x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Ýþle Ýliþkili Kas – Ýskelet Sistemi Bozukluklarý
Ýþle iliþkili kas iskelet sistemi bozukluklarý oldukça yaygýndýr. Zorlu fiziksel aktiviteler, tekrarlayan hareketler, duruþ bozukluklarý birçok romatizmal semptomlara ya da mevcut semptomlarýn artmasý sebep olur. Ýþ ortamý ve yapýlan iþten kaynaklanan yakýnmalarýn iþle iliþkisini kesin olarak ortaya koymak genellikle zordur.
Ýþle iliþkili üst ekstremite bozukluklarý genellikle iki gruba ayrýlýr. Bunlarýn bir kýsmý lateral epikondilit, tendinit, tenosinovit, karpal tünel sendromu gibi spesifik isimlerle adlandýrýlýr, diðer bir kýsmýnda ise semptomlar ve muayene bulgularý bu kadar spesifik deðildir. Bu grup hastalýklara; tekrarlayan zorlanma hastalýðý (repetitif strain disorder), yada birikici travma hastalýðý (kümülatif travma hastalýðý) adý verilir. Ýkinci grup hastalýklarda (repetitif strain bozukluðu, kümülatif travma hastalýðý); psikososyal problemler, iþinden memnun olmama, yeterli ücret alamama gibi ruhsal ve sosyal problemler hastalýðýn geliþiminde rol oynar.
Boyun aðrýsý
Boyun öne eðik olarak uzun süre oturma, bilgisayar kullanma, tekrarlayan dönme hareketleri, boyunda erkenden yýpranma ve yozlaþmalara sebep olur. Ayrýca uzun süreli motorlu araç ve iþ makineleri kullanýmý, titreþim ve ayný pozisyonda kalmadan dolayý boyun kaslarýný zorlar.
Anksiyete, stres, gerginlik ve iþ memnuniyetsizliði boyun aðrýsý geliþiminde önemli rol oynar. Bunlar boyunda bulunan kaslarda spazma yol açarlar. Anksiyete ve depresyon duruþu bozarak boyunda kas spazmýný artýrýr. Duruþ bozukluðu da boyun aðrýsýný daha da arttýrýr. Bu þekilde bir kýsýr döngü oluþur.
Bu durumda boyun kaslarýndaki spazmýn çözülmesi (soðuk, sýcak, akupunktur, masaj, enjeksiyon), duruþ eðitimi, boyun kaslarýný güçlendirmeye yönelik fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarý gerekir.
El iþlerini azaltmak, omuz seviyesi üzerinde aktivitelerin kýsýtlanmasý, tekrarlayýcý zorlanmalardan uzak durmak, bilgisayar ve daktilo kullanýmýnýn sýnýrlandýrýlmasý gerekebilir.
Omuz aðrýsý
Omuz aðrýlarýndan bir kýsmý boyun yada karýn içi organlarýn bir kýsmýnýn hastalýklarýndan yansýyan aðrýlardýr. Özellikle boyundan kaynaklanan omuz aðrýlarý çok sýk görülür.
Sað kolun sürekli kullanýlmasý, zorlanmalar, ters yönde uygulanan güçler omuz ekleminde zorlanmalara sebep olur. Uygun olmayan þartlarda çalýþma, diþ hekimlerinde olduðu gibi tekrarlayan zorlanmalar omuz eklemlerinin çevresinde bulunan yumuþak dokularda zedelenmelere yol açabilir.
Rotator manþon tendinitleri, bursitler, sýkýþma sendromu ve periartrit omuzda en sýk rastlanan aðrý sebepleridir.
Bunlarýn tedavisinde zorlayýcý ve tekrarlayýcý aktivitelerden kaçýnma gerekir. Rotator kaslar ve omuzu kaldýrýcý kaslar güçlendirilmeli ve boyun-omuz koruma prensiplerine riayet edilmelidir.
Dirsek aðrýlarý
Dirsekte en sýk rastlanan aðrý sebebi lateral epikondilit ve medial epikondilittir. Ön kolun tekrarlayýcý ve zorlayýcý aktiviteleri ön kol kaslarýnýn yapýþma yerlerinde zorlanmalara ve yýpranmalara sebep olur. Bu tip zedelenmeler tornavida kullananlarda, tavan iþçilerinde, diþ hekimlerinde ve çok fazla yazý yazanlarda sýk görülür. Ayrýca çamaþýrlarýný elde sýkan ev hanýmlarý da risk altýndadýr.
