Güncelleme: 27.10.2011
Genel Bilgiler
Giriş
Fasiyal palsi olarak adlandýrýlan yüz felci, yüz kaslarýný etkileyen ve ani geliþen bir yüz zaafýdýr. Beyinden gelen yüz hareketleri yapma emrinin 7. sinir (yüz siniri) tarafýndan kaslara iletilmesinde oluþan engellemeler bu hareketlerin yapýlamamasýna neden olur. Bu engeller çeþitli nedenlerle olabilir. Bunlar arasýnda Bell’s palsi, Ramsay-Hunt sendromu, orta kulak iltihaplarý, sistemik hastalýklar, tümörel hastalýklar, travmalar ve ameliyatlar bulunmaktadýr. Fasial sinirin paralizilerinin (felç) en sýk rastlanan nedeni Bell’s palsidir ve her yaþta görülebilmektedir. Kadýn ve erkekleri eþit derecede etkiler ve yýlýn her zamaný görülebilir.
Yakınmalar
Bell’s Palsinin Özellikleri
Yüz felci ilerleyici bir hastalýktýr ve maksimum þiddetine birkaç saat ya da günde gelir. Sýklýkla soðuk ve rüzgar sonrasýnda geliþen bir hastalýktýr. Bir iki gün öncesinde kulak arkasýnda aðrý oluþur. Patofizyolojisinde fasiyal sinirin ödemi yatar ve sinir þiþmiþtir. Yüzün bir tarafýnda yüz ifadesinin tüm kaslarý güçsüzleþir ya da tamamen etkisiz olur. Mimik hareketleri istendiði gibi yapýlamaz. Göz kapaklarý kapanamaz, dudak kenarý düþer ve alýn da kýrýþtýrýlamaz. Hastada herhangi bir duyusal kayýp olmamasýna raðmen hissizlik belirtilebilir. Bazý hallerde (korda timpani tutulumu) tat alma kaybý; stapedius kasý tutulumuna baðlý olarak hiperakuzi (sese hassasiyet) oluþabilir. Ýstemsiz gözyaþý (timsah gözyaþlarý), Bell fenomeni (göz kapatmaya çalýþýrken göz küresinin yukarý kaymasý), göz kapatamamaya baðlý korneada tahriþ görülür. Felçli tarafta yiyecek ve içeceklerin dýþarý düþmesi de görülmektedir.
Medikal tedaviler
Hastalarýn %80 gibi bir oraný 2-3 haftada iyileþir. Bunlar haricinde %10’luk kýsmýn iyileþmesi bir yýla kadar sürebilirken %10’luk kýsým ise iyileþemez ve yüzde sinkinezi geliþir. Tedaviye hastalýk baþlangýcýndan sonra en kýsa sürede baþlanmasý iyileþmeyi hýzlandýrmaktadýr. Bell’s palside ilaç tedavisi uygulanmaktadýr. Hastanýn mevcut baþka hastalýklarý da varsa bunlar da gözönüne alýnmalýdýr. Göz kapaklarý kapanacak þekilde göz ve göz damarlarýnýn korunmasý gereklidir. Bunlara ek olarak yüz kaslarý üzerine masaj yapýlmasý, sýcak uygulamalarý, yüz kaslarýný hareket ettirmek için sakýz çiðnenmesi de yararlý olabilmektedir. Ne zaman yapýlacaðý kesin olmamakla birlikte ameliyat da bazen yapýlabilmektedir ancak buna durumun iyice deðerlendirilmesinden sonra karar verilmelidir. Göz kapatabilme ve tat alma duyusunun geri gelmeye baþlamasý hastalýðýn seyrine dair iyi birer iþarettir.
Giriþ
Fasiyal
palsi olarak adlandýrýlan yüz felci, yüz kaslarýný etkileyen ve ani
geliþen bir yüz zaafýdýr. Beyinden gelen yüz hareketleri yapma emrinin
7. sinir (yüz siniri) tarafýndan kaslara iletilmesinde oluþan
engellemeler bu hareketlerin yapýlamamasýna neden olur. Bu engeller
çeþitli nedenlerle olabilir. Bunlar arasýnda Bell’s palsi, Ramsay-Hunt sendromu, orta kulak iltihaplarý, sistemik hastalýklar, tümörel hastalýklar, travmalar ve ameliyatlar bulunmaktadýr.
Fasial sinirin paralizilerinin (felç) en sýk rastlanan nedeni Bell’s
palsidir ve her yaþta görülebilmektedir. Kadýn ve erkekleri eþit
derecede etkiler ve yýlýn her zamaný görülebilir.
Semptom ve Yakýnmalar
Bell’s Palsinin Özellikleri
Yüz felci ilerleyici bir hastalýktýr ve maksimum þiddetine birkaç saat ya da günde gelir. Sýklýkla soðuk ve rüzgar sonrasýnda geliþen bir hastalýktýr. Bir iki gün öncesinde kulak arkasýnda aðrý oluþur. Patofizyolojisinde fasiyal sinirin ödemi yatar ve sinir þiþmiþtir. Yüzün bir tarafýnda yüz ifadesinin tüm kaslarý güçsüzleþir ya da tamamen etkisiz olur. Mimik hareketleri istendiði gibi yapýlamaz. Göz kapaklarý kapanamaz, dudak kenarý düþer ve alýn da kýrýþtýrýlamaz. Hastada herhangi bir duyusal kayýp olmamasýna raðmen hissizlik belirtilebilir. Bazý hallerde (korda timpani tutulumu) tat alma kaybý; stapedius kasý tutulumuna baðlý olarak hiperakuzi (sese hassasiyet) oluþabilir. Ýstemsiz gözyaþý (timsah gözyaþlarý), Bell fenomeni (göz kapatmaya çalýþýrken göz küresinin yukarý kaymasý), göz kapatamamaya baðlý korneada tahriþ görülür. Felçli tarafta yiyecek ve içeceklerin dýþarý düþmesi de görülmektedir.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Hastalarýn %80 gibi bir oraný 2-3 haftada iyileþir. Bunlar haricinde %10’luk kýsmýn iyileþmesi bir yýla kadar sürebilirken %10’luk kýsým ise iyileþemez ve yüzde sinkinezi geliþir. Tedaviye hastalýk baþlangýcýndan sonra en kýsa sürede baþlanmasý iyileþmeyi hýzlandýrmaktadýr. Bell’s palside ilaç tedavisi uygulanmaktadýr. Hastanýn mevcut baþka hastalýklarý da varsa bunlar da gözönüne alýnmalýdýr. Göz kapaklarý kapanacak þekilde göz ve göz damarlarýnýn korunmasý gereklidir. Bunlara ek olarak yüz kaslarý üzerine masaj yapýlmasý, sýcak uygulamalarý, yüz kaslarýný hareket ettirmek için sakýz çiðnenmesi de yararlý olabilmektedir. Ne zaman yapýlacaðý kesin olmamakla birlikte ameliyat da bazen yapýlabilmektedir ancak buna durumun iyice deðerlendirilmesinden sonra karar verilmelidir. Göz kapatabilme ve tat alma duyusunun geri gelmeye baþlamasý hastalýðýn seyrine dair iyi birer iþarettir.