Genel Bilgiler
Giriş
Baþ AðrýlarýBaþ aðrýlarý en sýk karþýlaþýlan ve teþhisinde en fazla güçlük çekilen hastalýk belirtilerinden biridir. Baþ aðrýlarý kendisi bir hastalýk olduðu gibi çoðu zamanda altta yatan bir hastalýðýn belirtisidir.
Bu kýsa yazýda baþ aðrýlarý ile ilgili genel bilgiler verilecek ve baþ aðrýlarýna sebep olan hastalýklar kýsaca anlatýlacaktýr.
Ýnsanlarýn %60-70 kadarý hayatlarýnýn herhangi bir döneminde baþ aðrýlarý ile karþýlaþmaktadýr. Herhangi bir þikayetle doktora baþvuran hastalarýn hemen hemen yarýsýnda baþ aðrýsý vardýr, ancak bunlarýn sadece %10 kadarýnda baþ aðrýsý en önemli problemdir.
Baþ aðrýlarýný kabaca sýnýflandýrmak gerekirse
baþ aðrýsý
Migren
Gerilim tipi baþ aðrýsý ( tension headache )
Küme baþ aðrýsý ( cluster baþ aðrýsý, horton nevraljisi, histaminik baþ aðrýsý )
Sinüs baþ aðrýsý
Posttravmatik baþ aðrýsý
Kafa içi basýnç artýþýna baðlý baþ aðrýsý
Kombine durumlar
Ancak burada hemen belirtelim ki bu çok kaba bir sýnýflandýrmadýr, ve bu tablonun dýþýnda bir çok baþ aðrýsý sendromu vardýr.
Migren nedir ?
Migren (hemikrani, yarým baþ aðrýsý) çok yoðun, þiddetli daha çok 10-30 yaþlarý arasýnda baþlayan 50 yaþýndan sonra azalan ve nöbetler halinde seyreden bir baþ aðrýsýdýr. Kesin sebepleri bilinmemekle birlikte hastalarýn %60-80 inde genetik faktörlerin rolü vardýr. Genellikle tek taraflýdýr, bazen iki taraflý olabilir. En sýk tuttuðu bölge þakaklar, göz çevresi ve alýndýr. Dakikalar, saatler veya günler sürebilir. Hasta nöbetin geleceðini önceden hissedebilir. Bulantý, kusma ve ýþýktan rahatsýz olma olabilir. Kadýnlarda daha sýk görülür. Hastanýn bütün tetkikleri normal çýkar. Migren olduðu düþünülse bile baþ aðrýlý hastalara tomografi, MR, sinus filmleri, boyun filmleri çektirilmeli ve gerekirse EMG yaptýrýlmalýdýr.
Tedavisinde; stresten uzak kalmak, iyi istirahat, iyi uyku, gürültü ve aþýrý ýþýktan kaçýnma gerekir. Bazý gýdalar ve ilaçlar migren nöbetini baþlatabilir (monosodyum pentamat, çikolata, kýrmýzý þarap, peynir, doðum kontrol haplarý). Ayrýca migren nöbetlerinden kaçýnmak için ve tedavi için birçok ilaç geliþtirilmiþtir. Migren tedavisinde nöroloji uzmanýndan yardým istenmelidir. Akupunktur bir çok hastada iyi sonuç verir, biofeedback’in faydalý olduðu hastalar vardýr.
Gerilim tipi baþ aðrýsý (tension headache)
bas-agrisi2.jpg
Sinüs baþ aðrýsý (sinüzitler)
sinusbasagrisi.jpg
Zorlayýcý olmayan devamlý bir aðrý vardýr. Baþlangýçta ensede olur, sonra mengene ile sýkýþtýrýyor gibi bütün baþa yayýlýr. Günlerce sürebilir, akþamlarý aðrý daha da artar. Stres, aile ve iþ problemleri aðrýyý ortaya çýkarýr veya arttýrýr. Boyun bölgesi kaslarýnda sertleþme vardýr.
Tedavisinde aðrý kesiciler, kas gevþeticiler, ve stresi ve anksiyeteyi giderici ilaçlar kullanýlýr. Sýcak bir duþ, sauna, türk hamamý, masaj hastalarýn çoðunu rahatlatýr. Boyun bölgesine yönelik sýcak ve soðuk uygulamalar, TENS, boyun kaslarýný rahatlatýcý egzersizler, biofeedback denenebilir.
Cluster baþ aðrýsý (küme baþ aðrýsý)
Çok þiddetli ve tek taraflý bir aðrýdýr. Aðrý göz yuvarlaðý arkasýnda ve zonklayýcýdýr. Erkeklerde daha yaygýndýr. Bu aðrýlar birden baþlar öncü belirtisi yoktur. Aðrýyan tarafta þiþlik, kýzarýklýk, seðirme olabilir. Ortalama 30-45 dakika kadar sürer. Ancak daha uzunda sürebilir. Az miktarda alkol bile aðrýyý ortaya çýkarabilir.
