Ýki çeþit ben bulunmaktadýr: Doðumsal ve edinilmiþ. Çoðunlukla benler doðumda mevcut olmayýp sonradan ortaya çýkar. Yirmi yaþýndan itibaren çoðu insanda 20-30 adet vücudunun her yanýna daðýlmýþ ben mevcuttur. Bu benler zamanla görsel hale gelirler ve genellikle büyüklükleri 0,5 mm den büyük olmaz. Sadeceher yüz bebekten biri doðumsal nevüsle doðmaktadýr. Bu benlerin büyüklükleri deðiþmektedir: 0,6 santimetreden küçük olabildiði gibi neredeyse tüm vücudu kaplayaný da vardýr ki bunlara “dev konjenital nevüs” adý verilir. Büyük nevüsler, yetiþkinde 20 santimden ve bebekte 8 santimden büyük çapa sahip olarak ya da yüz veya ayak gibi bir vücut alanýnýn büyük kýsmýný kaplayan diye tanýmlanmýþtýr. Benler büyüklük, þekil, yüzey dokusu ve tüylülük bakýmýndan çok çeþitlilik göstermektedir. Rengi açýk tabadan simsiyaha dek deðiþmektedir. Çoðu kahverenginin tonlarýndadýr. Bazýlarý ince tüylü iken çoðunda uzun, kalýn, koyu renkli, kaba görünümlü veya kývýrcýk tüy bulunur. Bu tüyü kesmek veya týraþ etmek geliþimini artýrmaz. Bazýsý kalýcý olarak “tüyleri ürpermiþ” bir görünüme sahiptir zira piloerektör adý verilen küçük kasý epey büyümüþtür. Bu minik kas, soðuða maruz kaldýðýnda insan cildi üzerindeki tüyün dimdik durmasýný saðlar.
Takip
Benler melanosit ismi verilen ve deriye renk veren hücrelerin oluþturduðu deri deðiþiklikleridir. Ýnsan vücudunda çok sayýda ben görülebilir.Bu benlerin bazýlarý doðuþtan vardýrlar,bazýlarý ise güneþe maruz kalýnmasý sonucunda oluþurlar. Benler; kahverengi,siyah ya da nadiren koyu mavi renkte olabilirler.Her koyu renk deðiþikliði yada kabarýklýk ben deðildir.Deride var olan deðiþikliðin Ben olup olmadýðý konusunda dermatoloðunuz size yardýmcý olacaktýr. Doðuþtan gelen benlerde daha fazla risk olmakla birlikte benlerin bazýlarý kanser riski taþýyabilir.Bu nedenle,tehlikeli benlerin takibi son derece önemlidir.
Benlerin Çýkartýlmasý
Halk arasýnda benlere “býçak deðdiði” zaman kötüye dönüþebilecekleri hakkýnda yanlýþ bir inanýþ vardýr. Oysa tam tersi tehlike taþýyan benlerin cerrahi olarak çýkarýlmamasý durumunda yaþamý tehdit eden “Malign Melanom” isimli bir deri kanserine dönüþüm riskleri vardýr. Malign Melanom,tüm dünyada hýzla artmakta olan kötü seyirli bir kanser tipidir.Bu nedenle,tehlikeli benlerin tespiti ve çýkarýlmasý kiþinin hayatýný kurtarabilir. Halk arasýnda baþka bir inanýþta ben cerrahi olarak alýndýktan sonra kanserin arttýðý inanýþý ki çok yanlýþ bir durumdur. Oysaki hergün yüzbinlerce ben Plastik Cerrahlar tarafýndan çýkarýlmakta ve o insanlar kansere yakalanmamaktadýr. Malign Melanom geliþimi riski genel popülasyonda %1,5′dur; Yani 70 kiþiden birinde yaþamý boyunca geliþme ihtimali vardýr. Bu oran atmosferimizdeki ozon tabakasýndaki incelme ve zararlý UV ýþýnlarýna artan maruziyet nedeniyle hergün artmaktadýr. Benleri olan insanlarda günün birinde benlerin kansere dönüþme oraný ise %2 ye çýkar, yani 50 kiþiden birinde deri tümörü geliþebilir. Ben alýndýktan sonra patojik tetkik yapýlmadý ise, patojik tetkik ile Malign Melanom teþhisi konmasýna raðmen ileri tetkik, tedavi ve takipleri yapýlmadý ise, çýkarýldýðýnda(Malign Melanom’un ileri evrelerinde teþhis konuldu ise)uzak organ metastazlarý zaten gerçekleþtiði için hastalar kaybedilir.
Mevcut cilt lezyonlarýnýn çýkartýlmasý iþleminin bu konuda en çok tecrübesi olan ve estetik uygulamalar nedeniyle izlerin en az kalmasýný saðlayacak olan Plastik Cerrahlar tarafýndan yapýlmasý gerekir.