x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Günlük hayatta boyun saðlýðýna uygun olmayan her yanlýþ hareket ve duruþ; omur, disk, eklem ve bað dokusunda yýpranmaya ve yozlaþmaya sebep olur. Özellikle masa baþýnda oturanlarda, sýnavlara hazýrlanan öðrencilerde, klavyeli cihaz kullananlarda, fazla miktarda el iþi yapanlarda bu duruma sýk rastlanýr. Boyundaki doðal lozdozun (boyun çukurluðu) kaybolmasý boyunu kötü kullanmanýn en önemli bulgusudur. Bu durum röntgende boyun aksýnda düzleþme olarak görülür. Bu durum boyun fýtýklarýna ve osteoartritine (kireçlenmesine) zemin hazýrlar.
Boyun incinmesi
Boyunun anatomik yapýsýnýn imkan verdiði normal hareketinden daha fazla bir zorlanma sonucunda; disk, kemik, baðlar ve eklemlerde incinmeler olabilir. Genelde araç içi trafik kazasý sonrasý boyundaki aþýrý hareket ve zorlamadan dolayý giderek artan boyun ve kol aðrýsý görülebilir. Buna Whiplash incinmesi denir. Bu durum boyunun öne ve arkaya aþýrý hareketi sonucu oluþur.
Boyun Tutulmasý, Kas spazmý
Boyun Fýtýðý
Her iki boyun omuru arasýnda esnek bir yastýk görevi yapan kýkýrdak disk dokusunun omurilik ve kola giden sinirlere doðru taþmasýdýr. Basýnýn büyüklüðü ve yerine göre boyun ve kol aðrýsý, omuz aðrýr, baþ aðrýsý, kürek kemikleri arasýna yayýlan aðrý, kol kaslarýnda kuvvet kaybý, ellerde his kusuru, uyuþma ve beceriksizlik görülebilir. Nadiren omuriliðe doðru baský olur ise yürüme zorluðu, bacaklarda kuvvetsizlik ve idrar þikayetleri de görülebilmektedir. Fizik tedaviye oldukça iyi cevap verir. Konservatif tedaviye raðmen þikayetler geçmiyor, ciddi omurilik ve sinir baskýsý var ise, cerrahi tedavi önerilir.
Diskte dejenerasyon, yozlaþma, kireçlenme
Omurilik kanalýnda daralma (Servikal Dar Kanal, omurga stenozu, Servikal Spondilitik Myelopati):
Romatizmal Hastalýklar
Osteoporoz (kemik erimesi)
Omurga kýrýklarý, omur kaymasý
Boyun ve kol aðrýsýnýn birçok sebebi vardýr. Çoðu zaman birden fazla sebep olabilir. Aðrýnýn esas sebebini bulmak önemlidir, ancak tedaviye baþlamak için aðrýnýn gerçek sebebini bulmak þart deðildir. Boyun omurlarýndaki osteofitler (kireçlenme), kaymalar, disk hernileri, boyun kaslarýnda spazm, bazý anatomik anormallikler kola giden sinirlere ve omuriliðe baský yaparak boyun, kol ve baþta aðrý oluþturabilir. Omurilik basýsý daha nadir ancak çok daha ciddi bir durumdur. Omuriliðin kendinden kaynaklanan bazý hastalýklar nadir de olsa boyun ve kol aðrýlarýna yol açabilir (ms, sirengomyeli, myelit). Ankilozan spondilit ve RA gibi romatizmal hastalýklar da boyun aðrýsý ve tutukluðuna sebep olabilir.
Kötü duruþ ve boyunu kötü kullanma
Boyun incinmesi
Boyun Tutulmasý, Kas spazmý
Genellikle boyunu destekleyen kaslarýn aþýrý gerilmesi ile oluþur. Aðýr bir þey kaldýrmak, aþýrý spor, iþ aktivitesi, yanlýþ masa baþý çalýþmasý kas spazmýna sebep olabilir. Ayrýca yanlýþ pozisyonda uyuma, yüksek yastýk ve kötü seyahat þartlarý da boyun tutulmasý yapabilmektedir. Çoðu zaman basit ve kolay tedaviler ile spazm ve tutulma çözülmektedir. "Miyofasial aðrý, Fibromiyalji , Fibrosit ve Miyozit" diye de adlandýrýlan uzun süreli kas aðrýsýnda, kas içerisinde aðrýyý tetikleyen noktalar ve elle de hissedilebilen sertlikler mevcuttur. Boyunda uzun süreli kalýcý eðriliðe tortikollis denilir. Klippel-Feil, Turner Sendromu, disk agenezisi doðuþtan gelen problemlerdir ve ciddi boyun aðrýlarýna yol açabilirler.
