Tüm Bölümler » Biyokimya ve Klinik Biyokimya »
ÇÝNKO VÜCUTTA NE ÝÞE YARAR, ÇÝNKO EKSÝKLÝÐÝ VE SAÇ DÖKÜLMESÝ
x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Eser elementtir (az bulunur ve vücut için gereklidir)
Vücutta çok önemli görevleri vardýr. 200 civarýnda enzim (karbonik anhidraz, alkalen fosfataz…) ve bir çok hormonun üretiminde (testosteron gibi) rol alýr.
Çinko eksikliði, Türkiye ve Dünya da en sýk gözlenen mineral eksikliklerinden biridir.
Ülkemizde tarým yapýlan topraklardaki çinko miktarý yüksek deðildir. Çinkolu kaplarýn ve çinko su borularýnýn da artýk kullanýmdan kalkmý" olmasý çinko eksikliðine katkýda
bulunmaktadýr.
Çinko eksikliði ile giden durum ve hastalýklar :
• Hemoliz (Eritrositlerdeki çinko konsantrasyonu yüksek olduðundan (totalin % 80’i), hemoliz önemli ölçüde yalancý yüksekliðe neden olabilir. Bu nedenle serum 30 dk içinde hemoliz edilmeden ayrýlmalýdýr)
• Wilson hastalýðý tedavisi sýrasýnda fazla çinko verilmesi
• Aþýrý çinkolu ilaç alýmý (vitamin, çinko katkýlý ilaçlar)
• Galvanizli kaplarla temas etmiþ yiyeceklerin tüketilmesi
• Uzun dönem yüksek çinko alýmý ( >150mg / gün 4sekonder bakýr eksikliði)
• Düþük HDL
• Gastrik erozyon
• Ýmmun sistem bozukluklarý
Ýnterferanslar : Sabah 08:00 ve ak am 18:00 de serum düzeyleri maksimumdur ( sabah
saatlerinde kan alýnmalýdýr)
Yemek yeme ile çinko seviyesi dü er
Çinko Eksikliði ile ;
Deneysel olarak hafif çinko eksikliði oluþturulan bireylerde oligospermi, aðýrlýk kaybý, hiperamonyemi ve düþük etanol toleransý gözlenmiþtir.
Orta derece çinko eksikliði çocuklar ve adolesanlarda büyüme gecikmesi, erkeklerde hipogonadizm, hafif dermatit, iþtah kaybý, gecikmiþ yara iyileþmesi, anormal karanlýk adaptasyonu, mental letarji ve immün yanýt bozukluðu ile karakterizedir.
Þiddetli çinko eksikliðinin belirtileri büllöz püstüler dermatit, alopesi, aðýrlýk kaybý, diyare, nöropsikiyatrik bozukluklar ve yineleyen infeksiyonlarý içerir.
Vücutta çok önemli görevleri vardýr. 200 civarýnda enzim (karbonik anhidraz, alkalen fosfataz…) ve bir çok hormonun üretiminde (testosteron gibi) rol alýr.
Baþlýca görevleri: RNA, DNA ve protein sentezi, porfirin metabolizmasýnýn düzenlenmesi, insülinin aktivasyonu, Vitamin A’nýn hücrelere taþýnmasý ve kullanýmý, yaralarýn iyileþmesi, hücrelerin bölünerek çoðalabilmesi, koku ve tad alma (özellikle tuzlu tadýn farkýna varabilme), sperm yapýmý, baðýþýklýk sisteminin güçlendirilmesi, davranýþ ve öðrenme performansýnýn artýþý, anne karnýndaki ve doðmu" bebek ve çocuklarýn büyüme ve geliþimi, kanda yaðlarýn taþýnmasý olarak sayýlabilir.
Çinko eksikliði, Türkiye ve Dünya da en sýk gözlenen mineral eksikliklerinden biridir.
Ülkemizde tarým yapýlan topraklardaki çinko miktarý yüksek deðildir. Çinkolu kaplarýn ve çinko su borularýnýn da artýk kullanýmdan kalkmý" olmasý çinko eksikliðine katkýda
bulunmaktadýr.
Çinko eksikliði ile giden durum ve hastalýklar :
- Alkolizm
- Kronik hastalýklar
- Stres
- Travma
- Cerrahi
- Malabsorbsiyon
- Vejeteryanlýk
- Total parenteral beslenme
- Penisilamin tedavisi sonrasý
- Decubitis ülserleri
- Anoreksiya
- Akrodermatitis enteropatika ( en ünlü çinko eksikliði hastalýðý)
- Tifo
- Akciðer tüberkülozu
- Çeþitli dermatolojik bozukluklar
- Hastanede yatýþ süresinin uzamasý
- Tetrasiklin alýmý
- Romatizmal hastalýklar
- Büyüme geriliði
- Erkek hipogonadizm ve hipospermisi
- Gece körlüðü
- Kronik karaciðer hastalýklarý
- Kronik Böbrek hastalýklarý
- Toprak yeme
- Talasemi
- Orak hücreli anemi
- Gebelik
- Yaþlýlýk
• Hemoliz (Eritrositlerdeki çinko konsantrasyonu yüksek olduðundan (totalin % 80’i), hemoliz önemli ölçüde yalancý yüksekliðe neden olabilir. Bu nedenle serum 30 dk içinde hemoliz edilmeden ayrýlmalýdýr)
• Wilson hastalýðý tedavisi sýrasýnda fazla çinko verilmesi
• Aþýrý çinkolu ilaç alýmý (vitamin, çinko katkýlý ilaçlar)
• Galvanizli kaplarla temas etmiþ yiyeceklerin tüketilmesi
• Uzun dönem yüksek çinko alýmý ( >150mg / gün 4sekonder bakýr eksikliði)
• Düþük HDL
• Gastrik erozyon
• Ýmmun sistem bozukluklarý
Ýnterferanslar : Sabah 08:00 ve ak am 18:00 de serum düzeyleri maksimumdur ( sabah
saatlerinde kan alýnmalýdýr)
Yemek yeme ile çinko seviyesi dü er
Çinko Eksikliði ile ;
Deneysel olarak hafif çinko eksikliði oluþturulan bireylerde oligospermi, aðýrlýk kaybý, hiperamonyemi ve düþük etanol toleransý gözlenmiþtir.
Orta derece çinko eksikliði çocuklar ve adolesanlarda büyüme gecikmesi, erkeklerde hipogonadizm, hafif dermatit, iþtah kaybý, gecikmiþ yara iyileþmesi, anormal karanlýk adaptasyonu, mental letarji ve immün yanýt bozukluðu ile karakterizedir.
Þiddetli çinko eksikliðinin belirtileri büllöz püstüler dermatit, alopesi, aðýrlýk kaybý, diyare, nöropsikiyatrik bozukluklar ve yineleyen infeksiyonlarý içerir.