 mm uzunluða ulaþýr. Baþ halen büyük ve
belirgin yapýdadýr ve kalp çýkýntýsýnýn üzerine kývrýlmýþtýr. Yolc
kesesi giderek küçülür.
9.HAFTA
Rahim
hýzla büyümektedir. Ancak hala gebelik dýþarýdan bakmakla anlaþýlamaz.
Hazýmsýzlýk, gaz þikayeti ve mide yanmasý olabilir. Aðlama, sýkýntý gibi
duygusal deðiþiklikler olabilir.
Fetus artýk hem vaginal hemde
abdominal( karýn) ultrasonografi ile rahatlýkla deðerlendirilebilir.
Baþ-popo uzunluðu yaklaþýk 2 ila 3 cm’dir. Embrio insan þeklini
kazanmýþtýr. Ultrasonda baþ, gövde ve ekstremiteler saptanabilir.
Bebeðin kol-bacak ve vücut hareketleri ultrasonda görülebilir. Fetus
ekstremitelerini ve gövdesini kýmýldatmaya baþlar ve rahim içinde takla
atarken görülebilir. Ancak anne bunu hissedemez. Cinsiyeti görebilmek
mümkün deðildir.
10.HAFTA
Gebelik
hala dýþarýdan bakmakla belli deðildir. Ancak anne yavaþ yavaþ daha
gevþek ve bol giysiler giymeye baþlar. Artýk sonuna yaklaþmakla birlikte
duygusal deðiþiklikler ve aþerme devam etmektedir.
Kalp büyük
ölçüde geliþimini tamamlar. Gövdenin dýþýnda geliþmiþ olan baðýrsaklar
karýn boþluðu içine doðru iyice hareket ederler. Diz ve ayak
belirginleþir. Ayak parmaklarý ve týrnaklarý belli olur. Kaslar güç
kazanmaya baþlar. Kýz bebeklerde klitoris erkek bebeklerde ise penis
geliþir. Böbrekleri idrar üretir, kol ve bacak hareketleri baþlar. Boy:
5.5 cm. Aðýrlýk: 6 gr.dýr. Hemen hemen bütün eklemler ve kaslarýn
oluþumu tamamlandýðý için bebek artýk su kesesi içinde hareket eder,
ancak bu hareketleri sizin hissedebilmeniz mümkün deðildir.
11.HAFTA
Annede, rahim karýn alt kýsmýnda ele gelebilir. Annenin diþ etlerinde,týrnaklarýnda ve cildinde deðiþiklikler olabilir.
Gebeliðin
en kritik dönemi artýk sona ermiþtir. Bu haftada beyin hýzla büyümesini
sürdürmektedir ve fetus’un boyunun yarýsýný kafa oluþturmaktadýr. Baþý
ile gövdesi hemen hemen ayný boyuttadýr. Organ geliþimi büyük ölçüde
tamamlanmýþtýr. Fetus’un gözleri kapalýdýr ve bu göz kapaklarýnýn
altýnda iris tabakasý olgunlaþmasýna devem etmektedir. Böbreklerde idrar
üretimi baþladýðýndan içinde yüzdüðü amniyon sývýsýnýn da miktarý
artmaya baþlar ve bu haftada yaklaþýk 50 ml olur. Bebek tekmeler
atmasýna raðmen anne henüz hissedemez. Boy: 7 cm. Aðýrlýk 8gr.
Erken yapýlan zeka testi olan 11-14 hafta ikili tarama testi ve ense kalýnlýðý ölçümü bu haftadan itibaren yapýlabilir.
12.HAFTA
Aþerme, bulantý-kusma ve sabah yorgunluðu azalmaya baþlar.Bu zamana kadar yaklaþýk 1-1,5 kg almýþ olabilirsiniz.
Bebeðin
yüzü insan görünümündedir, aðýz içinde ise üst damak birleþmeye
baþlamýþtýr. Yüz derisi içinde kýl kökleri belirmeye baþlar. Ellerde ve
ayaklarda týrnaklar uzamaya baþlar. Bu haftada bebeðin bütün iç
organlarý çalýþýr durumdadýr. Çiþini yapabilir. Týrnaklar geliþir. Bu
haftadan sonra bebeðinizin ilaçlardan ve zararlý etkenlerden zarar görme
olasýlýðý azalýr. Cinsel organlarý cinsiyetini ortaya koyacak kadar
geliþmiþtir. Ancak ultrasonda bu ayrýmý yapmak mümkün olabilir, ancak
yanýlma payý yüksektir. Boy:8 cm, Aðýrlýk: 18 gr.
11-14 hafta ikili tarama testi ve ense kalýnlýðý ölçümü yapýlabilir.
13.HAFTA
Gebeliðin
erken bulgularý ve yarattýðý þikayetler hemen hemen hiç kalmamýþtýr. Bu
dönemde çok fazla yorulmamak ve mümkün olduðunca dinlenmek gerekir.
Rahim büyüdükçe gerilir ve etrafýný çevreleyen organlarý ve kendisini
yerinde tutan baðlarý gerer. Bu hafif bir kasýk aðrýsý þeklinde
algýlanabilir. Þimdiye kadar bulantý-kusma, sabah yorgunluðu gibi
nedenlerle kilo alamamýþsanýz artýk kendinizi daha iyi hissetmeye ve
kilo almaya baþlayacaksýnýz.
Göbek kordonu plasentadan fetusa gerekli maddeleri taþýrken, fetustaki artýk maddeleri de annenin dolaþým sistemine aktarýr.
Baþ-popo
uzunluðu 6-8 cm kadardýr. Baþ vücuttan büyük veya vücut kadardýr.