Ayrýca radial tünel sendromu, kübital tünel sendromu dirsek aðrýlarýnýn iki önemli sýk rastlanan sebebidir. Kübital tünel sendromu, medial epikondilitle, radial tünel sendromu lateral epikondilitle karýþtýrýlabilir.
Bu hastalarda dirsek bandajý, ön kol ve elin zorlayýcý aktivitelerinden kaçýnma, el bileðine yönelik dinlendirici splintler verilmelidir. Bu bölgeye lokal kortizon enjeksiyonlarý da yapýlabilir.
El bileði ve el aðrýlarý
El ve el bileði; en sýk kullanýlan ve en çok suiistimal edilen eklemlerimizdendir. Vücudun üst yarýsýný ilgilendiren bütün zorlayýcý ve tekrarlayan travmalar el ve el bileðinde osteoartrit, tendinit, tenosinovit ve sinir sýkýþma sendromlarýna yol açabilirler. Tendon kýlýflarýnda aðrýlý þiþlikler, sürtünme sesi ve basmakla hassasiyet; tendinit ve tenosinovitlerin en önemli belirtileridir.
El ayasý ve elin baþ parmak tarafýnda gece aðrýlarý, uyuþmalar ve güçsüzlükler karpal tünel sendromu belirtileridir. Ulnar ve radial sinirin dirsekte sýkýþmasý sonucu elden þiddetli aðrýlar ve güçsüzlükler olabilir.
Tekrarlayan travmalar osteoartrite (kireçlenme) sebep olmakla birlikte, el osteoartriti daha çok genetik geçiþlidir, ancak osteoartritli hastalarda zorlanmalar ve travmalar aðrýyý daha da çekilmez hale getirebilir.
Sebebi ve adý ne olursa olsun eldeki zorlanmaya baðlý aðrýlarýn tedavisinde elin dinlendirilmesi, splintleme ve lokal enjeksiyonlar yapýlýr. Parafin banyosu, hidrogalvanik banyolar ve egzersiz tedavisini içeren fizik tedavi kürleri çoðu hastada yarar saðlar.
Ýþle iliþkili kas iskelet sistemi bozukluklarý oldukça yaygýndýr. Zorlu fiziksel aktiviteler, tekrarlayan hareketler, duruþ bozukluklarý birçok romatizmal semptomlara ya da mevcut semptomlarýn artmasý sebep olur. Ýþ ortamý ve yapýlan iþten kaynaklanan yakýnmalarýn iþle iliþkisini kesin olarak ortaya koymak genellikle zordur.
Ýþle iliþkili üst ekstremite bozukluklarý genellikle iki gruba ayrýlýr. Bunlarýn bir kýsmý lateral epikondilit, tendinit, tenosinovit, karpal tünel sendromu gibi spesifik isimlerle adlandýrýlýr, diðer bir kýsmýnda ise semptomlar ve muayene bulgularý bu kadar spesifik deðildir. Bu grup hastalýklara; tekrarlayan zorlanma hastalýðý (repetitif strain disorder), yada birikici travma hastalýðý (kümülatif travma hastalýðý) adý verilir. Ýkinci grup hastalýklarda (repetitif strain bozukluðu, kümülatif travma hastalýðý); psikososyal problemler, iþinden memnun olmama, yeterli ücret alamama gibi ruhsal ve sosyal problemler hastalýðýn geliþiminde rol oynar.
Boyun aðrýsý
Boyun öne eðik olarak uzun süre oturma, bilgisayar kullanma, tekrarlayan dönme hareketleri, boyunda erkenden yýpranma ve yozlaþmalara sebep olur. Ayrýca uzun süreli motorlu araç ve iþ makineleri kullanýmý, titreþim ve ayný pozisyonda kalmadan dolayý boyun kaslarýný zorlar.
Anksiyete, stres, gerginlik ve iþ memnuniyetsizliði boyun aðrýsý geliþiminde önemli rol oynar. Bunlar boyunda bulunan kaslarda spazma yol açarlar. Anksiyete ve depresyon duruþu bozarak boyunda kas spazmýný artýrýr. Duruþ bozukluðu da boyun aðrýsýný daha da arttýrýr. Bu þekilde bir kýsýr döngü oluþur.