Boyun Fýtýðý
Diskte dejenerasyon, yozlaþma, kireçlenme
Yaþýn ilerlemesi, omurganýn kötü kullanýlmasý sonucu kemik yapýda, baðlarda ve disklerde yýpranma baþlar. Jel kývamýndaki disk çekirdeði sertleþir ve incelir, diskin dýþ liflerinde yýpranmalar oluþur diskin þok emme özelliði ve esnekliði kaybolur. Kemik köþelerinde osteofit adý verilen çýkýntýlar oluþur. Oluþan yeni kemikçikler, sertleþmiþ ve esnekliðini kaybetmiþ baðlar ve daralmýþ disk mesafeleri sinirlere baský yaparak boyun, kol ve genel vücut aðrýsýna sebep olabilmektedir. Omurilik basýsý yaparak el ve ayaklarda uyuþma, kuvvetsizlik oluþabilmektedir. Ayrýca tanýn ruhsal yapýsý da etkilenir. Fizik tedavi ve egzersizlere iyi cevap verir. Tedavinin belli periyotlarla tekrarlanmasý gerekebilir.Nadiren cerrahi gerekir.
Gerilim, stres, sigara, kötü hayat koþullarý
Boyun aðrýsýný artýran ve kronikleþtiren en önemli sebeplerdir. Ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunlar boyun aðrýsýný artýrýr. Boyunda sürekli gerginlik ve aðrýlý noktalar tespit edilebilir. Gülmek, düzenli çalýþmak, egzersizler, masaj, sosyal uðraþýlar ve hayata baðlýlýk boyun aðrýsýna karþý önemli korunma yollarýdýr.
Omurilik kanalýnda daralma (Servikal Dar Kanal, omurga stenozu, Servikal Spondilitik Myelopati):
Özellikle ileri yaþlarda ellerde uyuþma, kuvvetsizlik ve beceriksizlik, yürümede zorluk ve el-ayaklarda his kusuru görülebilmektedir. Omuriliðin ve/veya sinirlerinin geçtiði kanallarýn daralmasý ve omurilik beslenmesinin bozulmasý ile seyreder. Hastalýðýn erken dönemde tespit edilmesi ve erken tedavi gereklidir. Erken dönemde yapýlan cerrahi giriþim omurilikte oluþabilecek kalýcý hasarlarý önlemektedir.
Romatizmal Hastalýklar
Vücudun baðýþýklýk sisteminin kendi hücrelerine savaþ açmasý sonucu oluþur. Omurgadaki normal kemik ve kýkýrdak dokularý hasara uðrar. Romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi hastalýklar boyun hareketlerinde kalýcý kýsýtlýlýk yapabilir. Sabahlarý görülen en az bir saat süren eklem tutukluðu ve her yöne hareket kýsýtlýlýðý romatizmal hastalýklardaki boyun tutulumunun tipik özellikleridir .
Osteoporoz (kemik erimesi)
Osteoporoz, en sýk rastlana metabolik kemik hastalýðýdýr. Kemiklerde yumuþamaya ve incelmeye yol açarak kolay kýrýlmaya ve dolayýsýyla aðrýya sebebiyet verir. En önemli sebebi kalýtýmdýr. Beslenmede kalsiyum ve D vitamini eksikliði, hareketsiz yaþantý, erken menopoz, aþýrý alkol ve kafein tüketimi, kortikosteroidler ve bazý ilaçlar osteoporoz riskini arttýrýr.
Omurga kýrýklarý, omur kaymasý
Omurlar normalde oldukça saðlamdýr. Bazen kaza ve baþka sebeplerden zarar görüp çatlayabilir, bütünüyle kýrýlabilir.
Travma þiddetiyle boyun omurlarý kayarak omuriliðe zarar verebilir. Ciddi omurilik ve sinir kesileri görülebilir. Kaza sonrasý boyunun mutlak boyunluk ile tespit edilmesi hayat kurtarýcýdýr.
Kol ve el sinirlerinin tuzaklanmasý (sýkýþmasý)
Boyunda omurilikten çýkan sinirler ele doðru giderken yol üzerinde bað dokusu tarafýndan tuzaklanýr. Buradaki sýkýþma sonucu el ve kollarda kuvvetsizlik, uyuþma ve aðrý oluþur. Özellikle elin ilk 3 parmaðýnda geceleri görülen uyuþma el bilek kanalý sendromu (karpal tünel sendromu) için tipiktir. Bu tip aðrý ve uyuþma olan hastalarda mutlak EMG testi ile ayrýcý tanýya gidilmelidir. Konservatif tedavi ile sonuç alýnamayan hastalarda cerrahi olarak basýnýn kaldýrýlmasý gereklidir. Unlar sinir, radial sinir kol ve elde çeþitli bölgelerde sýkýþabilir. Bazen kola giden sinir ve damarlar hepsi birden boyundaki normal yada anormal anatomik oluþumlar tarafýndan sýkýþtýrýlabilir (torasik çýkýþ sendromu).