Gözler birbirine daha yakýn, görünüm gittikçe daha çok insana
benzemektedir. Barsaklar karin içerisindeki normal yerlerine geçer. El
ve ayak parmaklarý tamamen oluþmuþ, eklemler çalýþmaktadýr. Dýþ cinsel
organlar artýk görünür hale gelmiþtir.
14.HAFTA
Artýk
hamile olduðunuz dýþarýdan bakýldýðýnda yavaþ yavaþ anlaþýlmaya baþlar.
Belinizde hafif aðrý, kabýzlýk, tansiyonunuzda hafif düþmeler olabilir.
Bulantýlar geçmiþtir ama yine progesteronun gevþetici etkisi ile mide
içeriði yemek borunuza geri döner (reflü) ve yanma olabilir. Beslenme
düzelir, enerjiniz artar. Pek çok kadýn gebeliðin bu döneminde
kaybettiði cinsel dürtülerine yeniden kavuþur. Herhangi bir komplikasyon
yok ise gebelikte cinsel iliþki yasak deðildir.
Rahmin hýzla
büyümesi nedeni ile karýn kaslarýnda gevþeme, ciltte (kalça, karýn,
bacak ve göðüslerde) çatlaklar (stria gravidarum) görülebilir. Gebelikte
ortaya çýkan cilt çatlaklarýnýn temelinde cilt altýndaki bað dokusunun
içeriðinde kiþisel farklýlýklar yatar. Çünkü her gebede çatlak
olmamaktadýr.
Bebeðin baþ popo uzunluðu 8-10 cm, aðýrlýðý
yaklaþýk 25 gr’dýr. Kulaklar baþýn arkasýndan daha öne ve yanlara doðru
gelir. Çene belirginleþir. Bebeðiniz dýþarýdan gelen uyarýlara (rahime
ultrason probu ile basýnç yapýldýðýnda) kývrýlýp doðrularak yer
deðiþtirir. Bebeðiniz artýk yutkunmakta ve çiþini yapmaktadýr.
15.HAFTA
Rahminiz göbek deliðinizin 4-5 parmak
altýnda hissedilebilir. Amnios suyu artmýþ ve 250 cc kadar
olmuþtur.Yavaþ yavaþ dýþarýdan da gebe olduðunuz anlaþýlmaktadýr. Artmýþ
kan hacminiz nedeniyle ve toplardamarlardaki göllenme nedeniyle burun
kanamalarý görülebilir, bacaklarda varis oluþabilir.
Yatarken sol
yan tarafýnýza ( çok rahatsýz olursanýz sað yan da olabilir) yatmaya
çalýþýn. Çünkü sýrt üstü yatarken bebeðe giden kan akýmýnda azalmalar
olabilir. Böyle bir yatýþ pozisyonu sizi rahatsýz ederse sýrt ve bacak
arasýna yastýklar koyabilirsiniz. Eðer varis ve hemoroid (basur) vb.
gibi sorunlar yaþýyorsanýz dinlenirken (yatarak) bacaklarýnýzý kalbiniz
düzeyine kadar yükseltiniz. Gerekirse destekleyici varis çoraplarý
giyilebilir. Memelerden halk arasýnda klostrum adý verilen açýk renkli
sývý gelebilir. Bu normal bir durumdur.
Bebeðiniz amniyotik
sývýdan içmeye baþlamýþtýr. Hýçkýrýk görülebilir. Boyu yaklaþýk 13
santime, kilosu 75 grama çýkmýþtýr. Geliþmekte olan bebeðin kafasý
üzerinde lanugo adý verilen ince ve ipeksi tüyler belirmeye baþlar. Bu
ilkel saçlar doðumda kaybolurlar. Bu dönemde bebeðin cildi oldukça
incedir ve deri altýnda damarlar görülebilir. Bebeðiniz parmaðýný emmeye
baþlamýþtýr.
16.HAFTA
Bebeðiniz büyüdükçe sizin rahminizde
büyür ve geniþler. Rahminiz 250 gram kadardýr ve rahim göbek deliðinin 4
parmak altýnda hissedilebilir. Amnion suyu artmaktadýr ve 250cc kadar
olmuþtur. Bu haftadan sonra, eðer daha önceden de gebelik yaþamýþsanýz
halk arasýnda "canlanma" denilen barsakta gaz veya karýnda kas seðirmesi
gibi çocuk hareketlerini hissedebilirsiniz. Tecrübeli anne adaylarý
bebeðin ilk hareketini bu haftada hissedebilirler. Ancak hareketin
hissedilmemesi anormal bir durum olduðu anlamýna gelmez. Ýlk gebeliðini
yaþayanlarda bu 20. hafta civarýnda gerçekleþir.
Cinsiyet bazý
durumlarda 12-14. haftalarda görülebilir, ya da gebeliðin son
dönemlerine kadar hiç görülemeyebilir fakat bu çok nadir bir durumdur.
Bu haftalarda bebeðin cinsiyetinin saptanmasý asýl olarak incelemeyi
yapan hekimin tecrübesine baðlýdýr. Yine bu haftada down sendromu
açýsýndan son derece önemli olan üçlü tarama testi yapýlabilir. Bu test
için ideal zaman aralýðý 16-18. haftalardýr.
Bebeðin baþ - popo
uzunluðu 10,75 - 11, 5 cm. aðýrlýðý 140 gr kadardýr. Týrnaklar tam
olarak oluþmuþtur. Baþta ince kýllar ve tüyler (lanugo) daha da
belirginleþmiþtir. Sinir sistemi geliþimi büyük ölçüde tamamlanmýþtýr.
