Genel Bilgiler
Femur Baþý Epifiz Kaymasý
Kalça eklemi büyüme çaðýnda eriþkinlerden farklý olarak büyüme kýkýrdaðýna sahiptir ve büyüme buradan olur. Femur baþý epifiz kaymasý, uyluk kemiðinin (femur) büyüyen ucunun (epifiz) kemiðin gövdesi üzerinde kaymasý ile oluþur. Tek veya iki kalçada birden olabilir. 11-16 yaþlardaki özellikle erkek çocuklarda kalça aðrýsý ve topallama þikayeti ie baþlar.femur baþý
KÝMDE GÖRÜLÜR?
Genellikle 11-16 yaþ arasýnda olur. En sýk þiþman çocuklarda ve erkeklerde görülür. Nedeni genellikle bilinmez. Ýki tipi vardýr:
1. stabil (sabit) olan
2. kaymaya eðilimli olan (sabit olmayan).
SABÝT VE SABÝT OLMAYAN FEMUR BAÞI EPÝFÝZ KAYMASININ FARKI NEDÝR?
Eðer çocuk yardýmsýz veya yardýmla yürüyebiliyorsa epifiz kaymasý sabittir kayma ilerlemeyecek demektir. Vakalarýn %90’ýndan fazlasý sabittir. Yardýmla bile yürüyemeyen hastalarda epifiz kaymasý sabit deðildir. Bu tür kayma genellikle spor yaralanmasý ya da düþme gibi bir travmayý takiben ortaya çýkar. Düþme nedeniyle sabit kayma sabit olmayan kaymaya da dönüþebilir.
BELÝRTÝLERÝ NELERDÝR?
Sabit kaymada çocukta istirahatla düzelebilen kalça ekleminde tutukluk ortaya çýkar. Bir süre sonra bu sertlik yürürken aksamaya neden olabilir ve gelip geçen aðrýlar baþlayabilir. Aðrýnýn kalçada olmasý gerekmez; kasýkta, uylukta veya dizde hissedilebilir. Daha sonra, çocuk kalçasýný hareket ettirme yeteneðini kýsmen kaybedebilir. Bacak genellikle dýþa doðru döner. Bu bacak diðerinden daha kýsa görülebilir. Çocuk oyun oynayamaz veya eðilerek ayakkabýlarýný baðlamak gibi bazý basit iþleri yerine getiremez. Belirtiler yavaþ veya hýzlý olarak ilerleyebilir. Sabit olmayan kaymada çocuðun þiddetli aðrýsý vardýr. Aðrý kýrýk varmýþçasýna þiddetlidir. Çocuk bu bacaðýný hareket ettiremez. Eðer sabit olmayan kaymadan þüphe ediliyorsa bacak hareket etmeye zorlanmamalýdýr. Zorlama kaymayý daha da artýrabilir.
FEMUR BAÞI EPÝFÝZ KAYMASI NASIL TEÞHÝS EDÝLÝR?
Röntgen filminin çekilmesi gerekir. Kalçanýn duruþu, muayene bulgularý ve gerekli durumlarda baþka tetkiklerde yapýlabilir.
TEDAVÝ
Tedavisi genellikle ameliyatla mümkündür. Bu tedavinin sonuçlarý çok iyidir, tedavi edilmeyen hastalarda kalça eklemi beslenmesi bozulabilir, veya kýkýrdak yapý dejenere olur (kondrolizis).
ÇOCUK NE ZAMAN NORMAL AKTÝVÝTESÝNE DÖNEBÝLÝR?
Tam iyileþme zaman alýr. Çocuðunuz ameliyattan sonra 4-6 hafta koltuk deðneði kullanacaktýr. Daha sonra yavaþça koþma ve diðer sporlara baþlayabilir.
ÇOCUÐUM TAMAMEN ÝYÝLEÞECEK MÝ?
Eðer erken taný konursa, özellikle sabit kaymalarda, tamamen iyileþme þansý çok yüksektir. Fakat, femur baþý epifiz kaymasý geçiren çocuklarýn bir kýsmýnda ileri yaþlarda osteoartrit (eklem kireçlenmesi) geliþebilir.