Rahim Ýç Duvarý Kalýnlaþmasý ,

x

Genel Bilgiler

Giriş

ENDOMETRÝAL HÝPERPLAZÝ

(RAHÝM ÝÇ DUVARI KALINLAÞMASI)

Endometrial Hiperplazi Tanýmý

Endometrial hiperplazi, rahim iç duvarýný sýnýrlayan endometrium adý verilen hücrelerin aþýrý çoðalmasý sonucu rahim iç mukozasýnda (endometrium tabakasý) kalýnlaþma ile ortaya çýkan bir durumdur.

Endometrial hiperplazi vakalarýnýn çoðu östrojen hormonunun aþýrý salýnmasý ve progesteron hormonunun yetersiz kalmasý ile endometrial hücrelerin östrojen etkisi ile çoðalmasýndan meydana gelir. Özellikle kadýnlarda adet dönemlerinde þiddetli, aþýrý, pýhtýlý adet kanamalarýna ve ara kanamalara neden olabilir.

Ayrýca menopozdan dolayý östrojen replasman tedavisi alan ya da meme kanseri tedavisinde kullanýlan Tamoxifen ilacýnýn östrojen hormonu artýrýcý etkisine baðlý olarak endometrial hiperplazi ortaya çýkabilir.

Vakalarýn büyük bir kýsmýnda “basit hiperplazi” ile karþýlaþýlýr. Basit hiperplazi, rahim iç dokusu olan endometriumun yaygýn kalýnlaþmasýdýr. Bu durum çoðu zaman patoloji raporlarýnda ’’Kistik Glandüler Hiperplazi’’ olarak tanýmlanýr ve kansere dönüþme olasýlýðý %1’ dir.

Endometrial hiperplazi tedavi edilmediði takdirde rahim kanseri (endometrial kanser) için önemli bir risk faktörüdür.

Endometrial Hiperplazi Semptomlarý

-Aþýrý adet kanamalarý(menoraji)

-Menstruel periyotlar arasýnda kanama

-Ateþ basmasý

-Sýkýntý, yorgunluk

-Yüzde ve vücutta akne

-Aþýrý adet kanamalarýna baðlý olarak demir eksikliði anemisi

-Çarpýntý (taþikardi)

-Vaginada hassasiyet

Endometrial Hiperplazi Komplikasyonlarý

-Aþýrý adet kanamalarýna baðlý kansýzlýk

-Rahim kanseri

-Ýnfertilite (kýsýrlýk)

Endometrial Hiperplazi Nedenleri

-Polikistik over sendromu

-Obesite (þiþmanlýk)

-Östrojen replasman tedavisi

-Östrojen salgýlayan tümörler (örneðin yumurtalýklarda östrojen salgýlayan “granulosu hücreli tümör” v.s.)

-Diabet hastalýðý

Endometrial hiperplazi riskini azaltmak için;

-Adetler düzenli olmalý, gerekirse uygun oral kontraseptif ilaçlar alýnmalý.

-Obesite ile mücadele edilmeli, uygun kiloyu devam ettirmeye özen gösterilmeli

-Hormon replasman tedavisi mutlaka doktor kontrolü altýnda olmalý

-Diabet kontrol altýnda olmalý, insülin rezistansý araþtýrýlmalý.

Endometrial Hiperplazi Tanýsý

-Vaginal ultrasonik incelemesi

-Kürtaj (D&C)

-Endometrial biopsi yapýlarak taný konur.

Endometrial Hiperplazi Sýnýflandýrma

Endometrial hiperplazi, yüksek düzeyde östrojen hormonuna karþý cevap olarak baþlangýçta endometrial hücreler çoðalýr; bu durum fizyolojik bir hiperplazidir. Fakat zaman geçtikçe tedavi ve takip yapýlmadýðý zaman bu hiperplazik endometrial hücreler kanser hücrelerine doðru dönüþüm gösterir. Endometrial hiperplazinin bir çok histopatolojik tipi mevcut olup bunlar jinekolog tarafýndan yapýlan endometrial biopsilerin patolojik incelemesi ile ortaya çýkartýlýr.