Sinir uyarýlarý ve bunlara kaslarýn yanýtý sonucu artarda ince el, kol,
bacak, vücut hareketleri görülür. Özel bir stetoskopla çocuk kalp
sesleri duyulabilir. Kaþ ve kirpikleri oluþur. Ultrason ile cinsiyet
tayini yapýlabilir. Bebeðin bacaklarý artýk kollarýndan daha uzundur.
17.HAFTA
Ýþtahýnýz
gittikçe düzelmektedir. Düþük tehdidi azalmýþtýr. Yükünüz henüz çok
aðýr deðildir, hareketleriniz çok kýsýtlanmamýþtýr. Yavaþ yavaþ
bebeðinizin hareketlerini dinleyerek çocuðunuzla iletiþim
kurabilirsiniz. Gebelik büyüdükçe eþinizde çocuk hareketlerini elini
karnýnýza koyarak hissedebilir.
Eklemlerde gevþeme artarak devam
etmektedir. Yataktan kalkarken önce oturup sonra el ve kollarýnýzýn
yardýmýyla ayaða kalkýnýz. Dengesiz ve aðýr yükler taþýmayýnýz. Yerden
bir þey alýrken belden eðilmeden diz çökerek alýnýz. Raflardan iki
elinizle ulaþamadýðýnýz yüksekliklerdeki eþyalara uzanmaya (özellikle
tek elle) çalýþmayýnýz.
Bebeðin cilt altý yað depolarý bu gebelik
haftasýndan itibaren hýzla artmaya baþlar. Bebeðin emme, yutma ve göz
kýrpma refleksleri de bu gebelik haftalarýnda ortaya çýkar. Bebeðin
kemiklerinde kalsiyum depolama iþlemi hýzlanýr. Parmaðýný emebilir. Bu
haftada bebeðin kalbi günde 30 lt. (1.5 kova dolusu kadar) kan pompalar.
Bu hafta sonunda boy 18 cm, aðýrlýk 150 gr’dýr.
18.HAFTA
18w.png 15.8.2008 12:16:00 anında eklendi.baby4week18-1small.jpg 15.8.2008 14:55:21 anında eklendi.
Bebeðin büyümesine paralel olarak anne
adayý da kilo almaya baþlar. Bu haftalara kadar 2-4 kilo almak oldukça
normaldir. Kalbiniz gebelik öncesine göre %30-50 daha fazla
çalýþmaktadýr.
Bu haftada bebek el ve ayak parmaklarýný sýk sýk
açýp kapar. Barsaklarda mekonyum adý verilen ilk dýþký bu gebelik
haftasýndan itibaren oluþmaya baþlar. Erkek bebeklerde prostat geliþimi
bu hafta baþlar ve tamamlanýr. Bu hafta sonunda boy 20 cm, aðýrlýðý 210
gr’dýr.Bu hafta ile 22 .hafta arasýnda yapýlacak ayrýntýlý bir ultrason
muayenesi (2.düzey ultrason) ile normal geliþme , gebelik yaþý , bebeðin
cinsiyeti ile ilgili oldukça güvenilir bilgiler elde edilebilir.
19.HAFTA
Bu
dönemde büyüyen rahmin kasýlmasýna baðlý olarak hafif aðrýlar olabilir.
Kabýzlýk, bacaklarda kramp, eklemlerde þiþlik, sýrt aðrýlarý olabilir.
Gebelik hormonlarýnýn etkisi ile yüz,omuz ve kollarda küçük damar
uçlarýndaki geniþlemelere baðlý olarak kýrmýzýlýklar görülebilir.
Bu
haftadan itibaren bebeðin cildini sürekli olarak maruz kaldýðý sývý
ortamdan koruma amaçlý vernix caseosa adý verilen madde üretilmeye
baþlanýr. Bu madde beyaz renkli, krem kývamýnda ve bebeðin cildini
kaplayarak korur. Baþ - popo uzunluðu 13 - 15 cm, boy 22 cm, aðýrlýk 280
gr’dýr. Cilt transparan görünümde, altýnda da damarlar görünür
haldedir. Saçlarý oluþur.
20.HAFTA
Rahim göbek deliðiniz hizasýndadýr.
Tiroid bezinin çok çalýþmasý nedeniyle normalden daha fazla terliyor
olabilirsiniz. Beliniz iyice kalýnlaþýr.
Bebeðin týrnak, saç ve
kirpik oluþumu tamamlanmýþtýr, bu dönemde yapýlacak bir ultrasonografik
incelemede organlarý rahatlýkla seçilebilir. Vücudunun büyük bir kýsmý
lanuga olarak adlandýrýlan yumuþak ve tüylü bir tabaka ile kaplýdýr.
Bu
haftada doðumdan sonra 5 yaþýna kadar devam edecek olan hýzlý beyin
olgunlaþmasý baþlar. Bebeðin koku, tat, iþitme, görme ve dokunma
duyularý iyice aktif olmaya baþlar.
Bebek anne karnýnda uyku ve uyanýklýk dönemlerine girer. Anne, bebek hareketlerini hissetmeye baþlar. Boy:25 cm, Aðýrlýk:340 gr.
21.HAFTA
Daha
önce baþlamadýysanýz bu haftadan itibaren demir desteðine baþlamanýz
gereklidir. Diyet ile aldýðýnýz demir gebelikte size yeterli
gelmeyecektir. Bu nedenle mutlaka dýþarýdan destek almalýsýnýz.
Bu
dönemde bebeðe yer kazandýrabilmek amacýyla öne doðru geniþleyen
karýndan dolayý bel ve sýrt aðrýlarý görülebilir. Masaj ve aðrýyan
bölgelere sýcak uygulamasý önerilmektedir. Rahim göbek hizasýný
geçmiþtir. Artýk çevrenizdekiler siz söylemeden gebe olduðunuzu
kolaylýkla anlayabilir. Þimdiye kadar yaklaþýk 3,5 -5 kg almýþ
olmalýsýnýz. Artmýþ gebelik hormonlarý (özellikle progesteron) nedeniyle
gevþeyen idrar yollarýnda idrar akým hýzý yavaþladýðýndan dolayý idrar
yollarý iltihabý kolaylýkla geliþir.