Bu durumda boyun kaslarýndaki spazmýn çözülmesi (soðuk, sýcak, akupunktur, masaj, enjeksiyon), duruþ eðitimi, boyun kaslarýný güçlendirmeye yönelik fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarý gerekir.
El iþlerini azaltmak, omuz seviyesi üzerinde aktivitelerin kýsýtlanmasý, tekrarlayýcý zorlanmalardan uzak durmak, bilgisayar ve daktilo kullanýmýnýn sýnýrlandýrýlmasý gerekebilir.
Omuz aðrýsý
Omuz aðrýlarýndan bir kýsmý boyun yada karýn içi organlarýn bir kýsmýnýn hastalýklarýndan yansýyan aðrýlardýr. Özellikle boyundan kaynaklanan omuz aðrýlarý çok sýk görülür.
Sað kolun sürekli kullanýlmasý, zorlanmalar, ters yönde uygulanan güçler omuz ekleminde zorlanmalara sebep olur. Uygun olmayan þartlarda çalýþma, diþ hekimlerinde olduðu gibi tekrarlayan zorlanmalar omuz eklemlerinin çevresinde bulunan yumuþak dokularda zedelenmelere yol açabilir.
Rotator manþon tendinitleri, bursitler, sýkýþma sendromu ve periartrit omuzda en sýk rastlanan aðrý sebepleridir.
Bunlarýn tedavisinde zorlayýcý ve tekrarlayýcý aktivitelerden kaçýnma gerekir. Rotator kaslar ve omuzu kaldýrýcý kaslar güçlendirilmeli ve boyun-omuz koruma prensiplerine riayet edilmelidir.
Dirsek aðrýlarý
Dirsekte en sýk rastlanan aðrý sebebi lateral epikondilit ve medial epikondilittir. Ön kolun tekrarlayýcý ve zorlayýcý aktiviteleri ön kol kaslarýnýn yapýþma yerlerinde zorlanmalara ve yýpranmalara sebep olur. Bu tip zedelenmeler tornavida kullananlarda, tavan iþçilerinde, diþ hekimlerinde ve çok fazla yazý yazanlarda sýk görülür. Ayrýca çamaþýrlarýný elde sýkan ev hanýmlarý da risk altýndadýr.
Ayrýca radial tünel sendromu, kübital tünel sendromu dirsek aðrýlarýnýn iki önemli sýk rastlanan sebebidir. Kübital tünel sendromu, medial epikondilitle, radial tünel sendromu lateral epikondilitle karýþtýrýlabilir.
Bu hastalarda dirsek bandajý, ön kol ve elin zorlayýcý aktivitelerinden kaçýnma, el bileðine yönelik dinlendirici splintler verilmelidir. Bu bölgeye lokal kortizon enjeksiyonlarý da yapýlabilir.
El bileði ve el aðrýlarý
El ve el bileði; en sýk kullanýlan ve en çok suiistimal edilen eklemlerimizdendir. Vücudun üst yarýsýný ilgilendiren bütün zorlayýcý ve tekrarlayan travmalar el ve el bileðinde osteoartrit, tendinit, tenosinovit ve sinir sýkýþma sendromlarýna yol açabilirler. Tendon kýlýflarýnda aðrýlý þiþlikler, sürtünme sesi ve basmakla hassasiyet; tendinit ve tenosinovitlerin en önemli belirtileridir.
El ayasý ve elin baþ parmak tarafýnda gece aðrýlarý, uyuþmalar ve güçsüzlükler karpal tünel sendromu belirtileridir. Ulnar ve radial sinirin dirsekte sýkýþmasý sonucu elden þiddetli aðrýlar ve güçsüzlükler olabilir.
Tekrarlayan travmalar osteoartrite (kireçlenme) sebep olmakla birlikte, el osteoartriti daha çok genetik geçiþlidir, ancak osteoartritli hastalarda zorlanmalar ve travmalar aðrýyý daha da çekilmez hale getirebilir.
Sebebi ve adý ne olursa olsun eldeki zorlanmaya baðlý aðrýlarýn tedavisinde elin dinlendirilmesi, splintleme ve lokal enjeksiyonlar yapýlýr. Parafin banyosu, hidrogalvanik banyolar ve egzersiz tedavisini içeren fizik tedavi kürleri çoðu hastada yarar saðlar.