Genel Bilgiler

Hastalarýn ve hekimlerin dikkatli olmasý gerektiði bir nokta þudur. Mide yanmasý ile ifade edilen rahatsýzlýðýn hastanýn safra kesesinden, pankreasýndan veya kalýn baðýrsaðýnda olabilecek sorunlardan kaynaklanabileceði akýlda tutulmalýdýr.

Mide günlük normal çalýþmasý esnasýnda özellikle yemeklerden sonra asit salgýlamaktadýr. Salgýlanan bu asit, pepsin denen enzimlerin de katkýsýyla mide içerisinde yer alan gýdalarý özellikle proteinleri parçalamakta ve sindirmektedir. Bu esnada ayný asit ve pepsin midenin kendi iç yüzeyine zarar verememektedir.

Mideyi kendi salgýladýðý asit ve pepsinden koruyan yüzeydeki hücrelerin bazý özel yetenekleridir. Mide yüzeyindeki hücreler mukus denen jölemsi bir maddeyi mide yüzeyini örtecek þekilde salgýlarlar. Bunun dýþýnda mukus tabakasýnýn içine ve boþluða bakan yüzüne HCO3 bikarbonat salgýlayarak asiti nötralize edebilir. Görüldüðü gibi mide içerisindeki gýdalarý sindirirken kendini sindirmemek için yüzeyini özel koruma altýna almaktadýr.

Tabii ki bu mükemmel sistem zaman içerisinde insanlarýn da katkýsýyla bozulabilmektedir. Mide yüzeyini koruyan faktörlerin idamesi için gereken iyi kanlanma yaþlanma ile ve sigara ve alkol gibi dýþ etkenlerle azalmaktadýr. Ülkemizde %80 lere varan oranda mide yüzeyini enfekte eden helikobakter pilori bakterisinin sebep olduðu infalmasyon, yangý da mide yüzeyinin savunmasýný bozan bir unsurdur. Özellikle kiþi yaþlandýðýnda eklem ve kemik aðrýlarýnýn çoðalmasý ve bu aðrýlar için kullanýlan aðrý kesiciler, týbbi adýyla NSAÝD grubu ilaçlar mide yüzeyinin koruma güçlerini belirgin olarak bozabilmektedir.

Mide yüzeyinin savunma faktörleri kaybedilirken, gýdalarý sindirmek için gerekli olan asit ve pepsin ayni gücünü koruyabilir. Savunmasýz kalan kalkanlarýný kaybeden mide yüzeyinde bu asit ve pepsin saldýrýsýndan nasibini alacaðýndan dolayý önce yüzeyde lezyonlar ve daha sonra bu lezyonlarýn derinleþmesiyle ülserler oluþacaktýr. Tüm bu aþamalarda hasta midesinde yanma hissedecektir.

Mide yüzeyinin savunmasýný bozan baþka bir faktörde safra reflüsüdür. Safra sývýsý normalde mideyi geçtikten sonra gelen onikiparmak (duodenum) barsaðýnýn ikinci kýsmýnda papilla denen küçük kabarýklýktan ince barsak içerisine akar. Safra sývýsý Ýnce barsaðýn baþlangýcý olan bu kýsýmdan daha da aþaðýlara gýdalarla beraber giderek sindirime yardýmcý olurlar. Safra sývýsýnýn bir kýsmý gerisin geriye mideye yönelir midenin çýkýþ kapaðý bu geri kaçan safra sývýsýný kendini kapatarak önleyemez ise özellikle geceleri yerçekiminde etkisiyle mide içerisine safra dolar. Mide asit sývýsýna karþý korunma mekanizmalarýna sahipken alkali olan bu safra sývýsýna karþý savunmasýzdýr. Bu duruma alkalen reflü gastriti de denir. Reflü gastriti olan kiþilerde de yine mide yüzeye mide mukozasý zarar göreceðinden dolayý hem safranýn tahriþ etkisiyle hem de asitin etkisiyle bu kiþilerde de mide yanmasý olacaktýr.

Mide yanmasýný tedavi etmek için öncelikle, midedeki patolojiyi bilmek gerekir. Daha sonra ise  bu patolojiye sebep olan etken bulunmalýdýr. Unutulmamalýdýr ki mide mukozasý kendini oldukça iyi yenileyebilen , saldýrgan etken ortan kaldýrýldýðýnda kolayca iyileþebilen güçlü bir yapýya sahiptir.

Özetle

• gastrit
• Erezyon
• Ülser
• Safra gastriti

• Helikobakter pylori
• NSAÝD aðrý kesiciler
• Sigara
• Alkol
• Safra reflüsü

•   açken
•  duodenal ülser,  duodenal iltihap
•   tok iken
•  þiddetle gastritler
•  gastrik ülserler
•  gastrik kanserler
•  mide çýkýþ darlýklarý
•  safra gastriti
•  mide yanmasý ile karýþan mide dýþý sorunlar
•  safra kesesi taþlarý
•  kronik pankreatit, , pankreas hastalýklarý
• kolon patolojileri, irritabl barsak sendromu