Yine bu dönemde karýnda
düzensiz kasýlmalar hissedilebilir. Genelde dinlenme ile geçen bu
kasýlmalar, düzenli aralýklarla tekrarlýyorsa veya dinlendikten sonraki
bir saat içerisinde 4 defadan daha fazla görülüyorsa mutlaka doktora
danýþmak gereklidir.
Bebeðin kalp kasý bu haftadan itibaren
güçlenmeye ve daha güçlü bir þekilde kan pompalamaya baþlar. Bu nedenle
rahim içindeki bebeðin kalp atým sayýsý 120-160 arasýnda deðiþir. Boy 28
cm, aðýrlýk 400 gr’dýr.
22.HAFTA
Kramplar
daha sýk görülmeye baþlar. Bazen aþýrý derecede rahatsýz edici
olabilir. Kramplarý önlemek için kalsiyum ve potasyumdan zengin
yiyecekler alabilirsiniz. Yatmadan önce ýlýk bir bardak süt, muz,
greyfurt veya portakal faydalý olabilir. Kramp oluþtuðunda sertleþen
kasýn tersi yönde bacaklarýnýzý germek krampýn daha çabuk düzelmesini
saðlayacaktýr. Artýk dengenizi saðlamakta zaman zaman güçlük çektiðinizi
fark edebilirsiniz. Karnýnýzýn büyümesine baðlý olarak vücudunuzun
denge merkezi yer deðiþtirmektedir. Bünye buna ayný hýzda uyum
saðlayamadýðýndan dengenizi saðlamakta güçlük yaþayabilirsiniz.
Bebek
bu dönemde gerçek bir insanýn ufak bir modeli gibidir. Seslere
hareketle yanýt verir ve güzel sesleri ayýrt eder. Çocuðunuzla
konuþabilir, hatta ona þarkýlar söyleyebilirsiniz. Doðumdan sonra ayný
seslerle bebeði daha kolay sakinleþtirebilirsiniz. Göz kapaklarý
oluþmuþtur ve hareket ettirebilir. Bebek erkek ise testisler ilk geliþim
yerleri olan karýn içi bölgeden skrotuma inmeye baþlar. Bu süreç 32
haftanýn sonuna doðru tamamlanýr. Bu hafta sonunda boy 29 cm, aðýrlýk
470 gr’dýr.
23.HAFTA
Gebeliðin
baþýndan bu yana yaklaþýk 4,5-5,5 kilo almýþ olmalýsýnýz. Sýrt aðrýlarý
daha da artmýþ olabilir. Bu aðrýlar dengesiz bir þekilde karnýn ön
kýsmýnda taþýnan aðýrlýðýn karþýlanmasý için omurga ve etrafýndaki
kaslarýn yüklerinin artmasýna baðlýdýr. Sýrt aðrýlarýný gidermek için
dengeli hareket etmek, uygun oturuþ þekilleri, masaj ve sýcak
uygulamalarý faydalý olabilir.
Eþiniz elini karnýnýza koyduðunda
bebeðinizin hareketlerini çok rahat hissedebilir, hatta bu hareketler
dýþarýdan gözle bile fark edilebilir. Bunun nedeni bebeðin içinde
bulunduðu amniyon sývýsýnýn göreceli olarak fazla olmasýdýr. Yani
bebeðin hareket etmesi için çok geniþ bir alan vardýr. Bebeðiniz
karnýnýzýn içinde takla atabilir, özgürce hareket eder.
Bu
haftada bebeðin vücudu giderek normale dönmektedir. Ancak baþ vücuda
göre hala nispeten biraz daha büyük orta kulak kemikleri de geliþimini
tamamlar ve sesler bebeðin iþitme merkezine iletilmeye baþlanýr. Yani
bebeðinizin kulaklarý duymaya baþlar. Cilt hala kýrýþýktýr, hýzla kilo
almaya devam edecektir. Lanugo kýllarý daha koyu bir renk alýr. Boy 31
cm, aðýrlýk 550 gr’dýr.
24.HAFTA
Kilo artýþ hýzýnýz ayda 1-1.5 kilo
civarýnda olmalýdýr. Hýzla kilo alýr ve vücudunuzda þiþlikler oluþmaya
baþlarsa doktorunuza danýþýn. Tansiyon takibi ve idrarda albumin
bakýlarak gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) açýsýndan araþtýrýlmasý
gerekebilir. Vagende kokusuz, sarý-beyaz renkli , normal vajinal akýntý
görülebilir.
Bu haftadan itibaren bebeðin algýlarýnýn önemli bir
kýsmý geliþtiði ve bebeðin uyaranlara refleks deðil, bilinçli cevap
verdiði bilimsel veriler tarafýndan gösterilmiþtir. Yani bebek artýk
öðrenmeye, bilgileri hafýzasýnda depolamaya ve doðru tepkiler vermeye
baþlamýþtýr. Oldukça buruþuk olan cildini verniks olarak adlandýrýlan
bir madde kaplamýþtýr. Bebek parmaðýný emebilir, öksürebilir,
hýçkýrabilir. Bebek gözlerini açabilir. Doðduðu takdirde yaþam þansý
henüz yok denecek kadar düþüktür. Boy:32 cm, Aðýrlýk:600 gr.
