Genel Bilgiler
multipl skleroz (MS) ve gebelik
Gebeliðin MS üzerindeki etkisi
Gebelikle bir miktar multipl skleroz aktivitesinde yatýþma görülebilir ancak gebelik sonlandýðýnda ise, ayný þekilde alevlenmede artýþ görülebilir. Bu nedenle multipl skleroz hastalarýnda gebelik lehine veya aleyhine yani gebe kalýnmasýný öneren veya kalýnmamasýný öneren bir sonuç bildirgesi mevcut deðildir. Gebelik sonlandýðýnda yani postpartum dönemdeki alevlenmeler gebelik öncesindeki hastalýk derecesi ile paralellik gösterdiði bilinmektedir.
Gebelik öncesinde aktivitesi düþük olan hastalarda doðum sonrasýnda, çocuklarýný emzirebilme þansý daha yüksek olmaktadýr.
Multiple sklerozun gebelik üzerine etkisi
Ms hastasý olan gebelerde perineal kaslardaki nöromüsküler zayýflýk veya sipastisite nedeniyle doðum eylemi esnasýnda zorlanma olacaðýndan dolayý bu hastalarda normal gebelere göre daha fazla sezeryan doðumu olmaktadýr ayrýca, bebeklerde düþük doðum aðýrlýðý daha sýk görülmektedir.
MS hastalarýnda emzirmenin bir kontra endikasyon yoktur ancak annenin aldýðý bir ilaç varsa bunun süt üzerinden çocuða ne gibi bir etkisi olacaðý göz önüne alýnmalýdýr.
MS hastalarýnda epidural anestezi ile ilgili aktivasyonu artýracaðý þeklindeki ispatlanmamýþ bir kaydý mevcuttur. Doðum esnasýnda hangi tip anestezinin kullanýlacaðý sadece obstetrik gerekçelerle belirlenmelidir.
MS hastalýðý olan annelerde, epidemiyolojik açýdan yeni doðan kýz çocuklarýnda % 5, erkek çocuklarýnda daha az oranda olmak üzere ms hastalýðýnýn bebekte görülme ihtimali vardýr.
MS hastalarýnýn tedavide kullandýðý ilaçlardan interferon beta -1a (gebelik kategorisi C) ve glatiramer asetat (gebelik kategorisi B) dir.
tedavi ve proflaksi
Literatürde gebelik esnasýnda interferon beta -1a kullanan hastalarla ilgili seriler mevcuttur bu hastalarda erken doðum, düþük doðum aðýrlýðý gibi durumlar söz konusudur. Gebe kalýnmasý planlandýðýnda yukarýdaki her iki ilaçta kesilmesi önerilir. Ancak interferon beta -1a da ittir mestlerde bilinmeden ilaç kullanýldý ise teröpatik abortus önerilmez. Devam eden hastalarda normal saðlýklý doðumlarýn olduðu da oldukça sýk görülmektedir.
Gebelik esnasýnda ms aktivitesinde artýþ olduðu takdirde bu hastalarda intravenöz glukokortikoid kullanýlabilir. Glukokortikoidlerin teratojenik etkisi yoktur. Ancak bu ilaçlarýn neonatal adrenal süpresyon, annede glukoz intoleransý, membranlarýn erken rüptürü gibi riskler olduðundan dolayý bu ilaçlarýnda kýsa süreli ancak yüksek doz kullanýmý uygun görünmektedir.
Doðumdan sonra ms aktivasyonunda artýþ riski olduðundan dolayý profilaktik tedavi verilebilir. Profilaktik tedavide intravenöz immunglobülin (IVIG) verilebilir.
Ms tedavisinde kullanýlan diðer ilaçlardan siklofosfmamid ve metotreksat teratojenik etkileri olduðundan , düþük doðum aðýrlýðý yaptýðýnda MS hastalý olan gebelerin tedavisinde tedavisinde sakýnýlmalýdýr.