Bu tip baþaðrýlarý aylarca senelerce, devam edebilir. Tedavisinde oksijen inhalasyonu, propranolol (profilaksi) ve karbamazapin kullanýlýr.
Zorlayýcý deðildir. Tek taraflý veya çift taraflý olabilir. Hasta öne doðru eðilmekle aðrýsýnýn arttýðýný ifade eder. Alerjik bünyeli kiþilerde daha sýk görülür. Nezle hali, burunda dolgunluk, ateþ, diþ aðrýsý, halsizlik olabilir. Tedavisi sinüzitin tedavisi iledir. KBB hekimleri tarafýndan tedavi edilmelidir.
Posttravmatik baþ aðrýsý
Kafa travmasý sonucu ortaya çýkar. Hastanýn þuurunun yerine gelmesi ile baþlar, 6-12 ay kadar sürer. Bazen çok daha uzun sürebilir. Baþ dönmesi ile birliktedir.
Kafa içi basýnç artmasý
Son zamanlarda baþlayan, orta þiddetli fakat þiddeti gittikçe artan bir aðrý þeklidir. Genellikle iki taraflýdýr. Aðýz ve burun kapatýlýp nefes tutulduðu zaman aðrý artar. Sabahlarý daha kötüdür, geceleri hastayý uyandýrabilir. Ýleri dönemlerde bulantý, kusma, çift görme olur. Göz dibi muayenesi yapýlmalýdýr. Bu hastalara hemen CT, MR ve EEG yaptýrýlmalýdýr. Tümörler en sýk rastlanan kafa içi basýnç artýþý sebepleridir.
Kombine durumlar
En sýk rastlanan migrenle birlikte, gerilim tipi baþ aðrýsýnýn birlikte bulunmasýdýr. Ayrýca en sýk rastlanan baþ aðrýlarýndan birisi de boyun bölgesindeki kireçlenme, fýtýk, tümör gibi hastalýklara baðlý olanlardýr. Boyun kökenli baþ aðrýlarýnda omuz ve kol aðrýlarý da olur. Aðrý boyundan enseye ve alýna da vurur. Boyna sýcak konulmasý, masaj aðrýyý hafifletir.
Giriþ
Baþ Aðrýlarý
Baþ aðrýlarý en sýk karþýlaþýlan ve teþhisinde en fazla güçlük çekilen hastalýk belirtilerinden biridir. Baþ aðrýlarý kendisi bir hastalýk olduðu gibi çoðu zamanda altta yatan bir hastalýðýn belirtisidir.
Bu kýsa yazýda baþ aðrýlarý ile ilgili genel bilgiler verilecek ve baþ aðrýlarýna sebep olan hastalýklar kýsaca anlatýlacaktýr.
Ýnsanlarýn %60-70 kadarý hayatlarýnýn herhangi bir döneminde baþ aðrýlarý ile karþýlaþmaktadýr. Herhangi bir þikayetle doktora baþvuran hastalarýn hemen hemen yarýsýnda baþ aðrýsý vardýr, ancak bunlarýn sadece %10 kadarýnda baþ aðrýsý en önemli problemdir.
Baþ aðrýlarýný kabaca sýnýflandýrmak gerekirse
baþ aðrýsý
Migren
Gerilim tipi baþ aðrýsý ( tension headache )
Küme baþ aðrýsý ( cluster baþ aðrýsý, horton nevraljisi, histaminik baþ aðrýsý )
Sinüs baþ aðrýsý
Posttravmatik baþ aðrýsý
Kafa içi basýnç artýþýna baðlý baþ aðrýsý
Kombine durumlar
Ancak burada hemen belirtelim ki bu çok kaba bir sýnýflandýrmadýr, ve bu tablonun dýþýnda bir çok baþ aðrýsý sendromu vardýr.
Migren nedir ?
Migren (hemikrani, yarým baþ aðrýsý) çok yoðun, þiddetli daha çok 10-30 yaþlarý arasýnda baþlayan 50 yaþýndan sonra azalan ve nöbetler halinde seyreden bir baþ aðrýsýdýr. Kesin sebepleri bilinmemekle birlikte hastalarýn %60-80 inde genetik faktörlerin rolü vardýr. Genellikle tek taraflýdýr, bazen iki taraflý olabilir. En sýk tuttuðu bölge þakaklar, göz çevresi ve alýndýr. Dakikalar, saatler veya günler sürebilir. Hasta nöbetin geleceðini önceden hissedebilir. Bulantý, kusma ve ýþýktan rahatsýz olma olabilir. Kadýnlarda daha sýk görülür. Hastanýn bütün tetkikleri normal çýkar. Migren olduðu düþünülse bile baþ aðrýlý hastalara tomografi, MR, sinus filmleri, boyun filmleri çektirilmeli ve gerekirse EMG yaptýrýlmalýdýr.