25.HAFTA
Karýn
içinde rahmin hýzla büyümesine baðlý olarak mide yanmalarý ve
hazýmsýzlýk daha da artmýþtýr. Çocuk hareketlerinin en iyi duyulduðu
dönemdir. Az ve sýk yemeye, dinlenirken ayaklarýnýzý yukarýda tutmaya
dikkat ediniz. Büyüyen rahmin baský yapmasý ve dolaþýmýn bozulmasý
nedeni ile bacaklarda ve belde aðrýlar olabilir. Bazý gebelerde ise
bileklerde, el parmaklarýnda aðrýlar olabilir. Bu gibi durumlarda eli
yüksekte tutmak, soðuk tatbiki uygulamak oldukça yararlý olmaktadýr.
24-28.
haftalarda 50 gr glukoz (þeker) yükleme testi yaptýrmanýz
gerekmektedir. Bu test ile daha önce þeker hastalýðý olmayan gebelerde
bile sadece gebelikte ortaya çýkan, anne ve bebeði olumsuz derecede
etkileyebilen þeker hastalýðý (gestasyonel diabet) araþtýrýlýr. Aç veya
tok karýna (tercihen açlýðý takiben açlýk kan þekeri ölçüldükten sonra)
50 gr glukoz içerikli içecek içirildikten 1 saat sonra kan þekeri
ölçülür, bu ölçüm 140 mg /dl altýnda olmalýdýr.
Bebeðin cildi
artýk þeffaf görünümünü kaybetmektedir. Cilt kývrýmlarla kaplýdýr. Kalp
atýmlarý stetoskopla veya bebeðin pozisyonu da uygunsa karna kulaðýný
dayayan biri tarafýndan duyulabilir. Boy: 33 cm. Aðýrlýk: 700 gr.
26.HAFTA
Bebeðin hýzla büyümesi ve hareketlerinin daha güçlü olmasý nedeniyle kaburgalarýnýzda ve karnýnýzda aðrýlar olabilir.
Bu
haftada bebeðin akciðer geliþimi hýzlanýr. Akciðerler çalýþmalarý için
çok gerekli olan, surfaktan denilen maddeyi üretmeye baþlar. Ayrýca bu
haftadan itibaren el ve ayak izleri oluþmaya baþlar. Beyin fonksiyonlarý
normal bir yeni doðanýnkine benzer. Beynin uyku ve uyanýklýk
dönemlerine ait özellikler ayýrt edilebilir. Boy yaklaþýk 34 cm, aðýrlýk
820 gr.’dýr.
27.HAFTA
Bu
haftalarda birdenbire karýnda sertleþme hissedilebilir. Bunlar rahimde
görülen normal kasýlmalardýr, ancak 30 saniyeden uzun süren ve 15
dakikadan daha sýk aralýklarla oluþan düzenli kasýlmalar hissederseniz,
erken doðum eylemi olabileceðinden, hemen doktorunuzu aramalýsýnýz. Bu
dönemde solunum ve uyku problemleri çekilebilir. Yatmadan önce kýsa bir
yürüyüþe çýkmak, ya da yatarken kullanýlan yastýk sayýsýnýn arttýrýlmasý
önerilir. Ayrýca kan basýncýný kontrol etmek amacýyla haftada 2 kez
tansiyon ölçülmesi faydalýdýr.
Bu haftada beyin ve akciðer geliþimini hýzla sürdürmeye devam eder. Bebek parmaðýný emer ve böylece çene kaslarý geliþir.
Boy: 35 cm. Aðýrlýk: 1000 gr.
28.HAFTA
Karýnda büyüyen bebek nedeniyle sindirim
sorunlarý, uykusuzluk, zor nefes alma gibi sýkýntýlar artarak devam
eder. Bol sývý, taze sebze ve meyve almakla kabýzlýk azaltýlabilir. Bu
haftada bebeðiniz hýzla büyümeye devam edecek ve rahim içini mümkün
olduðunca dolduracaktýr. Rahim büyüklüðünüz neredeyse kaburgalarýnýzýn
seviyesine ulaþmýþtýr. Bu haftada bacaklarýnýzdaki varislerde artma ve
bacaklarýnýzda þiþme fark edebilirsiniz. Hemoroid (basur) probleminiz
varsa kötüleþebilir, bacaklarýnýzda sýk sýk kramplar yaþayabilirsiniz.
Bu haftada eþinizle kan uyuþmazlýðýnýz varsa doktorunuza bunu
hatýrlatmalýsýnýz.
Bu dönemde bebeðinizin kalsiyum ihtiyacý artar. Eðer yeterli kalsiyum alýnmazsa annenin kemiklerindeki kalsiyum deposu azalýr.
Bebeðin
akciðerleri hýzla yapý ve fonksiyon açýsýndan dýþarýda yaþamaya hazýr
hale gelmektedir. Beyinde (REM ) derin uyku (rüya) dalgalarý tespit
edilebilir. Erken doðum halinde yaþama olasýlýðý artmýþtýr. Zayýfça
aðlayabilir, hýçkýrýr, vücudu yað depolamaya baþlar. Bebek sesleri
tanýmaya baþlar. Kiþiliðin bu haftadan itibaren oluþtuðu
düþünülmektedir. Boy:36 cm. Aðýrlýk:1100 gr.
29.HAFTA
Son
trimester denilen bu dönem 40 haftaya kadardýr. Çoðu kadýn bu trimester
sýrasýnda ortalama 5 kg alýr. Rahim büyümeye ve çevre organlara basý
yapmaya devam eder. Böylece gebeliðin ilk haftalarýndaki gibi sýk idrar
yapma isteði tekrar ortaya çýkabilir. Her türlü vaginal kanama ve iç
çamaþýrýnýzý ýslatýrcasýna bol gelen akýntý veya sývýyý doktorunuza
bildirmelisiniz. Su kesesi normalde doðumda veya doðuma yakýn dönemde
açýlýr. Erken açýlmasý durumunda, anne ve bebek için ciddi enfeksiyon
riski ile karþýlaþýlabilir.