Endometrial hiperplazinin iki tipi mevcuttur:

1- Hücrelerinde atipik deðiþiklik olmayan hiperplazi

Basit hiperplazi: Kansere dönüþüm:%1

Kompleks hiperplazi: Kansere dönüþüm: %3

2-Hücrelerinde atipik deðiþiklik olan hiperplazi

Basit atipik hiperplazi: Kansere dönüþüm: %8

Kompleks atipik hiperplazi: Kansere dönüþüm: %29

Görüldüðü gibi hücrelerde atipik deðiþiklik olmasý rahim kanseri oranýný artýrmaktadýr.

Endometrial Hiperplazi Tedavisi

1-Medikal Tedavi: Hormon tedavisi olup sürekli ya da döngüsel progesteron tedavisi

2-Cerrahi Tedavi: Rahmin (uterus) tamamýnýn cerrahi olarak çýkartýlmasý (histerektomi)

Rahim iç zarý kalýnlaþmasý tedavisine bireysel yaklaþým önemlidir. Bu tedavi hiperplazinin nedenine, hiperplazinin tipine, hastanýn yaþýna, çocuk arzusuna ve menopoz durumuna göre deðiþir.

Genç hastalarda doðum kontrol haplarý ve hormon ihtiva eden rahim içi araç (MÝRENA)’dan faydalanýlabilir. Premenopozal dönemde karþýlaþýlan rahim iç duvarý kalýnlaþmasý durumunda da östrojen + progesteron ya da sentetik progesteron hormonu ile tedavi edilebilir. Premenopozal dönemde de rahim kalýnlaþmasý tedavisinde düþük doz hormon salgýlamasý ve sistemik yan etkilerinin son derece düþük olmasý nedeniyle rahim içi araç (MÝRENA) oldukça iyi bir seçenektir.

Henüz menopoz durumu olmayan, adetleri devam eden, ilerde tekrar çocuk arzusu olan genç kadýnlar için endometrial hiperplazi tedavisinde, estrojenin kalýnlaþtýrýcý (poliferatif) etkisini karþýlayacak progesteron tedavisi iyi bir seçenektir. Bu tedavi verildikten 4-6 ay sonra tekrar biopsi yapýlarak ya da tam olarak kürtaj yapýlarak tedaviye cevap deðerlendirilir.

Menopoz yaþýna yakýn ya da menopozda ise ve atipik hücreler varsa histerektomi en iyi seçenektir.

Rahim iç duvarýnýn kalýnlaþmasý halinde aþýrý adet kanamasýnýn ve dolayýsýyla demir eksikliði anemisinin önlenmesinde ve rahim duvarý kalýnlaþmasýnýn tedavisinde rahim içi araç (MÝRENA) çok fazla tercih edilen bir tedavi þekli olmasý nedeniyle bu makalede MÝRENA konusunda da kýsa bilgi verilecektir.

Rahim Ýçi Sistem-MÝRENA: Endometrial hiperplazinin progesteron hormonu ile tedavisine bir alternatif de MÝRENA adý verilen rahim içi sistemin uygulanmasýdýr. MÝRENA’nýn bünyesinde 52mg levonorgestrel adý verilen progesteron hormonu mevcut olup, rahim içine uygulandýðý zaman beþ yýl içinde bu bölgeden yavaþ yavaþ absorbe edildiði için, oral olarak alýnan progesteron haplarýna göre hem çok düþük dozda hormon salgýlanmakta hem de yan etkisi oral alýnan ilaçlara göre çok daha az olmaktadýr.

MÝRENA adetin ilk yedi günü içinde uygulanýr, sistem beþ yýl sonra çýkartýlýr. Çýkartýldýktan hemen sonra bir yenisi takýlabilir. MÝRENA takýldýðý zaman adet miktarý oldukça azalýr, hatta %20 adetler kesilebilir. Adetlerin kesilmesi menopoz anlamýna gelmez, yumurtalýklar çalýþmaya devam eder. Adetlerin azalmasý, kansýzlýðýn önlenmesi, adet sancýlarýnýn olmamasý, rahim iç tabakasýnýn incelmesi (rahim duvarý kalýnlýðýnýn ortadan kalkmasý) ve gebeliðin önlenmesi MÝRENA’nýn en büyük avantajlarýdýr.

x

Giriþ