Tedavisinde; stresten uzak kalmak, iyi istirahat, iyi uyku, gürültü ve aþýrý ýþýktan kaçýnma gerekir. Bazý gýdalar ve ilaçlar migren nöbetini baþlatabilir (monosodyum pentamat, çikolata, kýrmýzý þarap, peynir, doðum kontrol haplarý). Ayrýca migren nöbetlerinden kaçýnmak için ve tedavi için birçok ilaç geliþtirilmiþtir. Migren tedavisinde nöroloji uzmanýndan yardým istenmelidir. Akupunktur bir çok hastada iyi sonuç verir, biofeedback’in faydalý olduðu hastalar vardýr.
Gerilim tipi baþ aðrýsý (tension headache)
bas-agrisi2.jpg
Sinüs baþ aðrýsý (sinüzitler)
sinusbasagrisi.jpg
Zorlayýcý olmayan devamlý bir aðrý vardýr. Baþlangýçta ensede olur, sonra mengene ile sýkýþtýrýyor gibi bütün baþa yayýlýr. Günlerce sürebilir, akþamlarý aðrý daha da artar. Stres, aile ve iþ problemleri aðrýyý ortaya çýkarýr veya arttýrýr. Boyun bölgesi kaslarýnda sertleþme vardýr.
Tedavisinde aðrý kesiciler, kas gevþeticiler, ve stresi ve anksiyeteyi giderici ilaçlar kullanýlýr. Sýcak bir duþ, sauna, türk hamamý, masaj hastalarýn çoðunu rahatlatýr. Boyun bölgesine yönelik sýcak ve soðuk uygulamalar, TENS, boyun kaslarýný rahatlatýcý egzersizler, biofeedback denenebilir.
Cluster baþ aðrýsý (küme baþ aðrýsý)
Çok þiddetli ve tek taraflý bir aðrýdýr. Aðrý göz yuvarlaðý arkasýnda ve zonklayýcýdýr. Erkeklerde daha yaygýndýr. Bu aðrýlar birden baþlar öncü belirtisi yoktur. Aðrýyan tarafta þiþlik, kýzarýklýk, seðirme olabilir. Ortalama 30-45 dakika kadar sürer. Ancak daha uzunda sürebilir. Az miktarda alkol bile aðrýyý ortaya çýkarabilir.
Bu tip baþaðrýlarý aylarca senelerce, devam edebilir. Tedavisinde oksijen inhalasyonu, propranolol (profilaksi) ve karbamazapin kullanýlýr.
Zorlayýcý deðildir. Tek taraflý veya çift taraflý olabilir. Hasta öne doðru eðilmekle aðrýsýnýn arttýðýný ifade eder. Alerjik bünyeli kiþilerde daha sýk görülür. Nezle hali, burunda dolgunluk, ateþ, diþ aðrýsý, halsizlik olabilir. Tedavisi sinüzitin tedavisi iledir. KBB hekimleri tarafýndan tedavi edilmelidir.
Posttravmatik baþ aðrýsý
Kafa travmasý sonucu ortaya çýkar. Hastanýn þuurunun yerine gelmesi ile baþlar, 6-12 ay kadar sürer. Bazen çok daha uzun sürebilir. Baþ dönmesi ile birliktedir.
Kafa içi basýnç artmasý
Son zamanlarda baþlayan, orta þiddetli fakat þiddeti gittikçe artan bir aðrý þeklidir. Genellikle iki taraflýdýr. Aðýz ve burun kapatýlýp nefes tutulduðu zaman aðrý artar. Sabahlarý daha kötüdür, geceleri hastayý uyandýrabilir. Ýleri dönemlerde bulantý, kusma, çift görme olur. Göz dibi muayenesi yapýlmalýdýr. Bu hastalara hemen CT, MR ve EEG yaptýrýlmalýdýr. Tümörler en sýk rastlanan kafa içi basýnç artýþý sebepleridir.
Kombine durumlar
En sýk rastlanan migrenle birlikte, gerilim tipi baþ aðrýsýnýn birlikte bulunmasýdýr. Ayrýca en sýk rastlanan baþ aðrýlarýndan birisi de boyun bölgesindeki kireçlenme, fýtýk, tümör gibi hastalýklara baðlý olanlardýr. Boyun kökenli baþ aðrýlarýnda omuz ve kol aðrýlarý da olur. Aðrý boyundan enseye ve alýna da vurur. Boyna sýcak konulmasý, masaj aðrýyý hafifletir.
Ýlgili Kelimeler Listesi: baþ, aðrý, baþaðrýsý
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..