Bebeðiniz gözlerini açabilir ve
baþýný rahim içinde sürekli döndürebilir. Yað tabakalarý oluþmaya devam
eder. Duyularý tamamen geliþmiþtir, ýþýk, ses,tat ve kokuyu
algýlayabilir. Boy: 38 cm. Aðýrlýk: 1300 gr’dýr.
30.HAFTA
Anne
adaylarýnda rastlanacak sindirim sistemi ile ilgili sorunlar yüksek
lifli yiyecekler tüketerek ve bol sývý içerek azaltýlabilir. Bacaklarda
kramp þikayetleri ile oldukça sýk karþýlaþýlýr. Doðuma kadar vitamin ve
mineral alýmýný sürdürmek, hem anne hem de bebeðin saðlýðý açýsýndan
oldukça önemlidir. Bu sýrada annenin aðýrlýðý da 7 – 8 kilo kadar
artmýþtýr. Bebek hareketleri sayýlarak çocuðun saðlýðý hakkýnda kabaca
bilgi edinmek mümkündür. Bebek bir gün içerisinde, annenin uyanýk olduðu
yaklaþýk 12 saatlik süre boyunca 10 kez hareket ediyorsa bu olumlu
olarak yorumlanýr. Bebek hareket etmiyor veya az hareket ediyorsa
doktorunuza danýþmalýsýnýz.
Bebeðin gittikçe aþaðýya inmeye
baþladýðýnýbfark edebilirsiniz. Bu durumda hafifleme ve karnýn alt
kýsýmlarýnda basýnç artmasý hissi olur, hatta bebeðin dýþarýya
fýrlayacaðý hissine bile kapýlabilirsiniz. Nefes alma ve yemek yemek
kolaylaþmasýna raðmen yürümek rahatsýz edici olabilir ve sürekli idrar
yapma ihtiyacýnýz olduðunu hissedebilirsiniz.
Bebeðiniz yaklaþýk 1350 gr aðýrlýðýnda ve 45 cm uzunluðundadýr. Lanugo tüyleri kaybolur.
31.HAFTA
Rahim
artýk tüm karný dolduracak kadar büyüdüðünden solunum, sindirim ve
dolaþým sistemindeki yüklenme giderek artmaktadýr. Anne normalde 8-10 kg
civarýnda kilo almýþ olabilir. Bebeðinizin yeri iyice daralmýþtýr ve
kendine yer açmak için organlarýnýzý yukarý doðru itmekte, midenizi
iyice sýkýþtýrmaktadýr. Midenizde yanma ve sindirim güçlüðü olabilir.
Bebeðiniz
rahim içinde görebilir, ýþýðý karanlýktan ayýrabilir. Ayrýca gözlerini
kýrpabilir ve kapatabilir. Bebek daha az hareket etmektedir, çünkü
hareket etmesi için yeterince yer yoktur. Boyu 45 cm,aðýrlýðý 1750 gr
kadardýr. Gittikçe artan cilt altý yað dokusuna baðlý olarak
þiþmanlamaktadýr. iþitme duyusu iyice geliþmiþtir, tanýdýk sesleri ve
müziði ayýrabilir.
32.HAFTA
Bu
haftadan itibaren doktor kontrollerine daha sýk gitmelisiniz (2 hafta
arayla ). Son ay ise doktor kontrollerine her hafta gitmelisiniz. Bu
aylarda bazý annelerde meme baþýndan "colostrum" denilen ilk süt
gelebilir. Bebeðin büyüklüðü, pozisyonu ve içinde yüzdüðü sývý miktarýna
baðlý olarak karýn deðiþik þekillerde görülebilir. Daha önce doðum
yapmýþ olsanýz bile her gebeliði farklý algýlayabilirsiniz.
Bel,
kasýk, bacak aðrýlarý artabilir. Dinlenirken bacaklarýnýzý yüksekte
tutunuz. Yatarken sol yana yatmaya ve bacak altý veya aralarýna
karnýnýzýn yataða dayandýðý tarafa yastýklarla destek olabilirsiniz.
Rahim
içinde hareket edebileceði alanlar hýzla azalmaktadýr. Gözlerini açýp
kapar ve solunum hareketleri yapar. Saçlarý alýn sýnýrýna uzanmýþ yað ve
kas dokusunda artýþ hýzlanmýþtýr.Cilt altý yað dokusu geliþmeye devam
ettikçe bebeðinizin rengi kýrmýzýdan pembeye doðru dönmeye baþlar.
Bu
dönemde erken doðum ihtimali beliren bebekler mutlaka yoðun bakým
ünitesinin olduðu hastanelerde doðurtulmalýdýrlar. Beyin geliþmesi
hýzlanmýþ ,göz irisi ýþýk ve karanlýða cevap verir. Bebek uyur ve
hareket eder. Boy:46 cm, Aðýrlýk:1800 gr.
33.HAFTA
Gebelikte
artan relaxin hormonu uyluk eklemlerinizi gevþettiðinden yürüyüþünüz
zorlaþýr. Eller belde ve belinizi öne doðru iterek yürümeye baþlarsýnýz.
Özellikle geceleri rahat bir pozisyonda dinlenmelisiniz. El ve
ayaklarýnýzda þiþme varsa mutlaka tansiyonunuz daha yakýn takip
edilmelidir. Bebeðinizin dýþarýda yaþama þansý giderek artmaktadýr.
Akciðerlerden (alveollerden) salgýlanan surfaktan denilen bir madde
artmaya baþlamýþtýr.Bu maddelerin artýþý ile bebeðin dýþ ortamda solunum
sýkýntýsý olmadan yaþama kabiliyeti artacaktýr.
Bebek þimdi
yaklaþýk 2000 gr. aðýrlýðýndadýr ve 47cm uzunluðundadýr. Nefes alma
pratiði yaparak akciðerlerini çalýþtýrmaktadýr. Bu haftadan itibaren
haftalýk kilo artýþýnýz olan 500 gr’ ýn kabaca yarýsý bebeðe gider.
Bebeðiniz bundan sonraki yedi hafta boyunca doðum aðýrlýðýnýn yarýsýndan
fazlasýný alarak, rahmin dýþýndaki yaþam için kendini hazýrlar. Bu yað
depolanmalarýndan dolayý cilt kalýnlaþýr ve pembeleþir. Erkek fetuslarda
testisler yumurtalýk kesesi içine girmiþtir. Cilt rengi kýrmýzýdan
pembeye döner.
34.HAFTA
Bu
dönemdeki en yaygýn þikayet yorgunluktur, uykusuzluk ve aðrý þikayeti
artar. Dinlenme ve her gün açýk havada yapacagýnýz kýsa yürüyüþler
kaslarýnýzda rahatlama saðlar. Kilo artýþý devam eder. “Braxton Hicks”
denilen aðrýlar rahmin zaman zaman sertleþmesine yol açar.
Doðum yaklaþtýkça gebelik takibinizi yapan doktorunuz sizi doðum hakkýnda bilgilendirmeye baþlamalýdýr.
Doðuma
kadar vitamin ve mineral alýmýný sürdürmek hem anne hem de bebeðin
saðlýðý açýsýndan önemlidir. Halsizlik ve yorgunluk özellikle 34.
haftadan sonra daha sýk hissedilir. Sizin ve bebeðinizin saðlýðý
açýsýndan doktor kontrolleri sýklaþtýrýlmalýdýr. Bu muayeneler sýrasýnda
tansiyonunuz ölçülür, rahimin büyümesi kontrol edilir ve bebeðinizin
ultrasonla ölçümleri yapýlarak kilo artýþý, amnion sývýsýnýn miktarý,
bebeðinizin rahim içindeki pozisyonu, plasentanýn yerleþimi ve kalitesi
deðerlendirilir. Gerekiyorsa NST(non-stress test) ile bebeðinizin kalp
atýþlarý ve rahim kasýlmalarý deðerlendirilir.
Bebeðiniz yaklaþýk
2300 gr aðýrlýðýndadýr ve ortalama 47 cm. uzunluðundadýr. Muhtemelen
baþ aþaðýda pozisyonunu almýþtýr. Ancak pozisyon deðiþtirmeye devam
edebilir. Kafa kemikleri halen oldukça yumuþaktýr ve tamamen
birleþmemiþtir, böylece bebeðin dar doðum kanalýndan çýkýþýný
kolaylaþtýrýrlar. Ayaklarýnýzýn, ellerinizin, yüzünüzün ve ayak
bileklerinizin þiþtiðini ve bu ödemin sýcak havalarda ve günün ilerleyen
saatlerinde daha da kötüleþtiðini fark edebilirsiniz. Bebeðiniz ve
böbrekleriniz için bol sývý tüketmelisiniz. Vucutta belirgin ödem, aþýrý
kilo artýþý, tansiyon yükselmesi preklampsi bulgusu olabilir. Bu
bulgularla karþýlaþtýðýnýzda doktorunuz tarafýndan dikkatli takip
edilmelisiniz.
35.HAFTA
Haftalýk
kilo artýþýnýz 350-500 gr dýr, ve bebek sizin her hafta aldýðýnýz
kilonun yarýsý kadar kilo almaktadýr( 180-250 gr ). Doktorunuz
tarafýndan aksi söylenmedikçe cinsel iliþkide bulunmanýzýn sakýncasý
yoktur. Rahatlamak için duþ yapmanýz, istirahat etmeniz, açýk havada
kýsa yürüyüþler yapmanýz iyi gelecektir. Bebeðin hareketlerini izlemeli ,
eðer bebek hareketlerinde belirgin azalma veya hiç oynamadýðýný
farkederseniz mutlaka doktorunuza bildirmelisiniz.
Bebeðiniz 2500
gr’ýn üzerindedir ve muhtemelen 50 cm’e yakýn bir uzunluktadýr. Bu
haftada doðan bebeklerin yüzde 99’u yaþar. Akciðerler genellikle tamamen
geliþmiþtir ve 35 haftadan önce doðan bebeklerde veya prematürelerde
ölüm nedeni olan solunum problemleri bu haftadan sonra daha kolaylýkla
çözümlenir.
Bebeðinizin yað depolamasý devam eder. Tüm organ
sistemleri geliþim ve olgunlaþmasýný tamamlamýþtýr. Ýçinde yüzdüðü suya
oranla rahim içinde daha fazla yer kaplamaya baþladýðýndan hareketleri
de çok kolay olmayacaktýr. Bebeðiniz 2600 gram kadardýr. Kilo artýþý,
özellikle yað depolanmasý omuzlar hizasýnda baþlayacaktýr.
36.HAFTA
Bu
haftadan sonra doktorunuz sizi her hafta ultrasonla degerlendirmek için
kontrole çaðýrabilir. Rahminiz orjinal hacminin 1000 katý kadar
geniþlemiþtir ve hiç yeriniz kalmamýþ gibi hissedebilirsiniz, rahim
muhtemelen kaburgalarýnýzýn altýndadýr. Muhtemelen toplam 12 ile 16 kg.
arasýnda kilo almýþsýnýzdýr.
Bebeðiniz 2800 gram kadardýr. Yað
artýk yanaklarda depolanmaya baþlar, deri altýnda yað dokusunun
depolanmasýndan dolayý vücut daha dolgundur ve yüz cildindeki
buruþukluklar kaybolur. Bebek yavaþ yavaþ doðum kanalýna girer.
37.HAFTA
Artýk
bu haftadan itibaren bebeðinizin herhangi bir gün doðmasýnda sakýnca
yoktur. Yaklaþýk 3000 gr. aðýrlýðýndadýr ve 51 cm. uzunluðundadýr.
Haftalýk doktor ziyaretlerinizde doktorunuz bebeðinizin ne durumda
olduðunu, rahim aðzýnda açýlma olup olmadýðýný, bebeðin doðum kanalýna
ne kadar uzaklýkta olduðunu kontrol etmek isteyebilir. Bu dönemde
hekiminizle net olarak doðum þekli hakkýnda konuþmalýsýnýz. Hekiminiz
ultrason muayenesi ile bebeðinizin rutin kontrollerini yaparken,
gerekirse uygun aralýklarla NST de yapýlmalýdýr. Ultrasonla bebeðinizin
soluk alýp verme hareketlerinin izlenmesi bebeðinizin iyi durumda
olduðunun da göstergesidir.
Bebeðinizin büyüklüðü çok arttýðýndan
rahim içinde hareket etmesi zorlaþýr ve bebek hareketlerinde azalma
fark edebilirsiniz. Bebeðiniz hareket ederken kendini daha çok
hissettirmeye baþlar. Geceleri sizi daha sýk uyandýrabilir. Vücudu iyice
þekillenmiþ, doðum kanalýna yerleþme çalýþmalarý devam etmektedir. El
ve ayak týrnaklarý artýk parmaklarýn ucuna kadar uzamýþtýr.
38.HAFTA
Artýk
her an doðum yapabilirsiniz ve artýk bu normal zamanýnda bir doðum
olarak tanýmlanýr. Araþtýrmalara göre doðumlarýn ancak %5’i beklenen
doðum tarihinde olmaktadýr. Doðumlarýn %60’ý ise beklenen doðum
tarihinden 1 hafta önce olmaktadýr.
Bu haftada bebeðinizin kafa
çevresi ile karýn çevresi yaklaþýk olarak birbirine eþittir. Bebeðiniz
3000 gr’ý geçmiþtir ve yaklaþýk 51 cm uzunluðundadýr. Bebeði kaplayan
tüylü lanugo tabakasýnýn çoðu kaybolmuþtur ve peynir benzeri
tabaka(vernix caseosa) da yok olmuþtur (bir kýsmý doðumda kalabilir).
Her ikisi de, diðer sekresyonlarla birlikte bebek tarafýndan yutulacak
ve bebeðin baðýrsaklarýnda tutulacaktýr. Bunlar bebeðin ilk baðýrsak
hareketleriyle atýlan siyah renkli bir dýþkýyý oluþturur. Buna
"mekonyum" diyoruz.
39.HAFTA
Bebeðiniz
muhtemelen baþý doðum kanalýna girecek þekilde pozisyon almýþtýr. Halen
baðýþýklýk sistemi tam geliþmemiþtir ve plasenta aracýlýðý ile anneden
antikorlarý( baðýþýklýk hücreleri) almaya devam etmektedir. Sizden geçen
antikorlar bebeðinizin doðum sonrasý en az 6 ay süreyle enfeksiyonlara
karþý mücadelesinde yardýmcý olacaktýr. Doðumdan sonra bebek, bazý
antikorlarý (Ig A) anne sütünden almaya devam edecektir.
Son
haftada amniyon zarý(su kesesi) her an açýlabilir ve sularýnýz
gelebilir. Bazen bardaktan boþalýrcasýna hýzlý ve fazla miktarda olan su
gelmesi, bazen çok yavaþ olabilir. Hatta kendinizi idrar kaçýrmýþ gibi
hissedebilirsiniz. Miktarý ne olursa olsun sularýnýzýn geldiðini
düþünüyorsanýz zaman kaybetmeden doktorunuzu aramalý ya da hastaneye
gitmelisiniz.
Artýk bebek çok sýk uyumaya baþlamýþtýr. Büyük gün çok yaklaþmýþtýr. Boyu yaklaþýk 51 santim, kilosu 3.250 gramdýr.
40.HAFTA
Bebeðiniz doðum gününe hazýrdýr. Cildi pembe - kýrmýzý bir renkte, boyu yaklaþýk 52 santim, kilosu 3.300-3.500 gramdýr.
Normal
doðuma karar verildiðinde ultrason ve NST(non-stress test) ile bebeðin
hareketleri, kalp atýþlarý ve amnion sývýsýnýn miktarý deðerlendirilir,
beklenen doðum tarihinin gelmesine raðmen sancýlarý baþlamamýþ gebeler
için 7 gün daha beklenebilir. Bu süre sonunda da doðum sancýlarý
baþlamamýþsa öncelikle suni sancý denenir. Suni sancýya raðmen doðum
eylemi baþlamýyorsa ya da bebek doðum kanalýnda ilerlemiyorsa ya da
bebek kalp atýþlarý bozulmaya baþlarsa bebek sezeryan ile doðurtulur.
Doðum
aný yaklaþtýkça rahim aðzý yavaþ yavaþ açýlmaya baþlar. Bu açýklýk
yaklaþýk 10 cm’e ulaþtýðýnda doðumun ilk evresi tamamlanmýþtýr. Bundan
sonra baþlayan ikinci evre ile bebek annenin doðum kanalýnda ilerler ve
anne karnýnda geçirdiði yaklaþýk 40 haftalýk süreyi tamamlayarak dünyaya
gelir.

